WZ 30/11 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 12 PAŹDZIERNIKA 2011 R.

WZ 30/11

W wypadku orzeczenia na podstawie art. 343 § 1 i 2 pkt 3 k.p.k.

„wyłącznie środka karnego”, zasądza się opłatę określoną w art. 5

ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz.

U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.), pomimo że równocześnie formalnie

nie orzeka się o „odstąpieniu od wymierzenia kary”, gdyż następuje ono

faktycznie.

Przewodniczący: sędzia SN A. Tomczyk.

Sędziowie SN: M. Pietruszyński, J.B.Rychlicki (sprawozdawca).

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Żak.

Sąd Najwyższy w sprawie ppłk. rez. Andrzeja Z., oskarżonego o

popełnienie przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12

k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 12

października 2011 r. zażalenia prokuratora na korzyść od rozstrzygnięcia

w przedmiocie kosztów, zawartego w wyroku Wojskowego Sądu

Okręgowego w P. z dnia 26 lipca 2011r., po wysłuchaniu prokuratora,

u t r z y m a ł w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

UZASADNIENIE

Ppłk rez. Andrzej Z. został oskarżony o popełnienie przestępstwa

określonego w art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Prokurator Wojskowej

Prokuratury Okręgowej w W. w akcie oskarżenia, za zgodą oskarżonego,

na podstawie art. 335 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 343 § 1 i 2 pkt 3 k.p.k.,

zawarł wniosek o skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy i

ograniczenie skazania do orzeczenia środka karnego w postaci

świadczenia pieniężnego w kwocie 800 zł na rzecz Fundacji Pomocy

Ofiarom

Przestępstw

w

W.,

albowiem

okoliczności

popełnienia

przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje,

iż cele postępowania zostaną osiągnięte.

Wojskowy Sąd Okręgowy w P. na posiedzeniu w dniu 26 lipca

2011 r., w uwzględnieniu wniosku prokuratora, wyrokiem, uznał ppłk. rez.

Andrzeja Z. za winnego zarzucanego mu czynu, tj. popełnienia

przestępstwa określonego w art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i na

podstawie art. 271 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 343 § 1 i 2 pkt 3 k.p.k.,

ograniczył

skazanie

do

orzeczenia

środka

karnego

w

postaci

świadczenia pieniężnego w wysokości 800 zł na rzecz Fundacji Pomocy

Ofiarom Przestępstw w W. Na podstawie art. 627 k.p.k., art. 5 ustawy z

dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. nr 49 z

1983 r., poz. 223 ze zm.) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu

Państwa koszty sądowe w łącznej wysokości 120 zł, w tym 30 zł opłaty.

Zażalenie na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów na korzyść

oskarżonego wniósł prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W.

(art. 626 § 3 k.p.k.). Na podstawie art. 438 pkt 1 k.p.k. zarzucił obrazę

przepisów prawa materialnego (art. 5 ustawy), poprzez jego niezasadne

zastosowanie, polegające na zasądzeniu od oskarżonego na rzecz

Skarbu Państwa opłaty w kwocie 30 zł, w sytuacji, „gdy ograniczenie

skazania do orzeczenia środka karnego nie stanowi odstąpienia od

wymierzenia kary w rozumieniu powyższego przepisu”. Skarżący na

podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku

przez

wyeliminowanie

z

zasądzonych

od

oskarżonego

kosztów

sądowych opłaty w kwocie 30 zł i zasądzenie od niego na rzecz Skarbu

Państwa kosztów w wysokości 90 zł. W uzasadnieniu zażalenia

podniesiono, że ograniczenie skazania do wymierzenia środka karnego

w postaci świadczenia pieniężnego oraz orzeczenie opłaty w kwocie 30

zł nie stanowi odstąpienia od wymierzenia kary w rozumieniu art. 5

ustawy.

Sąd Najwyższy po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury

Wojskowej popierającego zażalenie rozważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne. Decyzja procesowa Sądu pierwszej

instancji jest prawidłowa z następujących powodów. Art. 5 ustawy

stanowi: „W wypadku gdy sąd odstąpił od wymierzenia kary, odstąpił od

wymierzenia kary i poprzestał na wymierzeniu środka karnego albo

zamiast kary zastosował na podstawie art. 10 § 4 Kodeksu karnego

środek wychowawczy albo poprawczy, oskarżony obowiązany jest uiścić

opłatę w wysokości 30 zł”. Instytucja odstąpienia od wymierzenia kary i

orzeczenia środka karnego została określona w przepisach prawa

karnego materialnego (art. 59 § 1 k.k., art. 60 § 7 k.k.) oraz w przepisach

prawa procesowego (art. 343 § 1 i 2 pkt 3 k.p.k.). W niniejszej sprawie

Sąd pierwszej instancji zastosował ten ostatni przepis, mając na uwadze,

że

przypisany

oskarżonemu

występek

jest

zagrożony

karą

nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Redakcja tego przepisu

(art. 343 § 1 k.p.k.), a w szczególności użycie przez ustawodawcę

alternatywy rozłącznej w sformułowaniu „albo orzec wyłącznie środek

karny wymieniony w art. 39 pkt 1-3, 5-8 Kodeksu karnego”, prowadzi do

wniosku, że orzeczenie wyłącznie środka karnego na podstawie art. 343

§ 1 w zw. z § 2 pkt 3 k.p.k., należało ocenić jako „szczególną odmianę”,

czy też „odrębną postać”, tzw. odstąpienia od wymierzenia kary znanego

z Kodeksu karnego (art. 59 § 1 k.k. – por. T. Grzegorczyk: Komentarz.

Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o świadku koronnym,

Warszawa 2008, s. 761; S. Steinborn: Porozumienia w polskim procesie

karnym, Kraków 2005, s. 347-349). W związku z tym orzeczenie na

podstawie art. 343 § 1 w zw. z § 2 pkt 3 k.p.k. wyłącznie środka karnego

na gruncie przepisu art. 5 ustawy należało ocenić tak jak faktyczne

odstąpienie od wymierzenia kary. Wprawdzie art. 5 tejże ustawy nie

odnosi się wprost do tej podstawy środka karnego, jednakże ratio legis

tego przepisu sprawia, że wymierzenie opłaty w kwocie 30 zł następuje

w sytuacji, gdy Sąd odstąpił od wymierzenia kary, zarówno na gruncie

przepisów prawa karnego materialnego (art. 59 § 1 k.k.), jak i przepisów

prawa procesowego (art. 343 § 1 i 2 pkt 3 k.p.k.).

W związku z tym, nie podzielając racji żalącego, należało

zaskarżone orzeczenie w części co do kosztów postępowania utrzymać

w mocy.