WO 12/07 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 18 LIPCA 2007 R.

WO 12/07

Pozostawienie bez rozpoznania przez sąd odwoławczy apelacji

oskarżonego, którego dotyczy prośba o ułaskawienie, nie jest orzekaniem

w rozumieniu art. 564 § 2 k.p.k., a więc nie stanowi podstawy do rozpoznania takiej prośby oraz wydania opinii w przedmiocie ułaskawienia przez ten

sąd.

Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz.

Sędziowie SN: M. Pietruszyński, A. Tomczyk (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy w sprawie kpt. rez. Roberta G., skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 228 § 6 w zw. z art. 228 § 4 k.k., w

Izbie Wojskowej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 18 lipca 2007 r.,

z powodu prośby skazanego o ułaskawienie

1. o d m ó w i ł wydania opinii,

2. p r z e s ł a ł akta Prokuratorowi Generalnemu.

UZASADNIENIE

Wojskowy Sąd Okręgowy w W., po pozytywnym zaopiniowaniu prośby skazanego kpt. rez. Roberta G. o ułaskawienie, postanowieniem z dnia

1 czerwca 2007 r., na podstawie art. 564 § 1 i 2 k.p.k. przesłał akta do Izby

Wojskowej Sądu Najwyższego. W uzasadnieniu wskazał, że uczynił tak,

ponieważ w sprawie tej orzekał – jako instancja odwoławcza – Sąd Najwyższy.

Z analizy akt sprawy Sądu Najwyższego wynika, że wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 lipca 2005 r. skazujący Roberta

G., został zaskarżony przez jego obrońcę apelacją. Jednak skazany w piśmie z dnia 3 marca 2006 r. oświadczył, że apelację tę cofa. W związku z

tym, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy apelację

obrońcy oskarżonego kpt. rez. Roberta G. pozostawił bez rozpoznania.

W zaistniałej sytuacji rozważenia wymaga, czy tego rodzaju rozstrzygnięcie sądu odwoławczego jest orzekaniem w rozumieniu przepisu § 2 art.

564 k.p.k. Wykładnia językowa wskazuje, że tak; wszak sąd odwoławczy

wydał orzeczenie, a więc orzekł, mimo iż nie rozpoznał sprawy merytorycznie.

Jest to jednak wykładnia, która nie uwzględnia ani brzmienia przepisu

art. 562 § 1 k.p.k., ani celu postępowania ułaskawieniowego. Zasadą w tym

postępowaniu na etapie postępowania przed sądem jest rozpoznanie

prośby o ułaskawienie przez sąd w takim samym składzie, w jakim orzekał.

Mało tego, ustawodawca stawia wymóg, by w skład sądu rozpoznającego

prośbę o ułaskawienie – oczywiście w miarę możliwości – wchodzili sędziowie i ławnicy, którzy brali udział w wydaniu wyroku (art. 562 § 1 zd. 2

k.p.k.). Nie ma żadnego powodu, aby przepisu tego nie odnosić również do

postępowania przed sądem odwoławczym, jeżeli w sprawie, w której wniesiono prośbę o ułaskawienie, orzekał. Tak więc w skład sądu odwoławczego – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 562 § 1 zd. 2 – powinni w miarę

możliwości wchodzić sędziowie, którzy brali udział w wydaniu wyroku. Tym

samym niewątpliwe jest, że orzekaniem w rozumieniu przepisu art. 564 § 2

k.p.k. jest wydanie przez sąd odwoławczy wyroku. Wychodząc nieco poza

zakres niezbędny do wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że wykładnia celowościowa prowadzi do

wniosku jeszcze dalej idącego, a mianowicie, iż sądem zobowiązanym do

rozpoznawania prośby o ułaskawienie jest ten sąd odwoławczy, który orzekał w sprawie nie tylko co do meritum, ale i odnośnie do osoby, której

wniosek dotyczy oraz by wydał wyrok merytoryczny a nie kasacyjny. Taki

sposób wykładni zdecydowanie przeważa w doktrynie (nieco inaczej A.

Murzynowski: Ułaskawienie w Polsce Ludowej, Warszawa 1965, s. 171) i

jednoznacznie wynika z dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 16 grudnia 1988 r., I KO 68/88, OSNKW

1989 r., z. 1-2, poz. 17).

Wracając na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy przez

pryzmat powyższych rozważań, że pozostawienie bez rozpoznania przez

sąd odwoławczy apelacji oskarżonego, którego dotyczy prośba o ułaskawienie nie jest orzekaniem w rozumieniu art. 564 § 2 k.p.k. i nie rodzi obowiązku rozpoznania prośby i wydania opinii w przedmiocie ułaskawienia.

Dlatego też należało odmówić wydania opinii.

Z uwagi na to, że sąd pierwszej instancji zaopiniował pozytywnie

prośbę skazanego kpt. rez. Roberta G., zaistniały warunki do przesłania akt

Prokuratorowi Generalnemu (art. 564 § 1 k.p.k.) bez konieczności zwracania ich Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W., mimo że to ten sąd powinien to uczynić po wydaniu opinii pozytywnej.

Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.