V KZ 38/23 · Sąd Najwyższy

V KZ 38/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 października 2023 r., w sprawie z zażalenia obrońcy skazanego Z.S.na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 28 czerwca 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 279/22, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k., p o s t a n o w i ł : zmienić zaskarżone postanowienie i przywrócić skazanemu Z. S. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 279/22.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 29 listopada 2022 r. wydanego w sprawie II AKa 279/22. Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego, który zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, a polegający na bezzasadnym uznaniu, że brak jest podstaw do przywrócenia Z. S. terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego przez Sąd Apelacyjny w Łodzi i niezasadne wskazanie w tym zakresie, że skazany „nie uprawdopodobnił, iż nie dochował terminowi zawitemu z przyczyn od niego niezależnych” – podczas, gdy wbrew twierdzeniom Sądu Apelacyjnego, skazany wprost wskazał, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie, nastąpiło z przyczyn leżących po stronie jego ówczesnego obrońcy z urzędu, który nie tylko sporządził w jego imieniu wniosek, ale podał skazanemu błędny adres na który należy go wysłać, a zatem uchybienie to nastąpiło z przyczyn leżących po stronie podmiotu kwalifikowanego, działającego z urzędu, którego negatywnych konsekwencji skazany nie może ponosić, co w efekcie powodowało, że uchybienie przez Z.

S. terminowi do złożenia w/w wniosku nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i zasadne było mu jego przywrócenie.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 279/22.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie okazało się zasadne i skutkowało zmianą zaskarżonego postanowienia.Skarżący przedstawione w środku odwoławczym zarzuty oparł w istocie na twierdzeniu, iż przyczyną niezachowania przez skazanego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego było wprowadzenie w błąd przez ówczesnego obrońcę.

Zdaniem skarżącego, brak podjęcia przez uprzedniego obrońcę stosownych działań w tej kwestii wskazuje, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn niezależnych od Z. S., czego też wymaga art. 126 § 1 k.p.k., który określa przesłanki zastosowania instytucji przywrócenia terminu zawitego do dokonania określonej czynności procesowej. Należy wskazać, że skazany w swoim osobistym wniosku o przewrócenie terminu, złożonym w dniu 3 kwietnia 2023 r. (data stempla pocztowego k. 1296 - 1297), wskazał wprost, że przyczyną niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było wprowadzenie w błąd przez ówczesnego obrońcę, który jako adres do wysyłki korespondencji wskazał adres Sądu Okręgowego (ul.

Plac Dąbrowskiego 5, 90-921 Łódź), a nie adres Sądu Apelacyjnego, tj. ul. Gabriela Narutowicza 64, 90-136 Łódź, co spowodowało, źe przesyłka została zwrócona adresatowi. Co istotne, jak wynika z oświadczenia skazanego, jak również załączonego potwierdzenia nadania przez niego wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, dokument ten został nadany w dniu 5 grudnia 2022 r. (k. 1299), a zatem w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że korespondencja ta została zwrócona skazanemu dopiero w dniu 6 kwietnia 2023 r.

Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest wykazanie przez stronę, że uchybienie terminowi, o jakim mowa w art. 422 § 1 k.p.k., nastąpiło z powodu okoliczności, na które nie miała wpływu, a które zarazem uniemożliwiły dokonanie wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Zgodnie z orzecznictwem Sadu Najwyższego, przy rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu zawitego nie ma znaczenia to, w jakim celu strona zamierza dokonać czynności procesowej, dla której termin upłynął, lecz - zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k.

– wyłącznie to, czy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych (por. postanowienie z dnia 25 kwietnia 2005 r., V KZ 13/05, OSNwSK 2005, Nr 1, poz. 841). Taką przyczyną jest zdaniem Sądu Najwyższego zaniechanie przez skazanego złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu II instancji - w sytuacji, gdy zostało to spowodowane błędem obrońcy zaś od upływu terminu zawitego minęło kilka miesięcy w związku z niezwróceniem korespondencji przez Pocztę. Należy mieć na uwadze, że zaniedbania obrońcy i znaczny w tym przypadku okres zwrotu korespondencji nie mogą rodzić po stronie skazanego negatywnych konsekwencji prawnych.

Bez znaczenia jest przy tym upływ czasu od daty wydania wyroku przez sąd ad quem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2022 r., V KZ 40/22). Za w pełni słuszną wskazać należy argumentację przedstawioną przez obrońcę w uzasadnieniu wniesionego zażalenia - włącznie z adekwatnym w tym zakresie odwołaniem się do treści stosownych judykatów i nie ma potrzeby tych wywodów powtarzać w tym miejscu. Wskazanie, na poparcie wydanej decyzji procesowej przez Sąd Apelacyjny, treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2022 r. jest o tyle nieprzekonujące, że skarżący właśnie wskazuje na błąd skazanego wywołany przez inną osobę, tj. obrońcę z urzędu, co jest istotne zwłaszcza z perspektywy zakresu działania takiego przedstawiciela procesowego już po wydaniu orzeczenia drugoinstancyjnego i ustalonego czasu, gdy to przygotowano wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem sądu odwoławczego (por. uwagi - s. 3 – 4 wniesionego środka zaskarżenia).

Wobec powyższego zasadnym było przyjąć, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające uwzględnienie zażalenia, w tym jego petitum, albowiem Sąd Apelacyjny niezasadnie uznał, że brak jest podstaw do przywrócenia skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II AKa 279/22.Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. JML[ms]