Supreme Court dismisses appeal for lack of grounds, upholding lower court's rejection of transfer claim.

Απόφαση 781 / 2009 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 781/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές:Δημήτριο Δαλιάνη, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Φεβρουαρίου 2009, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πολύβιο Λαγουδάκη.

Των αναιρεσιβλήτων: α. Ψ1, κατοίκου ..., β.1. Ψ2, κατοίκου ..., 2. Ψ3, κατοίκου ..., 3. Ψ4, κατοίκου ... και 4. Ψ5, κατοίκου ..., ως καθολικών διαδόχων της ΨΨ. Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Πρασιανάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-7-1988 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 71/2001 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 200/2003 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 5-4-2006 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 14-9-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ ιδρύεται, όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και οι οποίοι, υπό την προϋπόθεση της νομίμου προτάσεώς τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως.

Πράγματα, επομένως, κατά την έννοια της ανωτέρω διατάξεως, αποτελούν και οι λόγοι εφέσεως, αν είναι ορισμένοι. Όμως, ο λόγος αυτός δεν στοιχειοθετείται, αν το δικαστήριο που δίκασε έλαβε υπόψη τον ουσιώδη ισχυρισμό (ή λόγο εφέσεως) και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό. Στην προκειμένη περίπτωση με τους πρώτο, δεύτερο και τρίτο λόγους του αναιρετηρίου, υπό την επίκληση του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, καταλογίζεται στο Εφετείο η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη τους προταθέντες από τον αναιρεσείοντα προς θεμελίωση της αγωγής του ισχυρισμούς που αποτελούσαν και περιεχόμενο των σχετικών λόγων της εφέσεώς του, α) περί εικονικότητας της δηλώσεώς του για μεταβίβαση των δύο συνεταιριστικών του μερίδων στην πρώτη αναιρεσίβλητη και στην ήδη αποβιώσασα δεύτερη εναγόμενη, καθολικοί διάδοχοι της οποίας είναι οι λοιποί αναιρεσίβλητοι, καθώς και περί συμφωνίας του με αυτές για επαναμεταβίβαση των μερίδων όταν επιτραπεί η κατοχή εκ μέρους του περισσοτέρων της μιας μερίδων, β) ότι οι αρχικά εναγόμενες, μετά την προφορική εκ μέρους του ειδοποίηση ότι εξέλιπε ο λόγος της εικονικής μεταβιβάσεως, αναγνώρισαν (ομολόγησαν εξωδίκως κατά τον αναιρεσείοντα) ότι αυτός είναι ο ουσιαστικός δικαιούχος των μερίδων και γ) ότι η εν λόγω μεταβίβαση των συνεταιριστικών του μερίδων ήταν φυσικό να είναι εικονική, διότι λόγω του δεσμού συγγένειας που τον συνέδεε με τις εναγόμενες, υπήρχε ηθική αδυναμία κτήσεως αντεγγράφου περί της εικονικότητας.

Οι λόγοι αυτοί είναι αβάσιμοι, ο μεν πρώτος διότι, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο έλαβε υπόψη τον άνω ισχυρισμό και τον απέρριψε, δεχθέν ότι η δήλωση βουλήσεως του αναιρεσείοντος περί μεταβιβάσεως των μερίδων του δεν ήταν εικονική, οι δε λοιποί, διότι οι αποδιδόμενες συναφώς αιτιάσεις, δεν αποτελούν πράγματα κατά την ανωτέρω εκτεθείσα έννοια αλλά επιχειρήματα του αναιρεσείοντος προς θεμελίωση της ουσιαστικής βασιμότητας της αγωγής του.

Κατά το άρθρο 559 αριθ.19 ΚΠολΔ αναίρεση χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια και αντιφατικότητα αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόστηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, η οποία αποκλείει την εφαρμογή της, όχι δε όταν υφίστανται ελλείψεις αναγόμενες στην ανάλυση, στάθμιση και εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται σαφώς.

