P 56/07 · Trybunał Konstytucyjny

P 56/07Postanowienie - umorzenie z dnia 18 listopada 2008 Sygnatura P 56/07 Data wpływu do TK 13 listopada 2007 Podmiot w sprawieSąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny - zgłaszający pytanie prawne Przedmiot sprawyUstawa z dnia 12. 10. 1994r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe art. 5 ust. 1 Postanowienie - umorzenie z dnia 18 listopada 2008 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 18 listopada 2008 Dotyczy Zasady przekazywania gminom zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe Miejsce publikacji OTK ZU 9A/2008, poz. 165 Skład SędziaFunkcjaStanisław BiernatprzewodniczącyMaria Gintowt-JankowiczsprawozdawcaMirosław GranatJanusz NiemcewiczMirosław WyrzykowskiStan na: 16-07-2026 Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 18 listopada 2008 Dotyczy Zasady przekazywania gminom zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe Miejsce publikacji OTK ZU 9A/2008, poz. 165 Skład SędziaFunkcjaStanisław BiernatprzewodniczącyMaria Gintowt-JankowiczsprawozdawcaMirosław GranatJanusz NiemcewiczMirosław WyrzykowskiPobierz orzeczenie w formacie docPobierz [46 KB] Spis treści Postanowienie z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt P 56/07 przewodniczący:

Stanisław Biernat sprawozdawca: Maria Gintowt-Jankowicz Komparycja Tenor postanawia Uzasadnienie I - część historyczna II - uzasadnienie prawne Metryka orzeczenia Rodzaj orzeczenia Postanowienie - umorzenie Data 18 listopada 2008 Dotyczy Zasady przekazywania gminom zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe Miejsce publikacji OTK ZU 9A/2008, poz. 165 Skład SędziaFunkcjaStanisław BiernatprzewodniczącyMaria Gintowt-JankowiczsprawozdawcaMirosław GranatJanusz NiemcewiczMirosław Wyrzykowski 165/9A/2008 POSTANOWIENIE z dnia 18 listopada 2008 r.

Sygn. akt P 56/07 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Biernat - przewodniczący Maria Gintowt-Jankowicz - sprawozdawca Mirosław Granat Janusz Niemcewicz Mirosław Wyrzykowski, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2008 r., pytania prawnego Sądu Okręgowego w Warszawie, XXV Wydziału Cywilnego, czy: art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 119, poz. 567, ze zm.) jest zgodny z art. 165 Konstytucji, postanawia: na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) umorzyć postępowanie z powodu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. Uzasadnienie: I 1 1. W pytaniu prawnym z 3 października 2007 r. Sąd Okręgowy w Warszawie (dalej: sąd pytający) powziął wątpliwość co do konstytucyjności art. 5 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 119, poz. 567, ze zm.; dalej: ustawa o przekazywaniu mieszkań zakładowych), zgodnie z którym przedsiębiorstwu państwowemu lub spółce, spełniającym określone w tej ustawie warunki, przysługuje w stosunku do gminy roszczenie o zawarcie umowy przekazania nieruchomości.

Roszczenie to przedawnia się z upływem roku od dnia złożenia gminie oświadczenia wraz z dokumentami. 2 Przedstawiona w pytaniu wątpliwość prawna pojawiła się w związku z następującym stanem faktycznym: 3 Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Warszawie (dalej: PPKS) w trybie ustawy z 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych, niektórych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa, państwowych osób prawnych oraz niektórych mieszkań będących własnością Skarbu Państwa (Dz.

U. Nr 4, poz. 24, ze zm.) zbyło część lokali mieszkalnych, znajdujących się w stanowiącym jego własność budynku położonym w Warszawie na ul. Grenady 6. Następnie 6 stycznia 2005 r. złożyło oświadczenie na podstawie art. 3 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych o zamiarze przekazania pozostałych, niesprzedanych lokali Miastu Stołecznemu Warszawa. Miasto Stołeczne Warszawa odmówiło zawarcia stosownej umowy. W związku z tym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych PPKS wystąpiło z powództwem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w kwestii przekazania lokali mieszkalnych wraz z odpowiadającym im udziałem we własności budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym położony jest budynek Miastu Stołecznemu Warszawa.

Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych w wypadku złożenia stosownego oświadczenia wraz ze szczegółową dokumentacją nieruchomości (m.in. odpis z ksiąg wieczystych, informacja o przeprowadzonych w 10-leciu poprzedzającym przekazanie remontach lub modernizacjach), w przypadku kiedy gmina odmówi przejęcia nieruchomości w drodze umowy, przedsiębiorstwu państwowemu przysługuje roszczenie o zawarcie takiej umowy. 4 Zdaniem sądu pytającego kwestionowany artykuł, nakładając na gminy obowiązek przejmowania wbrew ich woli lokali mieszkalnych, znajdujących się w zasobach przedsiębiorstw państwowych, narusza zasadę samodzielności gmin.

