WK 4/03 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 24 KWIETNIA 2003 R.

WK 4/03

Ze względu na treść art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie

Ministrów (jedn. tekst: Dz.U. z 1999 r. Nr 8, poz. 929), z którego wynika, że

ministra zastępuje sekretarz stanu, a podsekretarz stanu jedynie wtedy, gdy

sekretarz stanu nie został powołany, należy przyjąć, iż jeżeli w Ministerstwie

Sprawiedliwości został powołany sekretarz stanu, to podsekretarz stanu nie jest

uprawniony do wniesienia kasacji nadzwyczajnej (art. 521 k.p.k.) w

zastępstwie Ministra Sprawiedliwości.

Przewodniczący: sędzia SN płk A. Kapłon.

Sędziowie SN: ppłk M. Pietruszyński (sprawozdawca),

ppłk A. Tomczyk.

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej:

płk S. Gorzkiewicz.

Sąd Najwyższy na rozprawie w Izbie Wojskowej w sprawie Ryszarda S.,

skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 286 § 1 k.k. w zb. z art.

273 k.k. i art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej

przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, z upoważnienia

Ministra Sprawiedliwości, na korzyść skazanego od wyroku Wojskowego Sądu

Okręgowego w W. z dnia 9 lipca 2002 r., utrzymującego w mocy wyrok

Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 27 lutego 2002 r., na podstawie art.

531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.

p o z o s t a w i ł b e z r o z p o z n a n i a przyjętą kasację.

Uzasadnienie:

W dniu 24 stycznia 2003 r. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości

wniósł, z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, do Izby Wojskowej Sądu

Najwyższego kasację na korzyść Ryszarda S. od prawomocnego wyroku

Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 lipca 2002 r., utrzymującego w

mocy wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w W. z dnia 27 lutego 2002 r., na

mocy którego oskarżony został skazany za czyn z art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 273

k.k. i z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. na karę łączną 6 miesięcy

pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby,

wynoszący 2 lata oraz grzywnę w wysokości 20 stawek dziennych, z ustaleniem

wysokości każdej stawki na 30 złotych. Jako podstawę zaskarżenia wskazano w

kasacji przepis art. 521 k.p.k., uprawniający Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora

Generalnego do wniesienia kasacji od każdego prawomocnego orzeczenia

kończącego postępowanie sądowe.

Sąd Najwyższy, uwzględniając treść art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2

k.p.k., dokonał na rozprawie kontroli warunków formalnych dopuszczalności

wniesionej kasacji w zakresie uprawnienia do jej wniesienia przez podsekretarza

stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości w zastępstwie Ministra Sprawiedliwości. W

toku sprawdzania okoliczności w trybie art. 97 k.p.k. ustalono, że Prezes Rady

Ministrów w dniu 26 listopada 2001 r. powołał w Ministerstwie Sprawiedliwości

sekretarza stanu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja została wniesiona przez osobę nieuprawnioną.

Sąd Najwyższy skonstatował, że zgodnie z treścią art. 7 Konstytucji RP,

(„Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa”) organ

władzy publicznej musi mieć wyraźnie, pozytywnie określoną kompetencję i działać

w granicach prawa. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1, 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o

Radzie Ministrów, minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i

podsekretarzy stanu oraz gabinetu politycznego ministra, a zakres czynności

sekretarza i podsekretarza stanu ustala właściwy minister. Z kolei ust. 5 art. 37

stanowi, że ministra zastępuje sekretarz stanu w zakresie przez niego ustalonym lub

podsekretarz stanu, jeżeli sekretarz stanu nie został powołany. Wynika z tego, że

Minister Sprawiedliwości może przenieść ustawowe uprawnienie do wniesienia

kasacji określonej w art. 521 k.p.k. na sekretarza stanu, a na podsekretarza tylko

wtedy, gdy nie powołano sekretarza stanu. Należy zatem wyrazić pogląd, że jeżeli

w Ministerstwie Sprawiedliwości został powołany sekretarz stanu, to podsekretarz

stanu nie jest uprawniony do wniesienia kasacji nadzwyczajnej w zastępstwie

Ministra Sprawiedliwości.

Ten skład Sądu Najwyższego opowiada się również za poglądem wyrażonym w

doktrynie, że „w wypadku powołania sekretarza stanu, podsekretarz stanu nie może

podpisać wniosku, chociażby w tym czasie – z powodu absencji w pracy – nie był

obecny zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i sekretarz stanu (por. R.A.

Stefański: Podmioty uprawnione do wnoszenia kasacji nadzwyczajnych w sprawach

karnych, WPP 2000, z. 2, s. 39). Wydaje się również zasadne stwierdzenie, biorąc

pod uwagę leksykalne znaczenia słowa „zastępstwo” jako zastępowanie kogoś w

jego obowiązkach (por. Inny Słownik Języka Polskiego, pod red. M. Bańko,

Warszawa 2000, s. 1277), że sekretarz stanu nie może podpisać wniosku w czasie

obecności Ministra Sprawiedliwości, któremu przynależy osobiste uprawnienie do

wniesienia kasacji w trybie art. 521 k.p.k.