Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
I KZP 25/09 KI-generiert

Supreme Court dismisses SC's request as Penitentiary Court lacks standing to refer legal questions to it.

Geschäftsnummer I KZP 25/09
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Entscheiddatum
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court of Poland refused to accept a legal question referred by the Penitentiary Court in Ś. regarding the procedural status of prisoner complaints. The defendant, Piotr G., filed a complaint about prison conditions, which was transferred between courts before the Penitentiary Court in Ś. attempted to refer a legal issue to the Supreme Court under Article 441 § 1 of the Criminal Procedure Code. The Court rejected this referral because the Penitentiary Court is not a competent appellate body authorized to make such referrals.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 441 § 1 k.p.k.; Art. 1 § 2 k.k.w.: A legal question requiring fundamental statutory interpretation may be referred to the Supreme Court only by an appellate court; a penitentiary court lacks the procedural standing to make such a referral.

Schlagwörter

KI-generiert
procedural standing legal question referral penitentiary court appellate jurisdiction Criminal Procedure Code Criminal Execution Act Supreme Court refusal

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 441 § 1 k.p.k.
102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 1 § 2 k.k.w.
z art. 1 § 2 k.k.w., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.
Art. 102 pkt 10 k.k.w.
I KZP 25/09 Penitencjarny organ sądowy, rozpoznający skargę skazanego w try- bie art. 102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art.
Art. 6 § 2 k.k.w.
„Czy skargi skazanych w oparciu o treść art. 6 § 2 k.k.w. albo zaskar- żenie przez skazanego w trybie art.
Art. 7 k.k.w.
albo zaskar- żenie przez skazanego w trybie art. 7 k.k.w. decyzji wydanych przez orga- ny wymienione w art.
Art. 3 § 2 k.k.w.
249 § 3 pkt 3 k.k.w., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r.
Art. 221 i n. Kodeksu postępowania administracyjnego
6 § 2 k.k.w., stosuje się przepisy art. 221 i n.
art. 102 pkt 10 k.k
I KZP 25/09 Penitencjarny organ sądowy, rozpoznający skargę skazanego w try- bie art. 102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art.
art. 441 § 1 k.p.k
102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art. 441 § 1 k.p.k.
art. 1 § 2 k.k
z art. 1 § 2 k.k.w., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

POSTANOWIENIE Z DNIA 10 GRUDNIA 2009 R. I KZP 25/09 Penitencjarny organ sądowy, rozpoznający skargę skazanego w try- bie art. 102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy. Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk. Sędziowie SN: R. Malarski (sprawozdawca), R. Sądej. Prokurator Prokuratury Krajowej: A. Herzog. Sąd Najwyższy w sprawie Piotra G., po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2009 r., przekazanego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. przez Sąd Okręgowy w Ś., postanowieniem z dnia 4 września 2009 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wy- kładni ustawy:

„Czy skargi skazanych w oparciu o treść art. 6 § 2 k.k.w. albo zaskar- żenie przez skazanego w trybie art. 7 k.k.w. decyzji wydanych przez orga- ny wymienione w art. 2 pkt 3 – 6 i 10 k.k.w. są środkami odwoławczymi w rozumieniu działu IX Kodeksu postępowania karnego i tym samym czy w oparciu o treść art. 1 § 2 k.k.w. należy stosować odpowiednio przepisy Ko- deksu postępowania karnego; czy w przypadku uznania, że sprawy te, a rozpoznawane przez Sąd w myśl art. 7 k.k.w. jednak nie należą do środków odwoławczych w rozu- mieniu Kodeksu postępowania karnego, to czy mimo to można stosować 2 zasady w nim zawarte, czy też obowiązują tylko zasady opisane w Kodek- sie karnym wykonawczym, dotyczy to szczególnie treści art. 3 § 2 k.k.w.?” p o s t a n o w i ł odmówić podjęcia uchwały.

