V KZ 5/12 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 22 MARCA 2012 R.

V KZ 5/12

Wezwanie strony do uzupełnienia braków pisma musi w swej treści

wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna ona

to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k., a tym

samym przy braku takiej informacji nie może następnie wchodzić w rachubę

uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie

wskazanego w tym przepisie terminu.

Przewodniczący: sędzia SN T. Grzegorczyk.

Sąd Najwyższy w sprawie Jana K., skazanego z art. 286 § 1 k.k., po

rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 marca 2012 r.,

zażalenia skazanego na zarządzenie Sędziego Sądu Okręgowego w Z. z

dnia 10 stycznia 2012 r., o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o

sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku Sądu Okręgowego wraz z

uzasadnieniem

u c h y l i ł zaskarżone zarządzenie i przywracając Janowi K. termin, do

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowemu

w Z. z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie o sygn. (...) i doręczenie mu tego

uzasadnienia wraz z odpisem samego wyroku, p r z e k a z a ł sprawę temu

Sądowi dla realizacji powyższego wniosku, który u z n a ł za złożony

obecnie z zachowaniem wymogów prawa.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono uwzględnienia wniosku Jana

K. o sporządzenie i doręczenie mu odpisu wyroku Sądu Okręgowego z dnia

10 listopada 2011 r. wraz z uzasadnieniem wskazując, że skazany złożył

taki wniosek w dniu 8 grudnia 2011 r., podczas gdy termin do jego złożenia

upłynął mu w dniu 17 listopada 2011 r. Odwołując się od tego zarządzenia

skazany podniósł, że wniosek ten wysłał w terminie zawitym 7 dni, tylko że

sporządził go komputerowo i nie był on przez niego własnoręcznie

podpisany, a gdy Sąd wezwał go do uzupełnienia braków formalnych

pisma, osobiście nie odebrał z poczty tego wezwania, zaś gdy tylko osoba,

która to uczyniła powiadomiła go o tej przesyłce, natychmiast uzupełnił

wniosek i przekazał go Sądowi, co nastąpiło w dniu 8 grudnia 2011 r.

Podkreślił w związku z tym, że w jego ocenie sam wniosek był wysłany z

zachowaniem terminu, ale jednocześnie dołączył do zażalenia wniosek o

przywrócenie mu terminu do wystąpienia o doręczenie odpisu wyroku wraz

z uzasadnieniem, podając okoliczności jak w samym zażaleniu i wskazując

że naruszenie terminu nastąpiło tym samym bez jego winy.

Rozpoznając to zażalenie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Prawdą jest, że oskarżony mimo prawidłowego powiadomienia o

terminie rozprawy odwoławczej przed Sądem Okręgowym w Z., na której

też w dniu 10 listopada 2011 r. wydano wyrok utrzymujący w mocy

orzeczenie Sądu pierwszej instancji, nie stawił się bez usprawiedliwienia.

Tym samym jednak termin do wystąpienia o sporządzenie i doręczenie mu

uzasadnienia tego wyroku wraz z jego odpisem, upływał w dniu 17

listopada 2011 r. W tymże dniu wpłynął do Sądu, wysłany przez skazanego

w dniu 16 listopada 2011 r., przedmiotowy wniosek, który miał postać

komputerowego

wydruku

opatrzonego

imieniem

i

nazwiskiem

wnioskodawcy bez jego osobistego podpisu. W związku z powyższym, w

dniu 21 listopada 2011 r., sekretarz sądowy Sądu Okręgowego w Z.,

wezwał Jana K. „do uzupełnienia braku formalnego wniosku o uzasadnienie

wyroku przez jego podpisanie, pod rygorem pozostawienia pisma jako

bezskuteczne w trybie art. 120 § 2 k.p.k.” Wezwanie to odebrane zostało w

dniu 23 listopada 2011 r. przez Karola K., zaś uzupełniony o podpis

skazanego wniosek o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem

wysłany został w dniu 8 grudnia 2011 r. i dotarł do Sądu w dniu 12 grudnia

r. Bez mała miesiąc później, bo 10 stycznia 2012 r., wydano wspomniane

na wstępie zarządzenie o odmowie przyjęcia tego wniosku jako

spóźnionego.