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο, μετά από εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε τα εξής: Ο εκκαλών (ήδη αναιρεσείων) είναι από το έτος 1970 μέλος του Συνεταιρισμού Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "Αστικός και Παραθεριστικός Οικοδομικός Συνεταιρισμός Στεγαστικής Αποκατάστασης Υπαλλήλων Κρήτης Σ.Π.Ε." που εδρεύει στα ...

και με την ιδιότητα του αυτή προέβη στην αγορά έξι συνεταιριστικών μερίδων, σε δύο από τις οποίες εμφανιζόταν εικονικά ως δικαιούχος ο πατέρας του. Σε κάθε μία από τις μερίδες αυτές αντιστοιχεί οικόπεδο εμβαδού περίπου 500 τετραγωνικών μέτρων, από εκτάσεις που ανήκουν στο Συνεταιρισμό και βρίσκονται στις περιοχές ...

και ... . Το έτος 1985 ο Συνεταιρισμός γνωστοποίησε στον αναιρεσείοντα ότι σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ 1 του Π.Δ. 17/84 δεν είχε δικαίωμα σε περισσότερες από μία συνεταιριστικές μερίδες, έδειξε ωστόσο ανοχή για τη δεύτερη, με το πρόσχημα ότι μπορούσε να εξυπηρετήσει ανάγκες δευτερεύουσας (εξοχικής) κατοικίας και τον προέτρεψε να μεταβιβάσει τις άλλες δύο μερίδες από τις τέσσερις που είχε αγοράσει στο δικό του όνομα, σε πρόσωπα της επιλογής του, άλλως θα περιέρχονταν σε άλλους δικαιούχους, ενδεχομένως νέα μέλη του Συνεταιρισμού.

Τότε ο αναιρεσείων εκδήλωσε προς τις αδελφές του ΑΑ και ΒΒ, με τις οποίες διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις, την επιθυμία να παραχωρήσει σε κάθε μια από αυτές μία συνεταιριστική μερίδα. Η δεύτερη από τις αδελφές (δεύτερη εναγομένη - εφεσίβλητη) αποδέχθηκε την πρότασή του ενώ η πρώτη πρότεινε η μεταβίβαση να γίνει προς τη θυγατέρα της Ψ1 (πρώτη εναγομένη - εφεσίβλητη), προφανώς για να αποφευχθεί δεύτερη μεταβίβαση στη θυγατέρα της με τις επιβαρύνσεις που συνεπάγεται.

Μετά από αυτά ο αναιρεσείων μεταβίβασε στις παραπάνω αδελφή και ανηψιά του από μία συνεταιριστική μερίδα και κατέστησε τούτο γνωστό στο Συνεταιρισμό, με τις από 16-5-1985 και 1-7-1985 υπεύθυνες δηλώσεις του. Από τότε οι εφεσίβλητες ανέλαβαν όλες τις υποχρεώσεις που συνεπάγεται η ιδιότητα τους ως μελών του Συνεταιρισμού και ιδίως την εξόφληση των υποχρεώσεων που συνεπάγεται αυτή και η πρόοδος της διαδικασίας διανομής των οικοπέδων στα μέλη του.

Μετά την κατάργηση με το π.δ 93/1987 της απαγόρευσης που επέβαλε το άρθρο 8 παρ.1 του π.δ. 17/1984 αναφορικώς με την απόκτηση και την κατοχή περισσοτέρων συνεταιριστικών μερίδων, ο αναιρεσείων, ο οποίος κατά την παραχώρηση των συνεταιριστικών μερίδων δεν είχε διατυπώσει καμιά επιφύλαξη ούτε είχε γνωστοποιήσει στις εναγόμενες ότι η σχετική δήλωσή του γίνεται όχι στα σοβαρά, παρά μόνο φαινομενικά, πράγμα που ούτε οι τελευταίες μπορούσαν να διαγνώσουν, ζήτησε από τις εναγόμενες την αναμεταβίβαση σ' αυτόν των συνεταιριστικών μερίδων, την οποία οι τελευταίες αρνήθηκαν.

