P 31/14 · Trybunał Konstytucyjny

P 31/14Postanowienie - umorzenie z dnia 24 czerwca 2015Dokumenty w sprawie Sygnatura P 31/14 Data wpływu do TK 21 lipca 2014 Data wpływu do STK 06 sierpnia 2014 Sprawy dołączone P 35/14, P 68/15, P 36/14 Podmiot w sprawieSąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim II Wydział Karny - zgłaszający pytanie prawne Przedmiot sprawyUstawa z dnia 19. 11. 2009r. o grach hazardowych art. 14 ust. 1 WzorceKonstytucja z dnia 2. 04. 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej art. 2 w zw. z art. 7 i art. 9 Postanowienie - umorzenie z dnia 24 czerwca 2015 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 24 czerwca 2015 Dotyczy Ustawa o grach hazardowych; proces ustawodawczy; obowiązek notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską Miejsce publikacji OTK ZU 6A/2015, poz. 95 Skład SędziaFunkcjaLeon KieresprzewodniczącyStanisław BiernatZbigniew CieślakMaria Gintowt-JankowiczMirosław GranatsprawozdawcaStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 24 czerwca 2015 Dotyczy Ustawa o grach hazardowych; proces ustawodawczy; obowiązek notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską Miejsce publikacji OTK ZU 6A/2015, poz. 95 Skład SędziaFunkcjaLeon KieresprzewodniczącyStanisław BiernatZbigniew CieślakMaria Gintowt-JankowiczMirosław GranatsprawozdawcaPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [55 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt P 31/14 przewodniczący:

Leon Kieres sprawozdawca: Mirosław Granat Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 24 czerwca 2015 Dotyczy Ustawa o grach hazardowych; proces ustawodawczy; obowiązek notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską Miejsce publikacji OTK ZU 6A/2015, poz. 95 Skład SędziaFunkcjaLeon KieresprzewodniczącyStanisław BiernatZbigniew CieślakMaria Gintowt-JankowiczMirosław Granatsprawozdawca 95/6A/2015 POSTANOWIENIE z dnia 24 czerwca 2015 r.

Sygn. akt P 31/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres - przewodniczący Stanisław Biernat Zbigniew Cieślak Maria Gintowt-Jankowicz Mirosław Granat - sprawozdawca, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2015 r., połączonych pytań prawnych Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim, czy: „art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. nr 201 poz. 1540 ze zm.) jest sprzeczny z art. 2 w związku z art. 7 i art. 9 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z uwagi na naruszenie wynikającego z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.

U. L. 363, s.

81) obowiązku notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską”, postanawia: na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie. Uzasadnienie: I 1 1. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim postanowieniami z: 19 maja 2014 r. (sygn. akt II K 415/13), 1 lipca 2014 r. (sygn. akt II K 109/13 i sygn. akt II K 724/12) oraz 3 grudnia 2014 r. (sygn. akt II K 146/14) zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami prawnymi, czy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz.

U. Nr 201, poz. 1540, ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych) jest sprzeczny z art. 2 w związku z art. 7 i art. 9 Konstytucji z uwagi na naruszenie wynikającego z dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21.07.1998; dalej: dyrektywa 98/34/WE) obowiązku notyfikacji przepisów technicznych przez Komisję Europejską. 2 1.1. Zarządzeniami Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 1 września 2014 r. i 20 marca 2015 r., pytania prawne zostały połączone do wspólnego rozpoznania ze względu na tożsamość przedmiotu zaskarżenia. 3 1.2.

Pytania prawne zostały sformułowane na tle podobnego stanu faktycznego i prawnego. 4 Przed pytającymi sądami toczą się postępowania karne skarbowe przeciwko osobom fizycznym w sprawie o popełnienie czynu zabronionego określonego w art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.; dalej: k.k.s.). 5 Pytający sąd wskazał, że zgodność części przepisów ustawy o grach hazardowych była przedmiotem badania Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). TSUE uznał art. 14 ustawy o grach hazardowych za przepis techniczny, którego wprowadzenie do prawa krajowego jest możliwe tylko po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury.

Polski ustawodawca takiej procedury nie przeprowadził. 6 Przepisy, co do których nie dopełniono obowiązku notyfikacji, nie mogą być stosowane przez organy administracji i sądy. Jednocześnie powołując się na stanowisko Sądu Najwyższego, pytający sąd uznał, że konsekwencja naruszenia obowiązku notyfikacji w postaci usunięcia go z krajowego porządku prawnego nie wynika z żadnego wyraźnego przepisu dyrektywy 98/34/WE ani z przepisów traktatowych. TSUE nie może dokonywać wykładni przepisów prawa krajowego ani stwierdzać ich obowiązania, nawet jeśli to prawo zostało ustanowione, by wykonać zobowiązania unijne. 7 W ocenie pytającego sądu obowiązek notyfikacji projektu regulacji zawierających przepisy techniczne jest elementem konstytucyjnego trybu ustawodawczego.