Stosownie do art. 120 § 1 k.p.k., jeżeli pismo nie odpowiada

wymaganiom formalnym – w tym wskazanym w art. 119 k.p.k., który

przewiduje wymóg zawarcia w piśmie podpisu osoby, która z nim występuje

– a brak ten powoduje, że nie można pismu nadać biegu, „wzywa się

osobę, od której pismo pochodzi do usunięcia braków w terminie 7 dni”, a

zgodnie z § 2 art. 120 k.p.k., czyni się to wraz z pouczeniem, że w razie

nieuzupełnienia braków w tym terminie pismo to będzie uznane za

bezskuteczne. Rzecz w tym, że – jak wynika – z zacytowanego pisma

skierowanego przez sekretarza Sądu do skazanego, zawierającego

wezwanie do uzupełnienia braków jego wniosku, w ogóle nie wskazano na

jakikolwiek termin, w jakim powinien on uzupełnić owe braki. W doktrynie i

orzecznictwie wskazuje się zaś, że naruszenie przez sąd art. 120 k.p.k. nie

może prowadzić do pozbawienia strony uprawnień wynikających z ustawy

(zob. np. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego oraz ustawa o

świadku koronnym. Komentarz, Warszawa 2008, s. 323; A. Sakowicz [w:]

K. Boratyńska, A. Górski, A. Sakowicz, A. Ważny: Kodeks postępowania

karnego. Komentarz, Warszawa 2007, s. 284 i wskazane tam judykaty). Jak

słusznie zauważono zaś w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10

grudnia 2010 r., II KK 194/10, LEX nr 783289, uznanie pisma strony za

bezskuteczne nie może więc wchodzić w rachubę, jeżeli np. nie została ona

pouczona o skutkach nieuzupełnienia braku w terminie, jak tego wymaga

art. 120 § 1 k.p.k. To samo odnieść należy do sytuacji, gdy wezwanie takie

w ogóle nie wskazuje stronie jakiegokolwiek terminu do uzupełnienia tego

braku, choć zawiera pouczenie, że uzupełnienie to powinno nastąpić pod

rygorem pozostawienia pisma jako bezskutecznego w trybie art. 120 § 2

k.p.k. Wezwanie bowiem strony do uzupełnienia braków pisma musi w swej

treści wyraźnie zawierać wskazanie 7-dniowego terminu, w którym powinna

ona to uczynić, gdyż wyraźnie wymaga tego art. 120 § 1 in fine k.p.k., a tym

samym przy braku takiej informacji nie może następnie wchodzić w rachubę

uznanie pisma za bezskuteczne z uwagi na jego uzupełnienie po upływie

wskazanego w tym przepisie terminu, ponieważ wezwanie takie, jako nie

odpowiadające

wymogom

przepisów

prawa,

nie

może

wywoływać

ujemnych skutków procesowych dla jego adresata. Nie jest to bowiem

wezwanie spełniające wymogi, o jakich mowa w art. 120 § 1 k.p.k.

W konsekwencji wydanie w niniejszej sprawie zarządzenia o odmowie

przyjęcia wniosku, jako rzekomo spóźnionego, nie uwzględniało jej realiów i

wadliwości

„wezwania” skazanego do

uzupełnienia braków

pisma.

Faktycznie bowiem uchybienie przez skarżącego ustawowemu terminowi

do usunięcia braków pisma nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych,

gdyż zawiniły w tym zakresie organy wewnątrzsądowe. Termin ten nie

podlega wprawdzie przywróceniu, ale w konsekwencji jego naruszenia,

sam, w pełni już poprawny formalnie, wniosek o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku został złożony po upływie zawitego terminu do jego

złożenia, co – jako efekt wskazanej wcześniej wadliwości wezwania go do

uzupełnienia tego wniosku – nastąpiło także niezależnie od skarżącego.

Daje to podstawę do przywrócenia mu tego terminu, stosownie do art. 126

§ 1 k.p.k. i przyjęcia przez to, że przedmiotowy wniosek złożony jest już

aktualnie z zachowaniem wymogów prawa.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone

zarządzenie i przywracając skarżącemu termin do złożenia wniosku o

uzasadnienie wyroku, przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Z. w celu

podjęcia kroków dla realizacji, uznanego już za prawnie skuteczny,

powyższego wniosku skazanego.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak na wstępie.