Supreme Court dismisses appeal for alimony increase due to lack of mandatory lawyer representation. The defendant filed a legal document without a lawyer, violating mandatory representation rules. The court rejected the appeal as inadmissible because the party did not qualify for an exemption from the lawyer requirement. This decision reinforces the strict application of mandatory legal representation in civil proceedings before the Supreme Court. The ruling clarifies that procedural defects due to missing representation lead to immediate dismissal of appeals. Parties must ensure proper representation to avoid having their appeals rejected outright.

Sygn. akt III CZ 5/06 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa M.P. przeciwko M.P. o podwyższenie alimentów, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2006 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt [...], odrzuca zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 października 2005 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od wyroku tego Sądu z dnia 24 czerwca 2005 r., którym oddalona została apelacja pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w L. uwzględniającego powództwo o podwyższenie alimentów.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy stwierdził, że, zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., w sprawach o alimenty skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art. 3986 § 2 k.p.c.). Pozwany, w sporządzonym osobiście środku odwoławczym, nazwanym pierwotnie odwołaniem, a następnie zażaleniem, wnosił o uchylenie powyższego postanowienia, podnosząc, że złożone przez niego odwołanie od wyroku z dnia 24 czerwca 2005 r. nie było skargą kasacyjną, lecz apelacją, którą powinien rozpoznać Sąd Apelacyjny. Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy wraz z zażaleniem na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 k.p.c.), jednakże, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepisu § 1 nie stosuje się – jak stanowi art. 871 § 2 k.p.c. – w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa. 3 Przewidziany w przepisie art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko – radcowski pozbawia strony zdolności postulacyjnej. Zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c., pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przytoczony przepis nie dotyczy środków odwoławczych sporządzonych z naruszeniem art. 871 k.p.c., gdyż środki te – jako niedopuszczalne z powodu braku zdolności postulacyjnej – podlegają odrzuceniu (np. art. 370, art. 373, art. 397 § 2 k.p.c.).

Żalący nie wykazał, by należał do kręgu osób zwolnionych z przymusowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, które zostały wymienione w art. 871 § 2 k.p.c., wobec czego zażalenie, wniesione przez niego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., podlega odrzuceniu jako „z innych przyczyn niedopuszczalne” (art. 373 w związku z art. 370 oraz w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.