Legislator Case Law & Legislation
SK 22/23 AI generated

SK 22/23 · Trybunał Konstytucyjny

Case Number SK 22/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)

Legislator summary

AI generated

na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej; jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał;

Legislator headnote

AI generated

art. 173 Konstytucji, art. 64 § 1 k.k, art. 42 § 3 k.k, art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 79 ust. 1 Konstytucji, art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji; SK 22/23 · Trybunał Konstytucyjny: w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 4, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. 13 Trybunał wielokrotnie podkreślał, że kontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, konieczne jest na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 października 2003 r., sygn.

Keywords

AI generated
withdrawal of driving license effects of unconstitutionality driving ban non-roadworthy vehicle action to recover possession driving while unfit to drive

Cited Legislation

AI generated
art. 173 Konstytucji
1 oraz art. 173 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie.
art. 64 § 1 k.k
178a § 4 w związku z art. 64 § 1 k.k.
art. 42 § 3 k.k
178a § 4 k.k., wymierzono skarżącemu karę jednego roku pozbawienia wolności, natomiast na podstawie art. 42 § 3 k.k.
art. 45 ust. 1 Konstytucji
jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
art. 79 ust. 1 Konstytucji
art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji
w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji.
art. 10 ust. 1 Konstytucji
Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.
art. 31 ust. 3 Konstytucji
1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Cited Case Law

AI generated
AI generated
II Ko 239/24
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 13 kwietnia 2023 r.
II K 315/19
W dniu 19 czerwca 2019r. administracja Zakładu Karnego w B. zawiadomiła o zaistnieniu przesłanek do wydania wyroku łącznego wobec skazanego M. S. w sprawach II K 323/18 i II K 751/18 Sądu Rejonowego w Szczytnie. W dniu 02 listopada 2018 roku M. S. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Szczytnie w sprawie
SK 104/22
SK 104/22Postanowienie - umorzenie z dnia 22 października 2024Dokumenty w sprawie Sygnatura SK 104/22 Data wpływu do TK 25 listopada 2021 Data wpływu do STK 30 listopada 2022 Pochodzi z Ts 262/21 Podmiot w sprawieProkurator Generalny - uczestnik postępowaniaSejm Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowania Przedmiot sprawyUstawa z dnia 6. 06. 1997r. Kodeks karny art. 42 par. 3 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 10 ust. 1 i art. 45 ust. 1 w zw. z art. 175 ust. 1 w zw. z art. 173art. 31 ust. 1 i art. 52 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Postanowienie - umorzenie z dnia 22 października 2024 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 22 października 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 98 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskisprawozdawcaJulia PrzyłębskaBartłomiej SochańskiMichał WarcińskiStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 22 października 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 98 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskisprawozdawcaJulia PrzyłębskaBartłomiej SochańskiMichał WarcińskiPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [96 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 22 października 2024 r. sygn. akt SK 104/22 przewodniczący:
P 3/17
podmiotową – z pytaniem prawnym może wystąpić tylko sąd, 2) przedmiotową – przedmiotem pytania prawnego może być tylko akt normatywny oraz 3) funkcjonalną – musi zachodzić związek między orzeczeniem Trybunału a sprawą rozpoznawaną przez sąd, na tle której sąd zadał pytanie prawne. Wyraża się on w zależności o charakterze bezpośrednim, merytorycznym i prawnie istotnym (zob. postanowienie TK z 30 czerwca 2009 r., sygn. P 34/07, OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 101 i powołane tam orzecznictwo). Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek kontroli w trybie pytania prawnego stanowi przeszkodę formalną w prowadzeniu merytorycznego badania konstytucyjności zaskarżonych norm.
P 3/25
podmiotową – wedle której może to uczynić jedynie sąd jako państwowy organ władzy sądowniczej, oddzielony i niezależny od legislatywy i egzekutywy, 2) przedmiotową – w myśl której przedmiotem pytania prawnego może być wyłącznie zarzut niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą oraz 3) funkcjonalną, która ogranicza możliwość wystąpienia z pytaniem prawnym tylko do sytuacji, gdy od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie konkretnej sprawy toczącej się przed sądem (zob. np. postanowienie z 15 października 2024 r., sygn.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

SK 22/23Postanowienie - umorzenie z dnia 31 stycznia 2024Dokumenty w sprawie Sygnatura SK 22/23 Data wpływu do TK 30 sierpnia 2022 Data wpływu do STK 15 marca 2023 Pochodzi z Ts 181/22 Podmiot w sprawieRzecznik Praw Obywatelskich - uczestnik postępowaniaProkurator Generalny - uczestnik postępowaniaSejm Rzeczypospolitej Polskiej - uczestnik postępowania Przedmiot sprawyUstawa z dnia 6. 06. 1997r. Kodeks karny art. 42 par. 3 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 10 ust. 1art. 173art. 45 ust. 1 Postanowienie - umorzenie z dnia 31 stycznia 2024 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan ŚwięczkowskisprawozdawcaStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan ŚwięczkowskisprawozdawcaPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [85 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt SK 22/23 przewodniczący:

Stanisław Piotrowicz sprawozdawca: Bogdan Święczkowski Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 31 stycznia 2024 Dotyczy Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych Miejsce publikacji OTK ZU A/2024, poz. 22 Skład SędziaFunkcjaStanisław PiotrowiczprzewodniczącyJustyn PiskorskiJulia PrzyłębskaPiotr PszczółkowskiBogdan Święczkowskisprawozdawca 22/A/2024 POSTANOWIENIE z dnia 31 stycznia 2024 r. Sygn. akt SK 22/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie:

Stanisław Piotrowicz - przewodniczący Justyn Piskorski Julia Przyłębska Piotr Pszczółkowski Bogdan Święczkowski - sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2024 r., skargi konstytucyjnej Z.K. o zbadanie zgodności: art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.) z art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji, postanawia: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. Uzasadnienie I 1 1. W skardze konstytucyjnej z 23 sierpnia 2022 r. Z.K. (dalej: skarżący) wniósł do Trybunału Konstytucyjnego o orzeczenie, że art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

– Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; dalej: k.k.) jest niezgodny z art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji. 2 Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: 3 Wyrokiem Sądu Rejonowego z listopada 2021 r. skarżący został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 4 w związku z art. 64 § 1 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 178a § 4 k.k., wymierzono skarżącemu karę jednego roku pozbawienia wolności, natomiast na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio.

Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji obrońcy skarżącego, wyrokiem z maja 2022 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. 4 W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący stwierdził, że zakwestionowany przepis prowadzi do ograniczenia konstytucyjnej kompetencji sądu do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez wprowadzenie sankcji o charakterze bezwzględnie oznaczonym, a tym samym naruszenia prawa do sądu (skarga, s. 1). W ocenie skarżącego obligatoryjność orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych dożywotnio nadmiernie ogranicza władzę dyskrecjonalną sędziego, prowadząc do automatyzmu orzekania wymiaru rzeczonego środka (skarga, s. 6). 5 2.

Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2022 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, które skarżący uzupełnił w piśmie procesowym z 20 października 2022 r. Wobec powyższego, Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 14 lutego 2023 r. (sygn. Ts 181/22) nadał przedmiotowej skardze konstytucyjnej dalszy bieg. 6 3. W piśmie z 14 kwietnia 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił swój udział w niniejszym postępowaniu oraz wniósł o stwierdzenie, że art. 42 § 3 k.k. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 7 4.

W piśmie z 22 maja 2023 r. Prokurator Generalny wniósł o umorzenie niniejszego postępowania w całości na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), tj. ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. II 8 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 9 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji „[k]ażdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji”.

W powołanym przepisie ustawy zasadniczej ustrojodawca wprowadził wymóg istnienia bezpośredniego związku między treścią wskazanych w skardze konstytucyjnej norm i naruszeniem przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolności lub praw. 10 Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna powinna zawierać: określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (pkt 1); wskazanie, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (pkt 2); uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (pkt 3).

Należy podkreślić, że prawidłowe wykonanie przez skarżącego obowiązku przedstawienia, jakie konstytucyjne prawa lub wolności (i w jaki sposób) zostały naruszone przez przepisy stanowiące przedmiot wnoszonej skargi konstytucyjnej, polegać musi nie tylko na wskazaniu (numerycznym) postanowień Konstytucji i zasad z nich wyprowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na przedstawieniu treści prawa lub wolności, wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez normodawcę.