Wada postępowania legislacyjnego w tym zakresie przesądza o niezgodności kwestionowanego przepisu z art. 2, art. 7 i art. 9 Konstytucji. II 8 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 9 1. Zgodnie z art. 193 Konstytucji, „Każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem”. Unormowanie to znajduje swoje odzwierciedlenie również w art. 3 i art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Powyższe przepisy wyrażają wymagania (przesłanki) warunkujące skuteczność wniesienia oraz merytorycznego rozpoznania pytania prawnego. 10 Trybunał w swoim orzecznictwie wielokrotnie objaśniał znaczenie tych przesłanek dla postępowania przed sądem konstytucyjnym (zob. postanowienie TK z 11 lutego 2015 r., sygn. P 44/13, cz. II, pkt 1 niepublikowane i przywołane tam orzecznictwo). Ze wskazanych wyżej przepisów Konstytucji i ustawy o TK wynika, że dla dopuszczalności merytorycznego rozpoznania pytania prawnego konieczne jest spełnienie trzech przesłanek:

1) z pytaniem prawnym może wystąpić tylko sąd, w rozumieniu art. 175 Konstytucji (przesłanka podmiotowa);

2) przedmiotem pytania prawnego może być tylko akt normatywny mający bezpośredni związek z rozpoznawaną przez pytający sąd sprawą, a zarazem będący podstawą rozstrzygnięcia w sprawie; sąd może wskazać każdy przepis, którego wykorzystanie rozważa bądź zamierza rozważyć przy rozstrzyganiu sprawy (przesłanka przedmiotowa);

3) między orzeczeniem Trybunału (czyli odpowiedzią na pytanie prawne sądu) a rozstrzygnięciem sprawy zawisłej przed pytającym sądem zachodzić musi zależność o charakterze bezpośrednim, merytorycznym oraz prawnie istotnym. Kontrola konstytucyjności inicjowana pytaniem prawnym jest bowiem ściśle powiązana z konkretną sprawą zawisłą przed sądem występującym z pytaniem prawnym. Sąd występujący z pytaniem prawnym jest przy tym zobowiązany wskazać, w jakim zakresie odpowiedź Trybunału na pytanie prawne może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w związku z którą to pytanie postawiono (art. 32 ust. 3 ustawy o TK).

Trybunał ma równocześnie kompetencję do oceny, czy sąd prawidłowo wykazał spełnienie przesłanki funkcjonalnej. W razie niespełnienia lub niewykazania spełnienia tej przesłanki postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. 11 2. Dopuszczalność merytorycznego rozpoznania pytania prawnego zależy także od stwierdzenia braku ujemnych przesłanek procesowych. Zaliczają się do nich m.in.: 12 – zakaz ponownego orzekania w sprawie prawomocnie osądzonej (ne bis in idem, res iudicata), będący następstwem prawomocności orzeczeń Trybunału (art. 190 ust. 1 Konstytucji), 13 – niedopuszczalność kwestionowania przed Trybunałem stosowania prawa i rozstrzygania sporów o wykładnię, gdyż to nie należy do konstytucyjnej kognicji Trybunału, 14 – niespełnienie wymagań formalnych pisma inicjującego postępowanie, uregulowanych w szczególności w art. 32 ust. 1 ustawy o TK. 15 Wystąpienie którejkolwiek z wyżej wymienionych ujemnych przesłanek procesowych rodzi po stronie Trybunału obowiązek umorzenia postępowania. 16 3.

Trybunał stwierdza, że w niniejszej sprawie postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK z uwagi na zbędność wydania wyroku. 17 Problem konstytucyjny, z jakim zwróciły się do Trybunału w niniejszej sprawie pytające sądy, został już rozstrzygnięty przez TK w wyroku pełnego składu z 11 marca 2015 r. (sygn. P 4/14 , Dz. U. poz. 369). W wyroku tym Trybunał stwierdził zgodność m.in. art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.; dalej: ustawa o grach hazardowych) z art. 2 i art. 7 w związku z art. 9 Konstytucji.

Trybunał uznał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych, o której mowa w dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 204 z 21.07.1998; dalej: dyrektywa 98/34/WE), nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Żaden z przepisów konstytucyjnych nie odnosi się bowiem do tej kwestii. Z tego wynika, że dochowanie czy też niedochowanie procedury notyfikacyjnej nie ma wpływu na ocenę dochowania konstytucyjnego trybu stanowienia ustawy.

Trybunał uznał tym samym, że brak notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych nie stanowił naruszenia takich reguł stanowienia ustaw, które mają swoje wyraźne źródło w przepisach Konstytucji i które dotyczyłyby w sensie treściowym konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Trybunał zauważył również, że „brak notyfikacji kwestionowanych przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie stanowi takiego naruszenia pozakonstytucyjnej procedury ustawodawczej, które byłoby równoznaczne z naruszeniem art. 2 i art. 7 Konstytucji. (…) Nie można bowiem przyjąć, że każde, choćby potencjalne, uchybienie proceduralne, stanowi zawsze podstawę do stwierdzenia niekonstytucyjności aktu normatywnego i prowadzi w rezultacie do utraty przez ten akt mocy obowiązującej”. 18 4.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, Trybunał umarza postępowanie, jeśli wydanie orzeczenia jest zbędne lub niedopuszczalne. W świetle orzecznictwa TK uprzednie rozpoznanie sprawy konstytucyjności zakwestionowanej normy prawnej z punktu widzenia tych samych wzorców kontroli, co do zasady, oznacza zbędność wydania wyroku z uwagi na zakaz ne bis in idem. Trybunał stwierdza zatem, że problem, z którym do TK zwrócił się sąd w niniejszej sprawie, to jest konstytucyjne skutki niedokonania notyfikacji, został już ostatecznie rozstrzygnięty w wyroku o sygn.

P 4/14. Jednocześnie sądy nie wskazały w uzasadnieniu dodatkowych zarzutów i argumentów, które pozwalałyby na odmienną ocenę konstytucyjności braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych. 19 Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Dokumenty w sprawieP 31/14 - pytanie prawne Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim [162 KB]powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług.

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej