P 54/11 · Trybunał Konstytucyjny

P 54/11Postanowienie - umorzenie z dnia 12 października 2011Dokumenty w sprawie Sygnatura P 54/11 Data wpływu do TK 12 sierpnia 2011 Data wpływu do STK 08 września 2011 Podmiot w sprawieSąd Rejonowy w Wejherowie Wydział I Cywilny - zgłaszający pytanie prawne Przedmiot sprawyUstawa z dnia 17. 11. 1964r. Kodeks postępowania cywilnego art. 244 par. 1art. 252Ustawa z dnia 27. 05. 2004r. o funduszach inwestycyjnych art. 194 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2art. 32 ust. 1 zd. 1art. 76 Postanowienie - umorzenie z dnia 12 października 2011 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 12 października 2011 Dotyczy Nadanie mocy prawnej dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego Miejsce publikacji OTK ZU 8A/2011, poz. 89 Skład SędziaFunkcjaAndrzej RzeplińskiprzewodniczącyAdam JamrózMarek KotlinowskisprawozdawcaTeresa LiszczAndrzej WróbelStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 12 października 2011 Dotyczy Nadanie mocy prawnej dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego Miejsce publikacji OTK ZU 8A/2011, poz. 89 Skład SędziaFunkcjaAndrzej RzeplińskiprzewodniczącyAdam JamrózMarek KotlinowskisprawozdawcaTeresa LiszczAndrzej WróbelPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [41 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt P 54/11 przewodniczący:

Andrzej Rzepliński sprawozdawca: Marek Kotlinowski Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 12 października 2011 Dotyczy Nadanie mocy prawnej dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego Miejsce publikacji OTK ZU 8A/2011, poz. 89 Skład SędziaFunkcjaAndrzej RzeplińskiprzewodniczącyAdam JamrózMarek KotlinowskisprawozdawcaTeresa LiszczAndrzej Wróbel 89/8A/2011 POSTANOWIENIE z dnia 12 października 2011 r.

Sygn. akt P 54/11 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński - przewodniczący Adam Jamróz Marek Kotlinowski - sprawozdawca Teresa Liszcz Andrzej Wróbel, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2011 r., pytania prawnego Sądu Rejonowego w Wejherowie: czy art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546, ze zm.) w związku z art. 244 § 1 i art. 252 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), w zakresie, w jakim nadaje moc prawną dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanawia: na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w sprawie na skutek cofnięcia pytania prawnego. Uzasadnienie: I 1 1. Postanowieniem z 20 czerwca 2011 r. Sąd Rejonowy w Wejherowie, Wydział I Cywilny, zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.

U. Nr 146, poz. 1546, ze zm.; dalej: u.f.i.) w związku z art. 244 § 1 i art. 252 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.), w zakresie, w jakim nadaje moc prawną dokumentu urzędowego wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym, z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji. 2 Pytanie prawne zostało sformułowane na tle następującego stanu faktycznego. 3 Powód – Intrum Justitia Debt Fund 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w Warszawie nabył wierzytelność przysługującą Telekomunikacji Polskiej SA względem pozwanego.

Następnie wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty spornej kwoty, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu wystąpił o wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, wskazując jako podstawę żądania dołączony do pozwu wyciąg z księgi rachunkowej powoda. W uzasadnieniu powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 7 października 2009 r. (sygn. akt III CZP 65/09), zgodnie z którą wyciąg z księgi rachunkowej funduszu sekurytyzacyjnego stanowi podstawę wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Sąd uwzględnił żądanie pozwu i wydał nakaz zapłaty, który następnie został w całości zaskarżony przez pozwanego.

Ten ostatni podniósł, że dotychczas regularnie wywiązywał się ze swoich zobowiązań względem Telekomunikacji Polskiej SA, a wyciąg z ksiąg powoda nie dowodzi, że istniało jakiekolwiek roszczenie Telekomunikacji Polskiej SA względem pozwanego, które powód przejąłby w drodze cesji. Na rozprawie pozwany przyznał, że łączyła go z Telekomunikacją Polską SA umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych, która została rozwiązana i prawdopodobnie została mu naliczona opłata specjalna z tytułu przedterminowego zerwania umowy. 4 Rozpatrując tę sprawę, sąd powziął wątpliwość co do zgodności z Konstytucją art. 194 u.f.i. w związku z art. 244 § 1 i art. 255 k.p.c. w zakresie, w jakim nadaje wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego moc prawną dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym.

