Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
II UKN 418/98 KI-generiert

Supreme Court dismissed appeal claiming denial of legal counsel violated fair trial rights under ECHR Art. 6.

Geschäftsnummer II UKN 418/98
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by Stanisław N. against a labor accident recognition case. The appellant argued that the first-instance court's refusal to appoint legal counsel violated his right to a fair trial under Article 6 of the ECHR. The court held that such refusal does not deprive a party of defense capabilities and that the lower courts properly adjudicated civil rights despite procedural irregularities.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 117 § 1 KPC; Art. 379 pkt 5 KPC; Art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności: The refusal of a court to appoint legal counsel does not deprive a party of the ability to defend their rights nor violate the right to a fair trial.

Schlagwörter

KI-generiert
denial of legal counsel fair trial rights ECHR Article 6 labor accident recognition cassation appeal dismissal procedural defense civil proceedings

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 117 § 1 KPC
prawnego (art. 117 § 1 KPC) nie pozbawia strony możności obrony jej praw (art.
art. 379 pkt 5 KPC
Mimo, iż zarzut nieważności (naruszenia art. 379 KPC) nie został dookreślony, to z wywodów kasacji można wnioskować, że - w ocenie skarżącego -
art. 6 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
379 pkt 5 KPC) i nie narusza art. 6 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r.
art. 378 § 1 KPC
Powyższy wyrok powód zaskarżył kasacją i zarzucając naruszenie prawa procesowego przez niezastosowanie art. 378 § 1 KPC, mimo iż postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte było nieważnością „co miało decydujący wpływ na wynik sprawy”, wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie wyroku
art. 39311 KPC
Najwyższy pod rozwagę z urzędu (art. 39311 KPC).
art. 39312 KPC
Z tych względów w oparciu o art. 39312 KPC, orzeczono jak w sentencji.
art. 394 § 1 pkt 2 KPC
praw”, a powód mógł postanowienie to zaskarżyć (art. 394 § 1 pkt 2 KPC) i na przeszkodzie temu nie stało wydanie przez Sąd pierwszej instancji wyroku co do istoty
art. 189 KPC
Sądu powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC w zakresie
art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących prace na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia
apelacji, co w rozpoznawanej sprawie oznaczało, że jest on wiązany zarzutem naruszenia prawa materialnego (art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Wyrok z dnia 16 lutego 1999 r.

II UKN 418/98

Odmowa uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy

prawnego (art. 117 § 1 KPC) nie pozbawia strony możności obrony jej praw (art.

379 pkt 5 KPC) i nie narusza art. 6 Konwencji z dnia 4 listopada 1950 r. o

ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz.

284).

Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawozdawca), Stefania Szymańska.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 1999 r. sprawy z powództwa

Stanisława N. przeciwko Andrzejowi W. o uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy,

na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 17 marca 1998 r. [...]

o d d a l i ł kasację.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 października 1997 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w

Częstochowie oddalił powództwo Stanisława N. przeciwko Andrzejowi W. o uznanie

zdarzenia za wypadek przy pracy, ustalając następujący stan faktyczny:

Powód zawarł umowę zlecenia z Wojewódzkim Zarządem Polskiego Związku

Działkowców w C., w ramach której pełnił funkcję Prezesa. W dniu 24 stycznia 1997

r. przebywając w biurze na terenie ogródków działkowych „W.”, upadł i doznał złamania nogi. Do zdarzenia doszło w czasie pożaru w świetlicy ogródków. W ocenie

Sądu powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 KPC w zakresie

żądania ustalenia charakteru zdarzenia, stwierdzając nadto, że pozwany nie jest

biernie legitymowany w sprawie. Stron procesu, nie łączyła bowiem umowa o pacę, a

pozwany „nie jest właścicielem ogródków działkowych, na terenie których miało

miejsce zdarzenie”.