Powinna temu towarzyszyć stosowna argumentacja prawna, uprawdopodabniająca stawiane zarzuty. Z powyższego obowiązku nie może zwolnić skarżącego, działający ex officio, Trybunał Konstytucyjny. W konsekwencji poprzestanie przez skarżącego na lakonicznym lub zdawkowym uzasadnieniu zarzutu albo na całkowitym nieuzasadnieniu sformułowanych zarzutów stanowi niewykonanie dyspozycji ustawowej, co skutkuje umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Niedopuszczalne jest bowiem samodzielne precyzowanie przez Trybunał, a tym bardziej uzasadnianie, jedynie ogólnikowo sformułowanych zarzutów niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów (zob. wyrok TK z 28 czerwca 2018 r., sygn.

SK 4/17, OTK ZU A/2018, poz. 43 i powołane tam orzecznictwo). 11 2. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną kontrola konstytucyjności przepisów ustawy może odbywać się na podstawie postanowień konstytucyjnych statuujących wolności lub prawa podmiotowe, a zatem postanowień będących podstawą normy prawnej adresowanej do obywatela, kształtującej jego sytuację prawną i dającej mu możność wyboru zachowania (por. wyrok z 13 stycznia 2004 r., sygn. SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2).

Właściwego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym nie mogą stanowić natomiast normy ogólne, określające zasady ustrojowe, i normy adresowane do ustawodawcy, narzucające mu pewien sposób regulowania dziedzin życia (zob. wyroki z: 10 maja 2005 r., sygn. SK 40/02, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 48; 17 listopada 2010 r., sygn. SK 23/07, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 103). 12 3. Podstawy umorzenia postępowania prowadzonego przed Trybunałem ustawodawca uregulował w art. 59 ust. 1 u.o.t.p.TK, który stanowi, że Trybunał na posiedzeniu niejawnym wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:

1) na skutek cofnięcia wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej;

2) jeżeli wydanie orzeczenia jest niedopuszczalne;

3) jeżeli wydanie orzeczenia jest zbędne;

4) jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał;

5) w przypadku zakończenia kadencji Sejmu i Senatu, w niezakończonych sprawach wszczętych na podstawie wniosku grupy posłów albo grupy senatorów, o którym mowa w art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w ust. 1 pkt 4, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. 13 Trybunał wielokrotnie podkreślał, że kontrolowanie, czy nie zachodzi któraś z ujemnych przesłanek wydania wyroku, skutkujących obligatoryjnym umorzeniem postępowania, konieczne jest na każdym etapie postępowania (por. postanowienia z: 21 października 2003 r., sygn.

SK 41/02, OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 89; 6 lipca 2004 r., sygn. SK 47/03, OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 74; 21 marca 2006 r., sygn. SK 58/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 35 i cytowane tam orzecznictwo). Powyższe oznacza, że wydane w sprawie postanowienie Trybunału o nadaniu skardze konstytucyjnej biegu nie wyklucza wydania postanowienia o umorzeniu postępowania na dalszym etapie sprawy. Uwzględniając przedstawione wywody, Trybunał był zobowiązany – również na obecnym etapie postępowania – zbadać, czy nie zachodzą ujemne przesłanki rozpoznania niniejszej skargi.

Przekazanie skargi konstytucyjnej po zakończeniu jej wstępnej kontroli do rozpoznania przez odpowiedni skład Trybunału nie przesądza bowiem ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia (zob. postanowienie z 3 grudnia 2020 r., sygn. SK 27/17, OTK ZU A/2020, poz. 68). 14 4. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu skarżący uczynił art. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2024 r. poz. 17; dalej: k.k.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. poz. 541). Przepis ten w wersji obowiązującej podczas rozstrzygania sprawy skarżącego stanowił, że: „[s]ąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.

W aktualnie obowiązującym stanie prawnym art. 42 § 3 k.k. stanowi natomiast, że: „[s]ąd orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 lub jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 173, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, albo w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 lub w art. 355 § 2 był w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia, lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami”.