Samodzielność ta powinna być szanowana zarówno w sferze stosunków prywatnoprawnych jak i publicznoprawnych. W płaszczyźnie prywatnoprawnej szczególnie istotne jest przyznanie jednostce samorządu terytorialnego prawa do dysponowania swoim mieniem, podlegającym takiej samej ochronie jak mienie innych podmiotów prywatnoprawnych. 5 Tymczasem na podstawie zaskarżonych przepisów gminom narzuca się nabycie mienia, które inny podmiot uznaje za zbędne, i przerzuca się na nie koszty remontów i ciężar odpowiedzialności za należyte jego utrzymanie.

Jasne jest bowiem to, że nieruchomości te w zdecydowanej większości są zniszczone, bezwartościowe i wymagają znacznych nakładów. Zaskarżone przepisy ignorują zatem status gmin jako podmiotów prawa prywatnego i tym samym stanowią nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję ustawodawcy w prawo własności gmin. 6 Sąd pytający swoją argumentację oparł na wyroku TK z 28 listopada 2006 r., sygn. P 31/05, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych, w zakresie, w jakim na podstawie art. 40a ust. 10 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.

U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435; dalej: ustawa o lasach) stosuje się do roszczenia o zawarcie umowy przekazania nieodpłatnie gminie lokalu łącznie z gruntami i przynależnościami niezbędnymi do korzystania z lokalu, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji (OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 155). W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że konstruując art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych, ustawodawca zlekceważył podmiotowość prawną gmin i w praktyce zignorował ich status podmiotów prawa prywatnego, uczestniczących w obrocie cywilnoprawnym.

Ze względu na konkretny charakter kontroli, zainicjowanej pytaniem prawnym, Trybunał mógł jednak badać zakwestionowany przepis jedynie we wskazanym w pytaniu prawnym zakresie. Skutkiem tego było pozostawienie w porządku prawnym art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych. 7 2. Marszałek Sejmu w swoim stanowisku z 9 października 2008 r. wniósł o stwierdzenie, że art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych jest niezgodny z art. 165 Konstytucji. 8 W uzasadnieniu swojego stanowiska Marszałek Sejmu, podobnie jak sąd pytający, powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn.

P 31/05. Zdaniem Marszałka argumenty przedstawione w powyższym wyroku należy odnieść także do niniejszej sprawy. 9 Marszałek Sejmu zaznaczył także, że w Sejmie zakończone zostały już prace legislacyjne dotyczące usunięcia niezgodności art. 5 ust. 1 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych zgodnie z postulatami Trybunału Konstytucyjnego wyrażonymi w wyrokach: z 28 listopada 2006 r. (sygn. P 31/05), z 15 marca 2005 r. (sygn. K 9/04) oraz z 26 września 2006 r. (sygn. K 1/06). Dnia 5 września 2008 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o zasadach przekazywania budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe, która uchyla zakwestionowany artykuł. 10 3.

Prokurator Generalny w swoim stanowisku z 13 listopada 2008 r. wniósł o stwierdzenie, że postępowanie w niniejszej sprawie podlega umorzeniu, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) z powodu utraty mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu. 11 Ustawa z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 192, poz. 1182) uchyliła kwestionowany art. 5 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych w dotychczasowym brzmieniu.

Według art. 2 ustawy nowelizującej, „do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy o przekazywaniu mieszkań zakładowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą”. 12 Oznacza to, że budzący wątpliwości Sądu Okręgowego art. 5 tej ustawy utracił moc obowiązującą, także w tym znaczeniu, że nie może być stosowany w rozpatrywanej przez ten sąd sprawie. II 13 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 14 1. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.

U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) Trybunał Konstytucyjny umarza na posiedzeniu niejawnym postępowanie, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia przez Trybunał. 15 Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Ustawa z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o zasadach przekazywania zakładowych budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 192, poz. 1182; dalej: ustawa zmieniająca z 2008 r.) uchyliła kwestionowany art. 5 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych w dotychczasowym brzmieniu.

Ustawa zmieniająca weszła w życie 12 listopada 2008 r. 16 W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej z 2008 r. (druk sejmowy nr 309 z 7 lutego 2008 r.) podkreślono, że niniejsza zmiana stanowi wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do powoływanego już wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 listopada 2006 r. (sygn. P 31/05). 17 Nie ulega wątpliwości, że art. 5 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych utracił moc obowiązującą w zakwestionowanym w niniejszej sprawie zakresie. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania w sprawie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK. 18 2.

Trybunał Konstytucyjny nie uważa także, aby zachodziły przesłanki art. 39 ust. 3 ustawy o TK, który przewiduje orzekanie o przepisach, które utraciły już moc obowiązującą przed wydaniem orzeczenia, jeżeli jest to konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw. 19 Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy zmieniającej z 2008 r. do wszystkich spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z 2008 r.

Oznacza to, że zaskarżony w pytaniu prawnym art. 5 ustawy o przekazywaniu mieszkań zakładowych, ze względu na jego uchylenie, nie może zostać zastosowany także w niniejszej sprawie. Tym samym Trybunał Konstytucyjny nie widzi podstaw, aby kontynuować postępowanie na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o TK. 20 Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK. powrót do wyszukiwania Created by Łukasz Baranek Internetowy Portal Orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego 1.7.5 [Internet-B:ipo] Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług.

Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Twoja sesja wygasła! Twoja sesja wygasła musisz odświeżyć stronę klikając na przycisk poniżej