Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
II UKN 389/98 KI-generiert

Social security court ruled farmer status does not require living on farm or working full-time there.

Geschäftsnummer II UKN 389/98
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's decision denying pension eligibility to a farmer. The applicant argued that his periods of work in his family farm should count toward his pension, but the lower court excluded them because he lived in a city and worked part-time. The Supreme Court held that legal farmer status does not mandate residence on the farm or full-time agricultural labor, allowing the lower court to reconsider the case.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników; Art. 1, 6 pkt 1 i 16: Farmer status under social security is not contingent upon residing on the farm or working full-time there.

Schlagwörter

KI-generiert
social security insurance farmer status pension eligibility agricultural work residence requirement double insurance Supreme Court ruling

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 1, 6 pkt 1 i 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
pracowniczym systemie ubezpieczeń społecznych zaliczany jest wówczas korzystniejszy ze zbiegających się okresów ubezpieczenia (art. 14 ustawy o z.e.p.
art. 228 § 2 KPC
Okoliczności tych znanych sądowi urzędowo w rozumieniu art. 228 § 2 KPC nie podjął i nie
art. 5 ustawy rewaloryzacyjnej
W kasacji wnioskodawcy podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego art. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r.
art. 14 ustawy o z.e.p.
pracowniczym systemie ubezpieczeń społecznych zaliczany jest wówczas korzystniejszy ze zbiegających się okresów ubezpieczenia (art. 14 ustawy o z.e.p. i aktualnie art.
art. 15 ust. 3 oraz ust. 3 a i b ustawy rewaloryzacyjnej
ubezpieczenie społeczne przyznaje się odpowiednie zwiększenie świadczenia pracowniczego (art. 15 ust. 3 oraz ust. 3 a i b ustawy rewaloryzacyjnej).
art. 20 ustawy o u.s.r.
odrębnych przepisów (art. 20 ustawy o u.s.r.).
art. 393 § 13 KPC

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Wyrok z dnia 16 grudnia 1998 r.

II UKN 389/98

Objęcie rolnika systemem rolniczego ubezpieczenia społecznego nie jest

uwarunkowane zamieszkiwaniem rolnika na terenie prowadzonego gospodarstwa rolnego ani zakresem świadczonych prac rolniczych we własnym gospodarstwie rolnym.

Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN:

Andrzej Kijowski, Andrzej Wasilewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 1998 r. sprawy z wniosku

Zygmunta Czesława D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi

w B. o prawo do emerytury, na skutek kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 28 maja 1998

r. [...]

u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z dnia 28 maja 1998 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 10 marca 1998 r. [...] w pkt 1

w ten sposób, że dodatkowo zaliczył do okresu ubezpieczenia wnioskodawcy okresy

jego zatrudnienia u Juliana D. od 1 kwietnia do 30 listopada w 1961 i 1962 r., w pozostałej części oddalił apelację od tego wyroku, oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego odmawiającej przyznania mu prawa do emerytury. W sprawie tej ustalono, że Zygmunt D., urodzony 3 czerwca 1932 r., w dniu 25

lipca 1997 r. zgłosił wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Organ rentowy

odmówił przyznania mu tego świadczenia, ponieważ uwzględnił jedynie 19 lat 8 miesięcy i 18 dni okresów zatrudnienia, nie uznając okresów od 9 stycznia 1959 r. do 28

lutego 1959 r. oraz od 7 czerwca 1959 r. do 31 marca 1961 r. Po rozpoznaniu odwołania Sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 10 marca 1998 r. uwzględnił wnioskodawcy dodatkowo okresy jego pracy w gospodarstwie rolnym ojca od 9 stycznia do

28 lutego 1959 r. oraz od 7 czerwca 1959 r. do 31 marca 1961 r., uznając, że wnioskodawca do chwili zawarcia związku małżeńskiego i pomimo zameldowania w B., tj.

do 1963 r., faktycznie mieszkał i prowadził z braćmi wspólne gospodarstwo rolne i

domowe w N. Po tym okresie jego praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym miała

charakter doraźnej pomocy.

Po rozpoznaniu apelacji wnioskodawcy Sąd Apelacyjny dodatkowo uwzględnił

mu okresy pracy w prywatnym zakładzie stolarsko-murarskim Juliana D., uznając, że

niezawarcie formalnej umowy o pracę i niezgłoszenie do ubezpieczenia przez pracodawcę nie może powodować ujemnych skutków prawnych dla wnioskodawcy. Sąd

drugiej instancji odmówił natomiast zaliczenia do stażu emerytalnego okresu pracy w

gospodarstwie rolnym jego rodziny od 5 kwietnia 1966 r. do 31 grudnia 1967 r.,

uznając, że po zawarciu związku małżeńskiego w 1963 r. wnioskodawca zamieszkał

w B., a świadczona przez niego pomoc w rodzinnym gospodarstwie rolnym nie miała

charakteru stałej pracy w wymiarze co najmniej połowy etatu. Łączny ustalony staż

ubezpieczeniowy wnioskodawcy wynosi 23 lata 6 miesięcy i 17 dni i jest niższy od 25

letniego okresu wymaganego do przyznania prawa do emerytury na podstawie art.