U Z A S A D N I E N I E Skazany Piotr G., osadzony w dniu 22 lutego 2007 r. w Areszcie Śledczym w Ś. i odbywający orzeczoną prawomocnie karę 4 lat pozbawie- nia wolności, za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. w zb. z art. 199 k.k. i art. 201 k.k., złożył opatrzoną datą 15 kwietnia 2009 r. skargę do Sądu Penitencjarnego w Ś., utrzymując w niej, że leczenie go w warunkach więziennych przebiega nieprawidłowo. Sąd Penitencjarny w Ś., postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r., uznał się niewłaściwym miejscowo do rozpoznania skargi i przekazał spra- wę do rozpoznania Sądowi Penitencjarnemu w W., wobec przetransporto- wania skazanego do Zakładu Karnego w S. Sąd, któremu przekazano sprawę, wszczął spór o właściwość terytorialną, w ramach którego Sąd Apelacyjny w W., postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2009 r., wskazał, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Ś.

W uzasadnie- niu podał, że pismo skazanego jest skargą na decyzję administracji zakła- du karnego i właściwość sądu penitencjarnego, który działa jako sąd odwo- ławczy, wyznacza miejsce wydania zaskarżonej decyzji. W dniu 4 września 2009 r. Sąd Penitencjarny w Ś. uznał, że wyłoniło się w sprawie zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy i przedstawił je w trybie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., w postaci przytoczonych na wstępie pytań. W motywacyjnej części orze- czenia podał w wątpliwość tezę, że skarga, o której mowa w art. 7 k.k.w., 3 jest środkiem odwoławczym oraz wyraził przypuszczenie, że skarga tego typu podlega rozpatrzeniu na zasadach określonych w Kodeksie postępo- wania administracyjnego.

Prokurator Prokuratury Krajowej złożył na piśmie wniosek o odmowę podjęcia uchwały, wywodząc, że Sąd Penitencjarny w Ś. ani nie występo- wał w roli sądu odwoławczego, ani też nie rozpoznawał środka odwoław- czego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie wypadało w sposób precyzyjny określić charak- ter prawny pisma skazanego z dnia 15 kwietnia 2009 r. Stanowczo trzeba stwierdzić, że nie mogło ono zostać potraktowane jako skarga w rozumie- niu art. 7 § 2 k.k.w., gdyż nie kwestionowało żadnej decyzji organu wymie- nionego w art. 2 pkt 36 i 10 k.k.w., z powodu jej niezgodności z prawem.

Warto tu dodać, że skazany w swoim piśmie nie atakował władczej wypo- wiedzi jakiegokolwiek organu, a tylko wyraził niezadowolenie ze sposobu leczenia go w konkretnym zakładzie penitencjarnym. Trudno też było – wbrew sugestii prokuratora Prokuratury Krajowej – postrzegać pismo skazanego wyłącznie w płaszczyźnie art. 6 § 2 k.k.w., skoro skazanemu, jako osobie osadzonej w zakładzie penitencjarnym, przysługiwało prawo składania wniosków, skarg i próśb organowi właści- wemu do ich rozpatrzenia na podstawie art. 102 pkt 10 k.k.w. (zob.

Z. Świ- da: System skarg i odwołań według k.k.w. z 1997 r. [w:] Środki zaskarżenia w procesie karnym. Księga pamiątkowa ku czci prof. Zbigniewa Dody, Kra- ków 2000, s. 59). Przez pryzmat właśnie tego szczególnego przepisu (wprowadzonego dla specjalnie wyodrębnionej kategorii podmiotów), bę- dącego rozwinięciem wyrażonego w art. 63 Konstytucji RP prawa składania petycji do organów państwowych, należało ocenić pismo Piotra G. Odrębną kwestią, znajdującą się jednak poza kręgiem zainteresowania Sądu Naj- wyższego, było to, czy Sąd Penitencjarny w Ś. władny był zajmować się tą 4 skargą, czy też powinien przekazać ją sędziemu penitencjarnemu, któremu skazany mógłby, w nieobecności innych osób, dokładniej wyłożyć swoje racje.

