K 5/21 · Trybunał Konstytucyjny

K 5/21Postanowienie - umorzenie z dnia 14 maja 2024Dokumenty w sprawie Sygnatura K 5/21 Data wpływu do TK 15 czerwca 2021 Data wpływu do STK 17 czerwca 2021 Podmiot w sprawieRzecznik Praw Obywatelskich - uczestnik postępowaniaGrupa posłów na Sejm RP - wnioskodawcaPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowaniaProkurator Generalny - uczestnik postępowaniaSejm Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowaniaMinister Spraw Zagranicznych - uczestnik postępowania Przedmiot sprawyUmowa międzynarodowa Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 260art. 279Umowa międzynarodowa z dnia 7. 02. 1992r.

Traktat o Unii Europejskiej art. 19 ust. 3 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 178 ust. 1art. 2art. 4art. 7art. 8art. 8 ust. 1art. 90 ust. 1art. 91 ust. 2 Postanowienie - umorzenie z dnia 14 maja 2024 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 14 maja 2024 Dotyczy Nakazywanie przez TSUE państwom członkowskim, w ramach środków tymczasowych, określonego ukształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawieszenia funkcjonowania konstytucyjnych organów państw członkowskich, zwłaszcza sądów Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 51 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyZbigniew JędrzejewskiJustyn PiskorskiBartłomiej SochańskisprawozdawcaJakub StelinaStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 14 maja 2024 Dotyczy Nakazywanie przez TSUE państwom członkowskim, w ramach środków tymczasowych, określonego ukształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawieszenia funkcjonowania konstytucyjnych organów państw członkowskich, zwłaszcza sądów Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 51 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyZbigniew JędrzejewskiJustyn PiskorskiBartłomiej SochańskisprawozdawcaJakub StelinaPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [67 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt K 5/21 przewodniczący:

Stanisław Piotrowicz sprawozdawca: Bartłomiej Sochański Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 14 maja 2024 Dotyczy Nakazywanie przez TSUE państwom członkowskim, w ramach środków tymczasowych, określonego ukształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawieszenia funkcjonowania konstytucyjnych organów państw członkowskich, zwłaszcza sądów Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 51 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyZbigniew JędrzejewskiJustyn PiskorskiBartłomiej SochańskisprawozdawcaJakub Stelina 51/A/2024 POSTANOWIENIE z dnia 14 maja 2024 r.

Sygn. akt K 5/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz - przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Justyn Piskorski Bartłomiej Sochański - sprawozdawca Jakub Stelina, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2024 r., wniosku grupy posłów o zbadanie zgodności:

1) art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s.

47) rozumianego w ten sposób, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma prawo nakazywać państwom członkowskim w ramach środków tymczasowych określone ukształtowanie składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawiesić funkcjonowanie konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej rozumianego w ten sposób, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma prawo dokonać kontroli zgodności prawa krajowego z Konstytucją tego państwa, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 3) art. 19 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s.

13) rozumianego w ten sposób, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma prawo dokonywać kontroli przepisów krajowych dotyczących kształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. Uzasadnienie I 1 1. Grupa posłów na Sejm IX kadencji (dalej: wnioskodawca) 15 czerwca 2021 r. zwróciła się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z ustawą zasadniczą niektórych przepisów prawa pierwotnego UE.

Wnioskodawca przedmiotem kontroli uczynił: 2 – art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326 z 26.10.2012, s. 47; dalej: TFUE) rozumiany w ten sposób, że uprawnia Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) do nakazywania państwom członkowskim w ramach środków tymczasowych określonego ukształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawieszenia funkcjonowania konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 3 – art. 260 TFUE rozumiany w ten sposób, że uprawnia TSUE do dokonywania kontroli zgodności prawa państwa członkowskiego z Konstytucją tego państwa, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 4 – art. 19 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.