26 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i

ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

W kasacji wnioskodawcy podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego art. 5 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz.

450 ze zm.) przez przyjęcie wbrew treści art. 228 i 213 KPC, że wnioskodawca jako

posiadacz gospodarstwa rolnego nie prowadził go w okresie od 5 kwietnia 1966 r. do

grudnia 1967 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wbrew ustaleniom Sądu drugiej instancji ubezpieczony przedłożył już w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zaświadczenie Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w O. z dnia 25 lipca 1969 r. potwierdzające jego ówczesny status prawny

rolnika, na którego koncie od 1960 r. w rolniczych rejestrach figurowały grunty rolne

w ilości 2,28 ha. Nieuwzględnienie tej okoliczności było głównym zarzutem apelacyjnym ubezpieczonego, który twierdził, że był rolnikiem od 1960 r. i uprawiał własne

gospodarstwo rolne, mimo zamieszkiwania poza jego obszarem, aż do przekazania

go bratu w 1972 r. Takie twierdzenia ubezpieczonego jednoznacznie potwierdził Sąd

pierwszej instancji, który przyjął, że analiza materiału dowodowego w sprawie wykazała, iż ubezpieczony był od 1960 r. rolnikiem, „bowiem prowadził przejęte gospodarstwo rolne na własny rachunek jako samoistny posiadacz”. Równocześnie Sąd

ten uwzględnił dodatkowo ubezpieczonemu okresy pracy w rolnictwie tylko w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym ojca od 9 stycznia 1959 r. do 28 lutego

1959 r. oraz od 7 czerwca 1959 r. aż do 31 marca 1961 r., nie uwzględniając własnych ustaleń, że ubezpieczony miał już od 1960 r. status prawny rolnika. Okoliczności tych znanych sądowi urzędowo w rozumieniu art. 228 § 2 KPC nie podjął i nie

wyjaśnił Sąd drugiej instancji, który bezpodstawnie przyjął, że ubezpieczony nie

przedłożył dokumentu potwierdzającego jego status prawny rolnika od 1960 r. Sąd

ten nie uwzględnił spornego okresu pracy w rolnictwie (prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego przez ubezpieczonego) po 31 marca 1961 r. tylko na tej podstawie, że ubezpieczony mieszkał poza terenem gospodarstwa rolnego i nie pomagał

stale rodzinie w pracach rolniczych w wymiarze co najmniej połowy etatu, a nadto ten

sporny okres przypadał po okresie zatrudnienia pracowniczego. Tymczasem status

prawny rolnika nie wymaga jego zamieszkiwania na terenie prowadzonego gospodarstwa rolnego, a system rolniczego ubezpieczenia społecznego nie uzależnia objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym od ilości świadczonej przezeń pracy rolniczej we własnym gospodarstwie rolnym (art. 1, 6 pkt 1 i 16 ustawy z dnia 20 grudnia

1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - jednolity tekst :Dz.U. z 1993 r. Nr 71,

poz. 342 ze zm.). Nadto prowadzenie gospodarstwa rolnego, zwłaszcza niewielkiego

obszarowo czy produkcyjnie, lub łączenie pracy w gospodarstwie rolnym z zatrudnieniem pracowniczym, było zjawiskiem spotykanym w odniesieniu do tzw. chłoporobotników, którzy dochodząc przyznania im świadczeń emerytalno-rentowych mogli i

mogą wykazywać fakty podlegania podwójnemu ubezpieczeniu społecznemu. W

pracowniczym systemie ubezpieczeń społecznych zaliczany jest wówczas korzystniejszy ze zbiegających się okresów ubezpieczenia (art. 14 ustawy o z.e.p. i aktualnie art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent,

o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. Nr 104,

poz. 450 ze zm.), a nadto w uwzględnieniu okresów opłacania składek na rolnicze

ubezpieczenie społeczne przyznaje się odpowiednie zwiększenie świadczenia pracowniczego (art. 15 ust. 3 oraz ust. 3 a i b ustawy rewaloryzacyjnej). Natomiast przy

przyznawaniu rolniczych świadczeń emerytalno-rentowych uwzględnia się okresy

podlegania pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, jeżeli nie zostały one zaliczone do okresów, od których zależy prawo do emerytury lub renty na podstawie

odrębnych przepisów (art. 20 ustawy o u.s.r.). Sąd Apelacyjny bezpodstawnie przyjął,

że niezamieszkiwanie na terenie gospodarstwa rolnego i podjęcie zatrudnienia przez

ubezpieczonego będącego rolnikiem wyłączało go definitywnie z rolniczego ubezpieczenia społecznego lub chociażby, że mogło mieć przesądzające znaczenie dowodowe dla oceny podlegania temu ubezpieczeniu w spornym okresie. W tym zakresie

potwierdziły się zatem kasacyjne zarzuty naruszenia art. 228 § 2 KPC i art. 5 ustawy

rewaloryzacyjnej. [...]

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł kasatoryjnie na podstawie

art. 39313 KPC.