Αιτία της μεταστροφής της βούλησης του αναιρεσείοντος, αποτέλεσε η έκδοση του π.δ. 93/87 και η δυνατότητα που του έδινε να κατέχει περισσότερες συνεταιριστικές μερίδες, την οποία δεν είχε προβλέψει και για τον λόγο αυτό η μεταβίβαση προς τις εναγόμενες έγινε με τη βούληση να είναι ισχυρή και έγκυρη. Ο αναιρεσείων ισχυρίζεται, συνεχίζει το Εφετείο, ότι πέραν των πολύ καλών συγγενικών σχέσεων, αποτέλεσμα και των αμοιβαίων εξυπηρετήσεων από τις οποίες ωφελήθηκαν και τα δύο μέρη, δεν υπήρχε ηθική ή άλλη υποχρέωση του σε τέτοια έκταση που να δικαιολογεί την παροχή αυτή, δεν είναι όμως αναγκαία η αναλογία της υποχρέωσης προς την παροχή, στην οποία ο εκκαλών προέβη για την ενίσχυση των δεσμών με τους παραπάνω συγγενείς του και για την αποτροπή του ενδεχομένου να περιέλθουν σε τρίτους οι συνεταιριστικές μερίδες.

Ακολούθως το Εφετείο απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος κατά της πρωτοβάθμιας απόφασης με την οποία είχε απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη η αγωγή του. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφαση του από νόμιμη βάση, εξ αιτίας ελλειπούς αιτιολογίας ή ελαττώματος σ' αυτήν, αφού διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντίφαση αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθότητα ή μη της εφαρμογής των άρθρων 138 και 139 ΑΚ, επιπλέον δε το αποδεικτικό του πόρισμα, περί μη συνδρομής εν προκειμένω των περιστατικών που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των ως άνω διατάξεων του ουσιαστικού δικαίου, έχει διατυπωθεί με σαφήνεια.

Ειδικότερα, η προσβαλλόμενη απόφαση, δεν περιέχει μόνο τις πραγματικές διαπιστώσεις που εκτίθενται αποσπασματικά, κατ' επιλογή του αναιρεσείοντος, στο αναιρετήριο, αλλά, και τις ανωτέρω αναλυτικά αναφερόμενες, από όλες δε αυτές τις διαπιστώσεις προκύπτει ότι η εν λόγω απόφαση ενέχει πληρότητα και σαφήνεια αιτιολογιών, που στηρίζουν επαρκώς το διατακτικό της.

Εξάλλου, η παραδοχή του Εφετείου, ότι, εξαιτίας της ανυπαρξίας διακαιώματός του προς κατοχή περισσοτέρων από μία συνεταιριστικών μερίδων, ο αναιρεσείων εκδήλωσε την επιθυμία να μεταβιβάσει αυτές στις συγγενείς τους με τις οποίες διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις, δεν αντιφάσκει, δεν τελεί δηλαδή σε λογική ανακολουθία προς την παραδοχή του, ότι ο ίδιος δεν διατύπωσε καμία επιφύλαξη προς τις εναγόμενες για την εικονικότητα της μεταβίβασης την οποία αυτές δεν μπορούσαν να διαγνώσουν, επιπλέον δε με επάρκεια και σαφήνεια αναφέρονται στην προσβαλλόμενη απόφαση οι λόγοι για τους οποίους αυτός προέβη στη μεταβίβαση.

Επομένως ο περί του αντιθέτου τέταρτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος. Μετά ταύτα πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, ως ηττηθείς, στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5 Απριλίου 2006 αίτηση του Χ για αναίρεση της υπ' αριθμ. 200/2003 αποφάσεως του Εφετείου Κρήτης.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, το ποσό των οποίων ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 17 Μαρτίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 31 Μαρτίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