Urz. UE C 326 z 26.10 2012, s. 13; dalej: TUE) rozumiany w ten sposób, że uprawnia TSUE do kontrolowania przepisów krajowych dotyczących kształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji. 5 Wszystkie powyższe normy zostały uzyskane w wyniku wykładni teleologicznej oraz oparte są nie o literalne brzmienie traktatów, a o interpretację w kontekście „wartości” UE oraz normotwórcze orzecznictwo TSUE. 6 1.1.

Wnioskodawca wniósł o zastosowanie zasady falsa demonstratio non nocet w wypadku, gdyby przyporządkowanie problemów konstytucyjnych przedstawionych we wniosku do określonych jednostek redakcyjnych budziłoby wątpliwości. 7 2. Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z 15 lipca 2021 r. zgłosił swój udział w postępowaniu oraz zajął stanowisko, w którym wniósł o stwierdzenie, że: 8 – art. 279 TFUE rozumiany w sposób wskazany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 9 – w zakresie badania art. 260 TFUE postępowanie podlega umorzeniu z uwagi na niedopuszczalność orzekania, a jeżeli TK nie podzieli tego stanowiska, RPO wniósł o uznanie, że art. 260 TFUE w sposób rozumiany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 10 – art. 19 ust. 3 TUE rozumiany w sposób wskazany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji.

Ewentualnie, jeśli zamiarem wnioskodawcy, na co może wskazywać uzasadnienie wniosku, było poddanie kontroli art. 19 ust. 1 TUE, to przepis ten w sposób rozumiany przez wnioskodawcę nie jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji. 11 3. Minister Spraw Zagranicznych pismem z 19 lipca 2021 r. zajął swoje stanowisko, w którym wniósł o stwierdzenie, że: 12 – art. 279 TFUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo nakazywać państwom członkowskim w ramach środków tymczasowych określone ukształtowanie składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji lub zawiesić funkcjonowanie konstytucyjnych organów państw członkowskich, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. l, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. l Konstytucji, 13 – art. 260 TFUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo dokonać kontroli zgodności prawa krajowego z Konstytucją tego państwa, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. 1 Konstytucji, 14 – art. 19 ust. 3 TUE rozumiany w ten sposób, że TSUE ma prawo dokonywać kontroli przepisów krajowych dotyczących kształtowania składu, sposobu powoływania, uprawnień, ustroju, kompetencji konstytucyjnych organów państw członkowskich, w szczególności sądów, jest niezgodny z art. 2, art. 4, art. 7, art. 8 ust. l, art. 90 ust. l, art. 91 ust. 2 oraz z art. 178 ust. l Konstytucji.

Zwrócono również uwagę, że z uzasadnienia wnioskodawcy wynika, iż to art. 19 ust. 1 TUE, a nie art. 19 ust. 3 TUE jest przedmiotem kontroli. Podkreślono, że TSUE z przedmiotu kontroli przepisu wywodzi ultra vires swoje prawo do ingerowania w wewnątrzkrajową organizację władzy sądowniczej. 15 3.1. W opinii MSZ oczywistym jest brak kompetencji zarówno TSUE, jak i samej UE w materii ustroju sądownictwa państwa członkowskiego. Wszelkie kompetencje nieprzekazane UE należą do wyłącznej sfery władzy państw członkowskich, tym bardziej wspólnota nie może rościć sobie prawa do regulowania i zmieniania ustrojów państw członkowskich.

W powyższym zawiera się również zakaz zawieszania organów władzy państwowej zarówno ustawodawczej, wykonawczej, jak i sądowniczej. Organizacje międzynarodowe są zawsze pochodne do pierwotnych kompetencji państw konstytuujących dany ponadpaństwowy podmiot. Nie istnieje możliwość, by organy UE (również TSUE) mogły zakazywać wykonywania konstytucyjnych obowiązków i uprawnień sądownictwa. Uniemożliwia to – nawet przy bardzo szerokim rozumieniu środków tymczasowych TSUE – stosowanie ich w sposób dowolny i niczym nieograniczony.