Po ustaleniu prawnego charakteru pisma skazanego, pojawiła się po- trzeba udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy na podstawie odesłania za- wartego w art. 1 § 2 k.k.w. instytucja z art. 441 § 1 k.p.k. może być odpo- wiednio zastosowana w postępowaniu toczącym się na skutek skargi zło- żonej na podstawie art. 102 pkt 10 k.k.w.? Trzeba dobitnie wskazać, że postępowanie skargowe uregulowane w tym przepisie – jak zresztą w art. 6 § 2 k.k.w. i art. 7 k.k.w. (zob. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2006 r., I KZP 56/05, OSNKW 2006, z. 2, poz. 14) – odróżnia się wyraźnie od postę- powania odwoławczego.

Po pierwsze – skarga nie mieści się w pojęciu środka odwoławczego obecnego w postępowaniu karnym (apelacja i zaża- lenie) i wykonawczym (zażalenie); po drugie – skarga nie przysługuje od orzeczeń lub zarządzeń określonych w ustawie; po trzecie – uprawnienie do wniesienia skargi przyznano tylko skazanemu. Postępowanie skargowe toczące się w trybie art. 102 pkt 10 k.k.w. nie jest więc odpowiednikiem po- stępowania odwoławczego, o którym w stadium postępowania wykonaw- czego można jedynie mówić, gdy toczy się ono w trybie art. 20 § 2 i 3 k.k.w.

Skoro zatem zawsze przesłanką wystąpienia z pytaniem prawnym w trybie art. 441 § 1 k.p.k. jest zaprezentowanie go w postępowaniu odwo- ławczym, a tym samym, by sąd przedstawiający go był sądem odwoław- czym (zob. T. Grzegorczyk: Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 954  955), to uzasad- niona pozostaje konstatacja, że penitencjarny organ sądowy, rozpoznający skargę skazanego w trybie art. 102 pkt 10 k.k.w., nie jest podmiotem uprawnionym do przekazania Sądowi Najwyższemu, na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy.

W tej sytuacji, wobec braku legitymacji pro- 5 cesowej Sądu Penitencjarnego w Ś., Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały. Niemniej, ze względu na nurtujące sąd pytający kwestie dotyczące trybu rozpatrywania skarg wnoszonych do penitencjarnych organów sądo- wych trzeba stwierdzić, że do skarg określonych w art. 102 pkt 10 k.k.w., podobnie jak i do skarg przewidzianych w art. 6 § 2 k.k.w., stosuje się przepisy art. 221 i n. (dział VIII) Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. Z. Hołda, K. Postulski: Kodeks karny wykonawczy.

Komentarz, Gdańsk 2005, s. 75). Zgodnie z art. 2 k.p.a. przepisy działu VIII stosuje się „w sprawie skarg i wniosków” m.in. w postępowaniu przed organami pań- stwowymi. Wypada tu wspomnieć o wydanym na podstawie Kodeksu po- stępowania administracyjnego rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. Nr 5, poz. 46). Nie sposób powstrzymać się w tym miejscu od uwagi, że do czynno- ści sędziego penitencjarnego w zakresie nadzoru penitencjarnego (nadzór taki wykonuje sędzia, w którego okręgu wykonywana jest kara, i polega m.in. na ocenie i kontroli stanu opieki medycznej  § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego, Dz.

U. Nr 152, poz. 1496) nie stosuje się przepisów, wydanego na podsta- wie art. 249 § 3 pkt 3 k.k.w., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzanych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467). Z § 3 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia wy- raźnie bowiem wynika, że reguluje ono załatwianie skarg tylko przez okre- ślone podmioty (kierownika jednostki organizacyjnej więziennictwa, dyrek- tora okręgowego SW, Dyrektora Generalnego SW i Ministra Sprawiedliwo- 6 ści), do których zostały albo skierowane bezpośrednio, albo też przekazane przez innych adresatów (np. sądy, prokuratury).

Sumując tę część wywodów, można powiedzieć, że załatwianie skarg, o których mowa w art. 102 pkt 10 k.k.w., nie podlega rygorom prze- pisów Kodeksu postępowania karnego. Na koniec, niejako na marginesie, celowe stało się zaznaczenie, że kwestia odpowiedniego stosowania w postępowaniu skargowym przewi- dzianym w art. 7 k.k.w. takich czy innych regulacji pozostawała poza zasię- giem dociekań Sądu Najwyższego, gdyż w niniejszej sprawie takie postę- powanie nie miało miejsca.