WZ 33/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt: WZ 33/12 POSTANOWIENIE Dnia 3 stycznia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący)‎SSN Marek Pietruszyński‎SSN Jerzy Steckiewicz (sprawozdawca)Protokolant : Marcin Szlaga w sprawie zażalenia ppłk. rez. M. L. na zarządzenie Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt: Kp. […] w przedmiocie odmowy przyjęcia środka odwoławczego p o s t a n o w i ł zażalenie pozostawić bez rozpoznania.

UZASADNIENIE

W dniu 7 września 2012 r. w trakcie posiedzenia Wojskowego Sądu Okręgowego w W., rozpoznającego zażalenie ppłk. rez. M. L. na postanowienie Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P., którym odmówiono wszczęcia śledztwa - z zawiadomienia wymienionego - ppłk. rez. M. L. złożył wniosek o wyłączeniu od udziału w sprawie sędziego ppłk. M. W..Wniosek ten postanowieniem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt Kp. […] nie został uwzględniony. Wnioskodawcę pouczono, że od tego orzeczenia zażalenie mu nie przysługuje.W dniu 22 października 2012 r. ppłk. rez.

M. L. zaskarżył wskazane wyżej postanowienie, jednak Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. zarządzeniem odmówił jego przyjęcia i powołując się na art. 429 § 1 k.p.k. stwierdził, że środek odwoławczy jest niedopuszczalny z mocy ustawy.Na to zarządzenie ppłk. rez. M. L. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 2, art. 7, art. 8 ust 2, art. 45 ust 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.Uzasadniając zażalenie, jego autor podniósł następujące okoliczności.Ponieważ nie ma konkretnych regulacji w procedurze karnej dotyczących możliwości zaskarżenia postanowień, w których nie uwzględniono wniosku o wyłączeniu sędziego od udziału w sprawie, to wobec „ ogólnego nakazu ukształtowania postępowania sądowego zgodnie z wymogami sprawiedliwości” (art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP) oraz art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, nakazującym stosowanie przepisów Konstytucji bezpośrednio, jak również art. 2 Konstytucji RP stanowiący, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, właśnie te przepisy Ustawy Zasadniczej powinien był zastosować Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w W. i przyjąć do rozpoznania wniesiony przez niego środek odwoławczy.Na poparcie swojego wywodu autor zażalenia powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., SK 38/09, w którym zawarto tezę, iż „ Art. 394 1 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego złożony w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 176 ust. 1 Konstytucji”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z treścią art. 426 § 1 k.p.k. od orzeczeń wydanych przez sąd odwoławczy na skutek odwołania nie przysługuje środek odwoławczy.Środek odwoławczy nie przysługuje też od innych orzeczeń sądu odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 2).W rozpoznawanej sprawie Wojskowy Sąd Okręgowy w W. był niewątpliwie sądem odwoławczym, a zatem nie było podstawy prawnej do merytorycznej kontroli skarżonego zarządzenia.

Ponieważ autor zażalenia w swojej argumentacji powołał się na Konstytucję RP i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r. SK 38/09., Sąd Najwyższy uznał za uzasadnione, skrótowo, odnieść się do tej kwestii. Przede wszystkim z art. 176 ust. 1 Konstytucji wynika konieczność zapewnienia zaskarżalności orzeczeń merytorycznych, przesądzających o przedmiocie postępowania. Problematyka wyłączenia sędziego nie mieści się w pojęciu merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (droga do wydania wyroku w kwestii odmowy wszczęcia śledztwa, nie została bowiem zamknięta) i jest jedynie kwestią wpadkową, a więc nie musi być zaskarżana. (patrz np. wyrok TK z dnia 5 lipca 2005 r., sygn.

SK 26/04. OTK ZU nr 7/A / 2005, poz. 78).W kwestii powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w omawianym wyroku stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu, który nie przewidywał (podkr. SN) możliwości zaskarżenia postanowienia sądu oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego, a więc tzw. pominięcie ustawodawcy. Fakt ten w żaden sposób nie może jednak wpływać na bieżące orzecznictwo sądów. Trybunał stwierdzając o niekonstytucyjności omawianych przepisów wskazał bowiem na konieczność podjęcia przez ustawodawcę stosownych działań, celem wypełnienia braku możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wyłączenia sędziego.Analogiczna, do omawianej, jest sytuacja odnosząca się do zażalenia (i zarządzenia), będącego przedmiotem rozpoznania, bowiem również w Kodeksie postępowania karnego nie ma przepisu dopuszczającego zażalenie na postanowienie sądu, w którym oddalono wniosek o wyłączenie sędziego i w tej sytuacji, aż do zmiany tego stanu rzeczy przez ustawodawcę, należy stosować przepisy obowiązujące.

Pouczenie: Na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.aw