W szczególności TSUE nie może stosować środków tymczasowych w materii jawnie wykraczającej poza kompetencje przekazane UE. 16 4. Prokurator Generalny (dalej: PG) pismem z 24 października 2023 r. wniósł o umorzenie postępowania z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. 17 4.1. PG stwierdził, że kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do badania zgodności z Konstytucją umów międzynarodowych (art. 188 pkt 1 Konstytucji) nie może polegać na opiniowaniu zgodności z konstytucją możliwych wariantów interpretacyjnych takich umów, niezależnie od powagi zarzutów podnoszonych względem tychże wariantów. 18 4.2.

Ponadto PG stwierdził, że jego stanowisko bynajmniej nie dezawuuje – nie pozbawionych słuszności – obaw wnioskodawcy i jego wątpliwości konstytucyjnych, jeśli w praktyce stosowania prawa doszłoby do ukształtowania się określonego we wniosku zakresu przepisów wskazanych jako przedmiot kontroli. Tym samym, postulowany w niniejszym stanowisku kierunek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie zamyka drogi do zainicjowania kontroli konstrukcyjności w sytuacji aktywizmu orzeczniczego TSUE lub innej formy ukształtowania norm prawnych wskazanych we wniosku jako przedmiot kontroli.

Jednak na obecnym etapie wydanie orzeczenia zgodnego z wnioskiem grupy posłów nie wydaje się dopuszczalne, co zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania także w tej części. II 19 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 20 1. Postępowanie podlega umorzeniu z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. Na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz.

U. z 2019 r. poz. 2393) postępowanie podlega umorzeniu „w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji”. Wygaśnięcie kadencji Sejmu, z którego wywodziła się grupa posłów inicjujących postępowanie, jest przesłanką umorzenia postępowania (por. postanowienia z: 20 grudnia 2022 r., sygn. K 12/17, OTK ZU A/2023, poz. 10; 21 lipca 2020 r., sygn. K 13/17, OTK ZU A/2020, poz. 46; 3 czerwca 2020 r., sygn.

K 51/16, OTK ZU A/2020, poz. 22; 3 marca 2020 r., sygn. K 16/19, OTK ZU A/2020, poz. 8; 21 stycznia 2020 r., sygn. K 4/18, OTK ZU A/2020, poz. 5; 18 grudnia 2019 r., sygn. K 49/16, OTK ZU A/2020, poz. 1; 19 listopada 2019 r., sygn. K 6/16, OTK ZU A/2019, poz. 59). 21 2. 15 października 2023 r. odbyły się w Polsce wybory do Sejmu i Senatu. 22 3. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 7 listopada 2023 r. w sprawie zwołania pierwszego posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. poz. 1208), pierwsze posiedzenie Sejmu wybranego 15 października 2023 r. zwołano 13 listopada 2023 r.

Oznacza to, że w przeddzień, tzn. 12 listopada 2023 r. zakończyła się IX kadencja Sejmu RP, w skutek czego wygasły mandaty posłów konstytuujących wnioskodawcę w niniejszym postępowaniu. Zgodnie bowiem z art. 98 ust. 1 Konstytucji, kadencja Sejmu rozpoczyna się w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu i trwa do dnia poprzedzającego dzień zebrania się Sejmu następnej kadencji. 23 Skoro podstawę wniesienia wniosku w niniejszej sprawie stanowił art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji, a kadencja Sejmu IX kadencji zakończyła się 12 listopada 2023 r., to postępowanie zostaje umorzone. 24 Z powyższych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.

Dokumenty w sprawieK 5/21 - Wniosek grupy posłów [1 MB]K 5/21 - pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z 15 lipca 2021 r. - zgłoszenie udziału i stanowisko [102 KB]K 5/21 - stanowisko Ministra Spraw Zagranicznych [582 KB]K 5/21 - stanowisko Prokuratora Generalnego [562 KB]powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej