WO 18/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt: WO 18/15 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący)‎SSN Marian Buliński (sprawozdawca)‎SSN Andrzej TomczykProtokolant : Anna Krawiec przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Anny Czapigo w sprawie T. B., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 8 grudnia 2015 r., wniosku prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w G. z dnia 14 stycznia 1982 r.

1. wznawia postępowanie karne w sprawie T. B. zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w G. z dnia 14 stycznia 1982 r., 2. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., umarza postępowanie w tej sprawie, 3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 1982 r. Sąd Marynarki Wojennej w G. uznał T. B. za winnego tego, że „w dniu 15 grudnia 1982 r., ok. godz. 800 w Zakładzie Kontenerowym Zarządu Portu w G., w czasie obowiązywania stanu wojennego, wiedząc o tym, iż zakład pracy został zmilitaryzowany, odmówił wykonania polecenia – rozkazu wydanego mu przez J. K.o pełniącego obowiązki głównego inżyniera tego zakładu, w przedmiocie podjęcia pracy, po czym opuścił teren przedsiębiorstwa i przebywał poza nim do dnia 28 grudnia 1981 r., kiedy to dobrowolnie zgłosił się w Komisariacie Portowym MO”,tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 309 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 234 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (tekst jednolity Dz.

U. z 1979 r. nr 18, poz. 111)i za to skazał go na podstawie art. 309 § 1 k.k. z 1969 r., przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz. U. Nr 29, poz. 156) oraz przy zastosowaniu art. 39 k.k. z 1969 r. i art. 44 § 1 k.k. z 1969 r. na karę 3(trzech) lat pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 1 (jednego) roku.Zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności od dnia 28 grudnia 1981 r. oraz zasądził od wyżej wymienionego opłaty sądowe, a także obciążył go kosztami postępowania.Wyrok ten zapadł w postępowaniu doraźnym (rozdział I dekretu o postępowaniach szczególnych), tym samym uprawomocnił się w dniu wydania, tj. w dniu 14 stycznia 1982 r. (art. 1 ust. 1 pkt 1 i art. 13 ust. 3 dekretu o postępowaniach szczególnych).Uchwałą z dnia 27 maja 1983 r.

Rada Państwa skorzystała z prawa łaski w stosunku do T. B. przez warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności z wyznaczeniem okresu próby na 2 (dwa) lata.Jak wynika z aktu zgonu dołączonego do akt sprawy T. B. zmarł 17 marca 1984 r.Postanowieniem z dnia 3 października 1989 r. b. Sąd Marynarki Wojennej w G. kierując się treścią art. 1 ustawy z dnia 29 maja 1989 r. o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć niektórych przestępstw i wykroczeń (Dz.U. Nr 34, poz. 179), przebaczył i puścił w niepamięć skazanie za występek z art. 309 § 1 k.k. z 1969 r. i zarządził zatarcie skazania na karę 3 lat pozbawienia wolności oraz pozbawienie praw publicznych na okres 1 roku”.W dniu 9 listopada 2015 r. do Sądu Najwyższego Izby Wojskowej wpłynął wniosek prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o „1. wznowienie postępowania w sprawie T.

B. skazanego prawomocnym wyrokiem Sądu Marynarki Wojennej w G. z dnia 14 stycznia 1982 r. za czyn z art. 309 § 1 k.k. z 1969 r. w zw. z art. 234 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego na karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres 1 (jednego) roku,2. uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania przeciwko T.

B. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.”.Jako podstawę wniosku skarżący wskazał art. 540 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. w zw. z art. 547 § 3 k.p.k. i art. 673 k.p.k.Skarżący podniósł, że do złożenia takiego wniosku upoważnia go analiza akt sprawy w powiązaniu z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (K 35/08), który „…uznał m.in. za niezgodny z Konstytucją dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o postepowaniach szczególnych”. Zdaniem skarżącego dekret ten zawierał szereg przepisów naruszających konstytucyjne prawa i wolności obywateli.

Były to zwłaszcza przepisy proceduralne, wprowadzające tryb doraźny, na gruncie których sąd obowiązany był orzekać w każdym przypadku środek zapobiegawczy w postaci aresztu tymczasowego oraz pozbawiać oskarżonego prawa do zaskarżenia wyroku zwyczajnym środkiem odwoławczym. Na posiedzeniu przed Sądem Najwyższym prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej poparł złożony wniosek.W tej sytuacji Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o wznowienie postępowania karnego jest zasadny. Jak wynika z jednolitego orzecznictwa Sądu Najwyższego Izby Wojskowej fakt nieobjęcia (przywołanym w uzasadnieniu wniosku) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisów uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 r. w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa (Dz.U, Nr 29, poz. 255), którymi rozszerzono zakres odpowiedzialności karnej osób pełniących służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych według przepisów odnoszących się do żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, a w przypadku T.

B. podstawy jego skazania art. 309 § 1 k.k. (z 1969 r.), nie może powodować utraty z pola widzenia tego, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie postępowania doraźnego, ze wszystkimi jego konsekwencjami, że w podstawach wymiaru kary zasadniczej i dodatkowej sąd powołał przepisy dekretu o postępowaniach szczególnych – dekretu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją. Tym samym Sąd Marynarki Wojennej w G. w omawianym wyroku stosował przepisy uznane za niezgodne z Konstytucją. Powoduje to, że przesłanka z art. 540 § 2 k.p.k., w rozpoznawanej sprawie zaistniała, co obligowało Sąd Najwyższy do uwzględnienia wniosku prokuratora.Z tych powodów orzeczono, jak na wstępie. kc