V KZ 7/26 · Sąd Najwyższy

V KZ 7/26 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie P. K. skazanego za czyn z art. 291 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2026 r., zażalenia obrońcy na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt V Ka 21/25, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 21/25, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. [J.J.] UZASADNIENIEPostanowieniem z 11 czerwca 2025 roku, sygn.

V Ka 21/25, Sąd Okręgowy ‎w Łodzi nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego P. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z 3 kwietnia 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. V Ka 21/25.Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł obrońca, zarzucając naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie skazanego, podczas gdy przedstawiony we wniosku stan faktyczny wskazywał na zaistnienie przyczyn niezależnych od skazanego, tj. niepoinformowanie go o wydanym wyroku przez obrońcę z urzędu oraz brak jakiegokolwiek zawiadomienia ze strony sądu o rozpoznaniu sprawy w jego nieobecności.

Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia ‎i przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r.Sąd Najwyższy zważył co następuje.Wywiedzione zażalenie doprowadziło w ramach podjętej kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Nastąpiło to jednak na skutek okoliczności dostrzeżonych przez Sąd Najwyższy z urzędu, albowiem podnoszona w środku odwoławczym argumentacja nie artykułowała kluczowych okoliczności zaistniałych na przedpolu merytorycznego rozpoznania sprawy.Sąd Najwyższy zobowiązany był bowiem z urzędu uwzględnić fakt, iż zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostało wydane przez sędziego, który uczestniczył w jego wydaniu.

Tymczasem art. 40 § 3 k.p.k. stanowi, że sędzia, który brał udział m. in. w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i literaturze ukształtował się zaś trafny pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie „orzekania co do kasacji” odnosi się nie tylko do rozstrzygania w przedmiocie merytorycznej zasadności tego nadzwyczajnego środka odwoławczego, ale też do orzekania w kwestiach okołokasacyjnych, w tym takich, które choćby tylko „blokują” dostęp do niego.

Takim „orzekaniem co do kasacji” jest zatem również orzekanie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29 stycznia 2014 r., IV KZ 1/14; z 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16; z 29 stycznia 2019 r., IV KZ 1/19; z 1 grudnia 2020 r., V KZ 63/20; z 30 października 2023 r., II KZ 55/23; z 23 grudnia 2023 r., II KZ 65/23).W niniejszej sprawie w składzie sądu, który wydał zaskarżone postanowienie ‎o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego zasiadał sędzia J.P., który brał udział w wydaniu przez Sąd Okręgowy w Łodzi w dniu 3 kwietnia 2025 r. wyroku w sprawie o sygn. akt V Ka 21/25.Stwierdzenie tej okoliczności przesądza więc o zaistnieniu bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. (iudex inhabilis), co obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi niezależnie od podniesionych w zażaleniu zarzutów i wpływu stwierdzonego uchybienia na treść orzeczenia.Procedując ponownie sąd ten rozpozna raz jeszcze wniosek obrońcy P. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn.

V Ka 21/25 w prawidłowo ukształtowanym składzie.Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.][a.ł] Adam Roch‎