Stanowisko to w pełni podzielił Sąd Wojewódzki, który wyrokiem z dnia 17

marca 1998 r. [...] oddalił apelację powoda. Sąd ten dodatkowo wskazał, że powód

wytoczył również drugie powództwo przeciwko Andrzejowi W. i Wojewódzkiemu Zarządowi Polskiego Związku Działkowców o odszkodowanie z tytułu doznanego

uszczerbku na zdrowiu oraz o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę moralną i w

sprawie tej Sąd Rejonowy „ustali czy zdarzenie z dnia 24 stycznia 1997 r. było wypadkiem przy pracy”. Powyższy wyrok powód zaskarżył kasacją i zarzucając naruszenie prawa procesowego przez niezastosowanie art. 378 § 1 KPC, mimo iż postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte było nieważnością „co miało decydujący wpływ na wynik sprawy”, wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie wyroku

Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącego został on pozbawiony możliwości obrony swych praw, ponieważ Sąd Rejonowy nie uwzględnił wniosku powoda o ustanowienie pełnomocnika z

urzędu, a następnie - mimo iż postanowienie to nie było prawomocne - wydał wyrok

oddalający powództwo. Uniemożliwiając powodowi zaskarżenie tego postanowienia,

Sąd naruszył art. 6 pkt 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zgodnie z którym

każdy ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy.

Sąd Najwyższy rozważył co następuje:

Kasacja jest nieuzasadniona, a powołane jako jej podstawa naruszenie prawa

procesowego przez niezastosowanie art. 378 § 1 KPC błędnie wskazane. Powołany

przepis określa, iż Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach wniosków

apelacji, co w rozpoznawanej sprawie oznaczało, że jest on wiązany zarzutem naruszenia prawa materialnego (art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących prace na podstawie umowy agencyjnej lub

umowy zlecenia - jednolity tekst: Dz.U. z 1995 r. Nr 65, poz. 333 ze zm.) i opartym na

nim wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy Sądowi

pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Z wywodów kasacji zdaje się wynikać, że jej autor - ustanowiony w sprawie pełnomocnik (adwokat) - w istocie „chciał”

powołać § 2 cytowanego przepisu, obligujący Sąd drugiej instancji do uchylenia wyroku z urzędu, jeżeli postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte było

nieważnością. Mimo, iż zarzut nieważności (naruszenia art. 379 KPC) nie został dookreślony, to z wywodów kasacji można wnioskować, że - w ocenie skarżącego -

doszło do naruszenia jego punktu 5 i pozbawienia strony możności obrony swych

praw.

Fakt, iż mimo tych niewątpliwych braków kasacji oceniano ją merytorycznie

było podyktowane wyłącznie tym, że nieważność postępowania brana jest przez Sąd

Najwyższy pod rozwagę z urzędu (art. 39311 KPC). Zauważyć należy, że samo złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego nie

obliguje Sądu do jego uwzględnienia. Wniosek taki Sąd uwzględni „jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny” - art. 117 § 1 KPC. Odmowa uwzględnienia tego wniosku przez Sąd orzekający w sprawie w pierwszej instancji nie może być oceniana jako „pozbawienie strony możności obrony swych

praw”, a powód mógł postanowienie to zaskarżyć (art. 394 § 1 pkt 2 KPC) i na przeszkodzie temu nie stało wydanie przez Sąd pierwszej instancji wyroku co do istoty

sprawy. Odmienne twierdzenia zawarte w kasacji, jako nie mające oparcia w przepisach prawa, są bezzasadne.

Chybiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r.

(Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284). Przepis ten gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i

obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej. W sprawach cywilnych gwarancja dotyczy

rozstrzygania o prawach i obowiązkach, w czym nie mieści się każde - także incydentalne - orzeczenie wydane przez Sąd w toku postępowania cywilnego.

W rozpoznawanej sprawie Sądy obu instancji wydały rozstrzygnięcie o prawach cywilnych powoda poddanych ich ocenie, a fakt, że nie uwzględniły jego powództwa, a także wniosków zgłaszanych w toku sprawy, nie oznacza, iż naruszyły

wspomniany art. 6 Konwencji.

Z tych względów w oparciu o art. 39312 KPC, orzeczono jak w sentencji.