Aktualne brzmienie zakwestionowanego przez skarżącego przepisu zostało nadane przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2600), który wszedł w życie 1 października 2023 r. 15 Zreferowana powyżej nowelizacja art. 42 § 3 k.k. w ocenie Trybunału nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie w oparciu o art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, albowiem w jej wyniku nie doszło do utraty mocy przez przepis ustawy, na podstawie którego sąd wydał ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie skarżącego.

Zarówno bowiem w stanie prawnym obowiązującym w chwili orzekania w sprawie skarżącego, jak i w aktualnym stanie prawnym, art. 42 § 3 k.k. przewiduje orzekanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, m.in. w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Ponadto, jak już wskazano uprzednio, Trybunał nie umarza postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 59 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK, jeżeli wydanie orzeczenia w postępowaniu zainicjowanym skargą konstytucyjną jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw (art. 59 ust. 3 u.o.t.p.TK). 16 5.

Jako wzorce kontroli zostały w skardze wskazane art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Konstytucji ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarantuje każdemu prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Stosownie zaś do art. 173 Konstytucji sądy i trybunały są władzą odrębną i niezależną od innych władz. 17 6.

Trybunał stwierdza, że w niniejszej sprawie za jedyny skuteczny wzorzec kontroli może być uznany art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tylko bowiem ten przepis odnosi się do sfery praw i wolności konstytucyjnych, ochronie których służyć ma skarga konstytucyjna. Powołany przepis wyraża bowiem publiczne prawo podmiotowe do sądu. W orzecznictwie Trybunału, wypracowanym na gruncie art. 45 ust. 1 Konstytucji, jednolicie prezentowany jest pogląd, wskazujący na cztery zasadnicze elementy konstrukcyjne prawa do sądu, a mianowicie:

1) prawo dostępu do sądu, czyli uruchomienia procedury przed właściwym, niezależnym, bezstronnym i niezawisłym sądem;

2) prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, w szczególności zgodnie z zasadami tzw. sprawiedliwości proceduralnej;

3) prawo do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia sądowego;

4) prawo do odpowiedniego ukształtowania ustroju i pozycji organów rozpoznających sprawy (zob. wyroki z: 9 czerwca 1998 r., sygn. K 28/97, OTK ZU nr 4/1998, poz. 50; 10 maja 2000 r., sygn. K 21/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 109; 6 listopada 2012 r., sygn. K 21/11, OTK ZU nr 10/A/2012, poz. 119; 15 kwietnia 2014 r., sygn. SK 12/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 41). Prawo to ma pozostawać – zdaniem skarżącego – w sprzeczności z zakwestionowanym w skardze art. 42 § 3 k.k. 18 Pozostałe wzorce kontroli wskazane w skardze, a obejmujące art. 10 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji należy uznać za wzorce nieprawidłowe, i to z dwóch powodów.

Po pierwsze, należy stwierdzić, że powołane przepisy nie kreują bezpośrednio konstytucyjnych wolności lub praw. Art. 10 ust. 1 Konstytucji wyraża zasadę ustrojową podziału władz, natomiast art. 173 Konstytucji wskazuje na odrębność organizacyjną i niezależność sądów i Trybunałów od innych władz. Tymczasem, jak już wskazano uprzednio, wzorcami kontroli w postępowaniu prowadzonym na skutek wywiedzenia skargi konstytucyjnej mogą być wyłącznie te przepisy ustawy zasadniczej, które statuują prawa lub wolności konstytucyjne, a nie odnoszą się do zasad ustrojowych czy też struktury organizacyjnej organów władzy publicznej.

Po drugie, skarżący nie wykazał, jakie konstytucyjne prawa lub wolności – niepodlegające ochronie na podstawie art. 45 ust. 1 Konstytucji – miałyby wynikać z przywołanych przepisów konstytucyjnych. 19 Z tych względów Trybunał postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK w zakresie badania zgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 10 ust. 1 oraz art. 173 Konstytucji – z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. 20 7. Ponadto Trybunał stwierdza, że treść skargi uniemożliwia także merytoryczne rozpoznanie zarzutu niezgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji, ze względu na brak należytego uzasadnienia wskazanego zarzutu.