Wyciąg taki stanowi podstawę uwzględnienia dochodzonego roszczenia, o ile spełnia formalne wymogi przewidziane dla tego rodzaju dokumentów oraz w sposób precyzyjny opisuje dochodzoną pozwem wierzytelność. Tak jak każdy dokument urzędowy, tego rodzaju wyciąg korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. 5 W ocenie sądu, nadanie wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego mocy prawnej dokumentów urzędowych narusza art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji.

Przyznanie specjalnej mocy dowodowej tego rodzaju wyciągom powoduje zmianę zasad rozkładu ciężaru dowodu i tym samym narusza zasadę równości i zasadę sprawiedliwości społecznej. Do wyciągów tych jako dowodów w postępowaniu cywilnym znajdują zastosowanie art. 244 § 1 i art. 252 k.p.c., co oznacza, że aby udowodnić istnienie dochodzonej przez fundusz wierzytelności i jej wysokość, wystarczy przedłożyć sądowi wyciąg z ksiąg rachunkowych funduszu, bez potrzeby wskazywania tytułu ani okoliczności, w jakich zobowiązanie powstało.

W konsekwencji powód jest zwolniony z obowiązku udowodnienia okoliczności, które zostały ujęte w księgach rachunkowych funduszu, ciężar dowodu zaś zostaje przerzucony na pozwanego, który musi wykazać nieprawdziwość treści wynikających z takich ksiąg, co w praktyce jest niemal niemożliwe. Sąd zauważył ponadto, że nie ma możliwości kontroli prawidłowości podstaw dokonywanych wpisów w księgach rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego, poza ich prawidłowością formalną. Nawet organy funduszu nie są uprawnione do badania, czy nabywana wierzytelność faktycznie istnieje.

W konsekwencji pytający sąd doszedł do wniosku, że wprowadzone przez zakwestionowany przepis rozwiązanie powoduje umocnienie i tak istniejącej przewagi profesjonalnej instytucji dysponującej silną pozycją na rynku (tj. funduszu sekurytyzacyjnego) w stosunku do konsumenta. Taka regulacja pozostaje w sprzeczności z art. 76 Konstytucji, który przewiduje szczególną ochronę konsumentów, zakładając, że są oni słabszą stroną stosunku prawnego. 6 Pytający sąd wskazał, że od orzeczenia Trybunału zależy kierunek rozstrzygnięcia sprawy sądowej, gdyż „w sytuacji braku innych dowodów uznanie konstytucyjności spornego dokumentu jako dokumentu urzędowego przesądzi o wyniku procesu na korzyść powoda”, natomiast „pozbawienie go takiego atrybutu spowoduje przyjęcie klasycznego modelu rozkładu ciężaru dowodu”. 7 2.

Postanowieniem z 16 września 2011 r. Sąd Rejonowy w Wejherowie, Wydział I Cywilny, cofnął przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że w kwestii objętej przedmiotowym pytaniem prawnym Trybunał Konstytucyjny orzekł w wyroku z 11 lipca 2011 r., sygn. P 1/10. II 8 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 9 Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) wnioskodawca może do rozpoczęcia rozprawy wycofać wniosek, pytanie prawne albo skargę konstytucyjną.

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że prawo do cofnięcia wniosku, pytania prawnego lub skargi konstytucyjnej przed rozpoczęciem rozprawy mieści się w granicach swobodnego uznania wnioskodawcy i jest jednym z przejawów zasady dyspozycyjności, na której opiera się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym (por. postanowienia TK z: 4 marca 1999 r., sygn. SK 16/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 26; 8 marca 2000 r., sygn. K 32/98, OTK ZU nr 2/2000, poz. 64; 13 września 2000 r., sygn. K 24/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 192).

W konsekwencji cofnięcie pytania prawnego przed rozpoczęciem rozprawy nie podlega kontroli Trybunału Konstytucyjnego, co skutkuje umorzeniem postępowania stosownie do treści art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. 10 Mając na uwadze, że wycofanie pytania prawnego przez Sąd Rejonowy w Wejherowie stanowi wystarczającą przesłankę umorzenia postępowania, Trybunał Konstytucyjny uznał za zbędną ocenę zasadności wniesienia pytania prawnego i postanowił jak w sentencji. Dokumenty w sprawieP 54/11 - pytanie prawne Sądu Rejonowego w Wejherowie [475 KB]P 54/11 - postanowienie Sądu Rejonowego w Wejherowie dot. cofnięcia pytania prawnego [28 KB]powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług.

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej