V KZ 36/23 · Sąd Najwyższy

V KZ 36/23 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie z zażalenia M.Z. na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II AKo 4/23, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 941/18 (w zarządzeniu błędnie podano sygnaturę akt: V Ka 141/18), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 9 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 513/17, po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej dnia 11 września 2023 r., z urzędu, kwestii właściwości sądu w postępowaniu w przedmiocie zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. postanowił stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.

UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 6 lipca 2023 r. upoważniony Sędzia Sądu Apelacyjnego w Łodzi odmówił przyjęcia wniosku skazanego M.Z. o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 941/18, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Skierniewicach z dnia 9 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 513/17 (z akt sprawy wynika, że w zarządzeniu podano błędną sygnaturę akt - wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 17 lutego 2020 r. został wydany pod sygnaturą V Ka 941/18 a nie V Ka 141/18 – k. 531 akt II K 513/17).

W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że po złożeniu przez obrońcę wyznaczonego z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, wezwany do uzupełnienia braków formalnych osobistego wniosku o wznowienie, skazany nie uzupełnił braku formalnego wniosku i nie złożył wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego. Zażalenie na to zarządzenie wniósł skazany M.Z., kierując je, zgodnie z pouczeniem zawartym w zarządzeniu, do Sądu Najwyższego, za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Łodzi.

Zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2023 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Łodzi zarządził przyjęcie tego zażalenia i przedstawienie go wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu – Izbie Karnej jako właściwemu do jego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. każdy sąd jest zobowiązany z urzędu badać swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości powinien przekazać sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi. Z kolei art. 27 k.p.k. stanowi, że Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie.

Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela stanowisko wyrażone już w wielu orzeczeniach Sądu Najwyższego (tytułem przykładu należy wskazać na postanowienia z: dnia 16 listopada 2021 r. III KZ 46/21; dnia 24 listopada 2021 r., V KZ 51/21; dnia 22 grudnia 2021 r., II KZ 53/21; dnia 1 marca 2022 r., III KZ 1/22; dnia 10 lutego 2022 r., V KZ 1/22; dnia 9 marca 2023 r., III KZ 5/23), że właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa (lub upoważnionego sędziego sądu apelacyjnego) odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jest sąd apelacyjny, a nie Sąd Najwyższy.

Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w sprawie II KZ 53/21, "skoro w gestii sądu apelacyjnego pozostaje rozpoznanie zażalenia na orzeczenie tegoż sądu o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie, z powodu jego oczywistej bezzasadności, wydane w trybie art. 545 § 3 k.p.k., to tym bardziej jest on właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie przewodniczącego wydziału (upoważnionego sędziego) sądu apelacyjnego, wydane w trybie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.” Słusznie podkreśla się w przywołanych judykatach, że zgodnie z art. 547 § 1 k.p.k. na postanowienie sądu apelacyjnego (albo Sądu Najwyższego) oddalające wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiające go bez rozpoznania zażalenie nie przysługuje - takie zażalenie przysługuje wyłącznie od orzeczenia sądu okręgowego.

Z tego zaś wywodzi się słuszny wniosek, że w przypadku orzeczeń wydanych w sądzie apelacyjnym, których Sąd Najwyższy z mocy ustawy nie kontroluje w trybie odwoławczym, przyjąć należy, iż zarządzenia o charakterze formalnym, odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, nie podlegają zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, albowiem należą do właściwości sądu apelacyjnego. Jedynie zażalenia na zarządzenia prezesa Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy (tak m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., III KZ 46/21; postanowienie z dnia 22 grudnia 2021 r., II KZ 53/21).

Podzielając w pełni powyższe poglądy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. (T.M.)[ms]