WZ 23/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt : WZ 23/06

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Edward Matwijów (przewodniczący)

SSN Wiesław Błuś

SSN Antoni Kapłon (sprawozdawca)

Protokolant Ewa Śliwa

przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Stanisława

Wójcickiego

w

sprawie

osk.

płk.

M. oskarżonego

S. z

art.

§

k.k.

i innych, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 6 czerwca

2006r. zażalenia obrońców oskarżonego na postanowienie Wojskowego Sądu

Okręgowego

w

W. z

dnia

maja

2006r.,

w przedmiocie przedłużenia stosowania środka zapobiegawczego - tymczasowego

aresztowania po wysłuchaniu wniosku Prokuratora

postanowił:

zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.

Uzasadnienie

Wojskowy Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 19 maja 2006 r.,

postanowił przedłużyć wobec oskarżonego płk. M. S. stosowanie środka

zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dalszych

sześciu miesięcy, tj. do dnia 22 listopada 2006 r. z tym zastrzeżeniem, że

aresztowanie zostanie uchylone, jeżeli oskarżony albo inna osoba w terminie

dwóch miesięcy od uprawomocnienia się tego postanowienia złoży na rachunku

bankowym Wojskowego Sądu Okręgowego w W. poręczenie majątkowe na rzecz

oskarżonego w kwocie 150.000 ( stu pięćdziesięciu tysięcy ) złotych.

Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniami obrońców oskarżonego

płk. M. S.

I tak obrońca – adw. S. J. zarzucił :

„ 1) mający wpływ na treść zaskarżonego postanowienia błąd w ustaleniach

faktycznych poprzez uznanie, że jedynym środkiem zapobiegawczym

zabezpieczającym prawidłowy tok postępowania, jest areszt tymczasowy w

wymiarze kolejnych sześciu miesięcy, podczas gdy w niniejszej sprawie jest

wydany wyrok, postępowanie dowodowe jest zakończone i nie bardzo jest wiadome

w jaki sposób płk M. S. mógłby lub miałby utrudnić dalsze postępowanie

zważywszy, że jego udział w tym postępowaniu nie jest obowiązkowy;

2) niesłuszne zastosowanie izolacyjnego środka zabezpieczającego w sytuacji gdy

jest już wydany wyrok, postępowanie dowodowe jest zamknięte i nie ma potrzeby

stosowania tymczasowego aresztowania wobec płk. M. S., podczas gdy do

zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania wystarczą inne nieizolacyjne

środki;

3) niesłuszne zastosowanie poręczenia majątkowego w kwocie 150.000 zł poprzez

przyjęcie, że suma ta odpowiada możliwościom finansowym oskarżonego płk. M.

S., podczas gdy będąc tymczasowo aresztowanym nie ma on żadnej możliwości

zgromadzenia jakichkolwiek środków finansowych tym bardziej, że jego konta

bankowe są zajęte na potrzeby niniejszego postępowania;

4) art. 5 ust. 1 pkt c Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych

Wolności poprzez niczym nieuzasadnione przedłużenie tymczasowego

aresztowania, podczas gdy aresztowanie jest środkiem zupełnie wyjątkowym, który

stosuje się jedynie wówczas, gdy jest to absolutnie konieczne, a jego okres nie

może być nadmierny i ściśle odpowiadać przyczynom, które były podstawą jego

zastosowania. ”

W oparciu o te zarzuty tenże skarżący wniósł o „ ... uchylenie tymczasowego

aresztowania wobec oskarżonego płk. M. S. i zastosowanie poręczenia

majątkowego w kwocie 50.000 złotych oraz zakazu opuszczania kraju połączonego

z zatrzymaniem paszportu i zastosowaniem dozoru przełożonego. ”

Drugi z obrońców – adw. F. B. w tzw. części merytorycznej swego zażalenia

nie postawił zarzutów, wnosząc o „ ... uchylenie zaskarżonego postanowienia bądź

jego zmianę przez znaczne obniżenie ustalonego nim poręczenia majątkowego

oraz ewentualne zastosowanie zakazu wyjazdu za granicę oraz zatrzymanie w tym

celu paszportu a także poręczenie osoby godnej zaufania, które to środki

zapobiegawcze łącznie będą wystarczające dla zabezpieczenia prawidłowego toku

postępowania. ”

W uzasadnieniu zażalenia wywodzi m.in., że ustały w całości przesłanki

przemawiające za dalszym utrzymywaniem najsurowszego środka

zapobiegawczego i to na tak długi okres. Jego zdaniem nie może być obecnie

mowy o obawie matactwa bądź utrudnianiu postępowania, ani zagrożeniu

surowszą karą.

Oskarżony płk M. S. nie jest w stanie zapłacić ustalonej przez sąd kwoty

poręczenia, bowiem sam nie posiada oszczędności, a rodzina i znajomi tak dużej

kwoty nie są w stanie zebrać.

Na posiedzeniu obrońca adw. F. B. podniósł dodatkowo istnienie przesłanki

z art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k., przedkładając stosowne zaświadczenia o stanie zdrowia

rodziny oskarżonego M. S.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenia nie są zasadne.

Na wstępie zauważyć się godzi, że zgodnie z art. 264 § 2 k.p.k. sąd

pierwszej instancji był zobligowany do wydania postanowienia co do dalszego

stosowania środka zapobiegawczego – tymczasowego aresztowania.

Z kolei słusznie przywołany przez ten sąd art. 258 § 2 k.p.k., wbrew temu, co

podnosi w zarzutach pod pkt 1 i 2 w swoim środku odwoławczym obrońca adw. S.

J., stanowi podstawę do dalszego stosowania omawianego środka

zapobiegawczego, skoro płk M. S. skazany został na karę pozbawienia wolności

nie niższą niż trzy lata. Sąd meriti widzi konieczność dalszego stosowania

omawianego środka zapobiegawczego w celu zabezpieczenia prawidłowego toku

postępowania wobec, teraz już urealnionej wyrokiem, grożącej oskarżonemu

surowej kary.

Natomiast nietrafne jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że za dalszym

stosowaniem tymczasowego aresztowania przemawia też treść art. 258 § 1 pkt 1

k.p.k., skoro oskarżony M. S. ma ustaloną tożsamość i stałe miejsce pobytu. Nie

ma to jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy wobec istnienia – jak już wyżej

wspomniano – przesłanki z art. 258 § 2 k.p.k.

Podkreślić jednak się godzi, że Wojskowy Sąd Okręgowy w W. w

zaskarżonym postanowieniu skorzystał z instytucji tzw. warunkowego

tymczasowego aresztowania określonej w art. 257 § 2 k.p.k. Sąd ten zakreślił

termin do złożenia poręczenia majątkowego, a w razie jego złożenia w tym terminie

tymczasowe aresztowanie zostanie automatycznie uchylone, bez potrzeby

wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie.

Obaj skarżący zgodnie kwestionują wysokość ustalonej kwoty poręczenia

majątkowego, sugerując bądź jej obniżenie do kwoty pięćdziesięciu tysięcy złotych

( adw. S. J. ) lub też znaczne jej obniżenie ( adw. F. B. ), motywując to, jak już było

powiedziane, brakiem możliwości finansowych, tak ze strony oskarżonego, jak i

jego rodziny i znajomych.

Należy zauważyć, że wysokość kwoty poręczenia majątkowego ma

zabezpieczać prawidłowy tok postępowania w konkretnej sprawie, przy rozważeniu

możliwości finansowych oskarżonego.

Jeśli chodzi o tę drugą przesłankę, to sąd meriti odniósł się do charakteru

popełnionych czynów, a zwłaszcza rozmiaru uzyskanej przez oskarżonego korzyści

z ich popełnienia, co – jak słusznie skonstatował ten sąd – nie pozostaje bez

związku z możliwościami finansowymi M. S.

W niniejszej sprawie nie została naruszona Konwencja o Ochronie Praw

Człowieka i Podstawowych Wolności, a w szczególności przywołany w pkt. 4

zażalenia obrońcy adw. S. J. jej art. 5 ust. 1 pkt c.

Zaskarżone postanowienie i te przepisy, o których wspomniano w

uzasadnieniu sądu odwoławczego, w żadnym razie nie stoją w sprzeczności z

wyżej wskazaną normą „ Konwencji... ”

Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, iż w sprawie zaistniała

sytuacja przewidziana w art. 259 § 1 pkt 2 k.p.k., na co wskazywał na posiedzeniu

obrońca adw. F. B. Nie kwestionując treści przedłożonych przez tego obrońcę

zaświadczeń lekarskich w przedmiocie stanu zdrowia rodziny oskarżonego płk. M.

S., to zauważyć wypada, że są to zwykłe konsekwencje, niewątpliwie stresującej

dla najbliższej rodziny sytuacji, związanej z przedstawionymi zarzutami i dalszymi

etapami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania przygotowawczego i

sądowego.

Na zakończenie jeszcze uwaga dotycząca części motywacyjnej zażalenia

obrońcy F. B.

W dużej mierze jest to kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej

instancji, co w jeszcze bardziej rozbudowanej formie znajdzie niewątpliwie swe

właściwe miejsce w zapowiadanej przez tego obrońcę apelacji. Dla potrzeb

rozstrzygnięcia kwestii przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania,

podstawa zastosowania tego środka przewidziana w art. 249 § 1 k.p.k., a to

materiał dowodowy wskazujący na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony

popełnił przestępstwa, w żadnym razie, w obecnej fazie postępowania karnego, nie

został ani zdyskwalifikowany, ani nawet osłabiony.

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.