Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
II ZO 76/24 KI-generiert

Supreme Court dismisses lawyer's request to recuse judges as only parties or judges can initiate recusal proceedings.

Geschäftsnummer II ZO 76/24
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed a lawyer's request to recuse two judges from a disciplinary case involving a retired prosecutor. The lawyer argued that the judges were appointed through a constitutionally flawed selection process, but the court noted that only parties or judges themselves can formally request recusal. Since the lawyer was no longer a member of the adjudicating panel at the time of the request, the court ruled the application lacked the necessary procedural standing.

Legislator-Regeste

KI-generiert

art. 42 § 1 k.p.k.: A request for recusal of a judge may be filed only by a party to the proceedings or by a judge sitting on the panel; a lawyer member of the panel cannot initiate such a request.

Schlagwörter

KI-generiert
recusal proceedings judge impartiality procedural standing lawyer recusal Supreme Court disciplinary case Kodeks postępowania karnego Verfahrensdisziplin

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 42 § 1 k.p.k.
akt II ZOW 13/22 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł pozostawić wniosek bez rozpoznania.
art. 42 § 1 k.p.k
akt II ZOW 13/22 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
Wyraziła przy tym wątpliwości co do legalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, ukształtowanej – jej zdaniem – w sposób naruszający art. 45 ust. 1 Konstytucji, art.

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert
uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22
może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22).
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt II ZO 6/24
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt II ZO 5/24
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt II ZO 75/24
KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

II ZO 76/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie obwinionej prokurator Prokuratury Rejonowej w P. w stanie spoczynku D. D. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 11 grudnia 2024 r. wniosku ławnika SN Joanny Lasko o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec i SSN Pawła Wojciechowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 13/22 na podstawie art. 42 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł pozostawić wniosek bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

UZASADNIENIEPrzed Sądem Najwyższym-Izbą Odpowiedzialności Zawodowej zawisła sprawa, której przedmiotem są odwołania wniesione przez obwinioną D. D. oraz jej obrońcę od wyroku Sądu Najwyższego-Izby Dyscyplinarnej z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt I DSK 8/21.Zarządzeniem z dnia 3 lipca 2024 r. Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył do składu rozpoznającego tę sprawę SSN Marię Szczepaniec, SSN Pawła Wojciechowskiego oraz Ławnika SN Joannę Lasko.W dniu 2 września 2024 r. ławnik SN Joanna Lasko złożyła wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wymienionej sprawy sędziów SN Marii Szczepaniec ‎i Pawła Wojciechowskiego, wskazując, że sędziowie ci zostali powołani na obecnie zajmowane stanowiska sędziowskie „w wyniku przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego przed sformowaną z rażącym naruszeniem Konstytucji RP Krajową Radą Sądownictwa”.

Podniosła, że orzekanie takich osób powoduje prawną wadliwość postępowania oraz wadliwość i wzruszalność wydanego w takim składzie orzeczenia. Wyraziła przy tym wątpliwości co do legalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, ukształtowanej – jej zdaniem – w sposób naruszający art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, art. 19 ust 1 akapit 2 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. ‎1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 14 listopada 2024 r. zmieniono zarządzenie ‎z dnia 3 lipca 2024 r. o wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie o sygn. akt II ZOW 13/22 w ten sposób, że w miejsce ławnika SN Joanny Lasko wyznaczono Ławnika SN Arkadiusza Sopatę.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 42 § 1 k.p.k. wyłączenie sędziego od udziału w sprawie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

Już tylko ‎z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika, że wniosek o wyłączenie może zostać skutecznie zgłoszony jedynie przez stronę postępowania. ‎W orzecznictwie Sądu Najwyższego zarysował się również pogląd, zgodnie z którym kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I KZP 2/22).

Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach zajmował także stanowisko, zgodnie z którym ławnik zasiadający w składzie orzekającym w danej sprawie nie jest uprawniony do formułowania wniosku o wyłączenie sędziego, a jedynym żądaniem w tym zakresie mu przysługującym jest możliwość złożenia oświadczenia o zachodzącej w jego przypadku podstawie wyłączenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt II ZO 6/24, z dnia 29 lutego 2024 r. sygn. akt II ZO 5/24, z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt II ZO 75/24).

Wniosek członka składu orzekającego co do potrzeby wyłączenia innego sędziego, także zatem wniosek ławnika, może być potraktowany jedynie jako inicjatywa zmierzająca do przeprowadzenia z urzędu postępowania w przedmiocie wyłączenia. W obu wskazanych postępowaniach, żeby doszło do rozważenia merytorycznego wniosku o wyłączenie sędziego osoba wnioskująca o takie wyłączenie (w zakresie swojej osoby), względnie inicjująca postępowanie z urzędu (co do innego sędziego), musi być członkiem składu orzekającego.W sprawie, w której miałoby być rozważane wyłączenie (II ZOW 13/22), ławnik SN Joanna Lasko od dnia 14 listopada 2024 r. nie jest już członkiem składu orzekającego, ponieważ w jej miejsce powołano do tego składu innego ławnika SN.

Wnioskodawczyni nie pełni zatem żadnej roli procesowej w tym postępowaniu, co powoduje konieczność zakwalifikowania złożonego przez nią wniosku o wyłączenie jako pozbawionego podstawy formalno-procesowej (także w zakresie inicjatywy przeprowadzenia postępowania z urzędu), co wykluczało możliwość jego rozpoznania.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. ł.nr.g.‎