Lektura skargi dowodzi, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób przewidziany w art. 42 § 3 k.k. mechanizm orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, m.in. w razie popełnienia przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 4 k.k. miałby pozostawać w sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sądu, a nie jest rolą Trybunału poszukiwać takiego uzasadnienia ex officio. W tym zakresie Trybunał podziela stanowisko Prokuratora Generalnego, że skarżący „nie przedstawił uzasadnienia zarzutu niezgodności art. 42 § 3 k.k. z wzorcem kontroli z art. 45 ust. 1 Konstytucji, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie.

Ogólne stwierdzenie przez Skarżącego, że zakwestionowany przepis narusza prawo do sądu nie spełnia tego wymogu. Skarżący nie wyjaśnił w szczególności, który z aspektów prawa do sądu został naruszony. Powołując się na wybrane wyroki Trybunału, Skarżący nie odniósł jednak stawianych w nich tez do problemu przedstawionego w skardze” (pismo Prokuratora Generalnego, s. 12). Skarżący, chcąc skutecznie podważyć konstytucyjność art. 42 § 3 k.k., winien był wykazać w uzasadnieniu skargi, w jaki sposób orzekanie w przedmiocie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na podstawie zakwestionowanego przepisu narusza konstytucyjne prawo do sądu i w którym konkretnie aspekcie tego prawa.

Argumentacji takiej próżno jednak szukać w rozpoznawanej skardze konstytucyjnej. 21 Uzupełniająco Trybunał zwraca również uwagę, że nie odpowiada prawdzie supozycja skarżącego, iż zakwestionowany w skardze przepis wprowadza sankcję o charakterze bezwzględnie oznaczonym, w czym skarżący upatruje jego sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sądu (skarga, s. 1). Dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, przewidziany w art. 42 § 3 k.k., ma charakter względnie obligatoryjny. Z dyspozycji art. 42 § 3 k.k. explicite wynika bowiem, że sąd może odstąpić od orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio (także w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k.) w sytuacjach ekstraordynaryjnych.

Ustalenia w tym zakresie, jak wskazał Sąd Najwyższy w jednym z ostatnich orzeczeń, powinny być każdorazowo „dokonywane na gruncie konkretnej sprawy karnej, z uwzględnieniem całokształtu jej niepowtarzalnych realiów faktycznych i procesowych, dyrektyw wymiaru kary oraz okoliczności wpływających na ten wymiar, a zatem powinny dotyczyć zarówno charakteru popełnionego przestępstwa, jak i osoby sprawcy” (wyrok z 17 marca 2022 r., sygn. akt III KK 234/21, Lex nr 3343178). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, nakaz orzekania na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio nie ma charakteru absolutnego, co z kolei nie pozwala uznać, że wprowadza on sankcję bezwzględnie oznaczoną. 22 Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił umorzyć postępowanie, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, w zakresie badania zgodności art. 42 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 23 8.

Jedynie na marginesie Trybunał zauważa, że zbliżona do obecnej sprawa została rozstrzygnięta przez Trybunał wyrokiem z 16 grudnia 2020 r. (sygn. SK 46/19, OTK ZU A/2020, poz. 71), w którym orzeczono, że „[a]rt. 42 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444, ze zm.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541), w zakresie, w jakim nakazuje sądowi powszechnemu orzeczenie dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 tej ustawy był w stanie nietrzeźwości, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 65 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”.

Uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o sygn. SK 46/19 nie oznacza jednak, że w aktualnej sprawie zachodzi niedopuszczalność wydania orzeczenia ze względu na zasadę ne bis in idem. Powołany wyżej wyrok Trybunału o sygn. SK 46/19 miał bowiem charakter zakresowy i odnosił się do kwestii orzekania na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa określonego w art. 177 § 2 k.k. był w stanie nietrzeźwości, podczas gdy niniejsza sprawa dotyczy orzekania wskazanego środka karnego na podstawie art. 42 § 3 k.k. w razie popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k., co oznacza brak tożsamości przedmiotowej spraw o sygn.

SK 46/19 i SK 22/23. 24 Z tych wszystkich względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Dokumenty w sprawieSK 22/23 - skarga konstytucyjna [405 KB]uzupełnienie braków formalnych z 20 października 2022 r. [75 KB]SK 22/23 - stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich [422 KB]SK 22/23 - stanowisko Prokuratora Generalnego [556 KB]SK 22/23 - pismo Prokuratora Generalnego [55 KB]powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług.

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej