V KZ 8/09 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 25 MARCA 2009 R.

V KZ 8/09

Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o

wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, obliguje prezesa sądu (art. 93 § 2 k.p.k.) do merytorycznego rozpoznania wniosku w

oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k. Przy rozstrzyganiu o jego zasadności,

niedopuszczalna jest antycypacja możliwych dalszych czynności obrońcy,

wykonywanych w ramach kompetencji przewidzianych w art. 84 § 3 k.p.k.

Przewodniczący: sędzia SN R. Sądej.

Sąd Najwyższy na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 25 marca

2009 r., po rozpoznaniu w sprawie Adriana B., skazanego wyrokiem łącznym, zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV

Karno – Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. z dnia 9 stycznia 2009 r.,

o odmowie przyjęcia kasacji osobistej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z

dnia 5 listopada 2008 r.,

na podstawie art. 530 § 3 k.p.k.

p o s t a n o w i ł u c h y l i ć zaskarżone zarządzenie i sprawę p r z e k a z a ć Prezesowi Sądu Okręgowego w P. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Adrian B., z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 524 § 1

k.p.k., złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego, a

następnie wniósł osobiście sporządzoną kasację wraz z wnioskiem o wyznaczenie obrońcy z urzędu „w celu podpisania jego kasacji lub sporządzenia nowej”.

Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału odmówił przyjęcia kasacji uznając, że jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy. Uzasadniając to stanowisko Przewodniczący stwierdził, że wprawdzie wyrokiem łącznym wymierzono skazanemu bezwzględną karę pozbawienia

wolności, ale wobec faktu, iż w apelacjach podniesione były jedynie zarzuty

dotyczące niewspółmierności kary łącznej i tylko takie same zarzuty podniósł w swej kasacji skazany, a nie wskazał uchybień z art. 439 k.p.k., to

jest to kasacja niedopuszczalna z mocy ustawy, jako sprzeczna z art. 523 §

1 in fine k.p.k.

W tym samym zarządzeniu Przewodniczący odmówił wyznaczenia

skazanemu obrońcy z urzędu, uznając jego wniosek za bezprzedmiotowy,

a to wobec niedopuszczalności kasacji z mocy ustawy.

W zażaleniu na odmowę przyjęcia kasacji Adrian B. podniósł, że jego

kasacja wcale nie ograniczała się do podniesienia zarzutu niewspółmierności kary, a podnosiła inne zarzuty, w tym naruszenia art. 443 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.

Zażalenie było zasadne, choć nie z tych powodów, na jakie powołał

się skarżący.

Zgodnie z art. 526 § 2 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym obowiązuje

tzw. przymus adwokacki. Oznacza to, że kasacja sporządzona osobiście

przez skazanego nie spełnia wymagań formalnych i nie może zostać przyjęta. Jednakże, nie z tego powodu w zaskarżonym zarządzeniu odmówiono

jej przyjęcia. Przewodniczący arbitralnie przyjął, że ta osobista kasacja

podnosi wyłącznie zarzut niewspółmierności kary i dlatego jest niedopuszczalna z mocy ustawy, co również było powodem odmowy wyznaczenia

obrońcy z urzędu.

Stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu było oczywiście

błędne. Po to ustawodawca w postępowaniu kasacyjnym ustanowił przymus adwokacki, aby ten nadzwyczajny środek zaskarżenia sporządzany

był przez profesjonalistów, należycie znających procedurę karną i potrafiących właściwie formułować zarzuty kasacyjne. Z faktu, że w osobistej „kasacji” skazany nie podniósł, czy nie sformułował należycie właściwych zarzutów, nie można przecież wnosić, że nie mógłby tego uczynić ewentualnie wyznaczony obrońca z urzędu. To, że w apelacjach podniesione zosta-

ły jedynie zarzuty dotyczące niewspółmierności kary, w żadnym razie nie

upoważnia do wniosku, iż i kasacja tylko na takich może być oparta.

Wniesienie osobistej kasacji przez skarżącego wraz z wnioskiem o

wyznaczenie obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, obliguje prezesa sądu (art. 93 § 2 k.p.k.) do merytorycznego rozpoznania wniosku w

oparciu o przepis art. 78 § 1 k.p.k. Przy rozstrzyganiu o jego zasadności,

niedopuszczalna jest antycypacja możliwych dalszych czynności obrońcy,

wykonywanych w ramach kompetencji przewidzianych w art. 84 § 3 k.p.k.

Twierdzenie, że w tej sprawie obrońca mógłby podnieść jedynie zarzuty

dotyczące niewspółmierności orzeczonej kary łącznej, nie znajduje żadnego uzasadnienia.

Jeśliby natomiast prezes sądu doszedł do wniosku, że nie ma podstaw do wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, to i

tak na tym etapie nie mógłby odmówić przyjęcia kasacji osobistej. Kasacja

taka bowiem, jako dotknięta brakami formalnymi, wymagałaby wezwania

skazanego do usunięcia jej braków na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., dając

możliwość ustanowienia obrońcy z wyboru (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r., III KZ 87/01, Lex nr 51806).

W tym stanie rzeczy zaskarżone zarządzenie, jako rażąco błędne

musiało zostać uchylone, a sprawę należało przekazać Prezesowi Sądu

Okręgowego w P. do ponownego rozpoznania, w toku którego, rzecz jasna,

konieczne będzie prawidłowe procedowanie w ramach tzw. czynności okołokasacyjnych.