V KZ 2/16 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KZ 2/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M.K. uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 216 § 1 kk i I. S. uniewinnionej od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 25 lutego 2016 r.,‎zażalenia wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego‎na zarządzenie Przewodniczącej IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P.‎z dnia 15 grudnia 2015 r., o odmowie przyjęcia kasacji p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 29 września 2015 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 maja 2015 r., uniewinniającego M. K. od postawionego przez oskarżyciela prywatnego zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 216 § 1 k.k., a I.S. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k.Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniosła pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, adw. J. T., jednak zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2015 r., Przewodnicząca IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. odmówiła jej przyjęcia.

Powodem tej decyzji, podjętej z powołaniem przepisów art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § k.p.k., było uznanie, że kasacja została wniesiona po upływie przewidzianego na tę czynność 30-dniowego terminu. Wskazano, że odpis wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 września 2015 r. został doręczony adw. J. T. w dniu 5 listopada 2015 r., zatem termin do wniesienia kasacji upływał temu pełnomocnikowi oskarżyciela prywatnego w dniu 5 grudnia 2015 r. Tymczasem kasacja, chociaż opatrzona datą 4 grudnia 2015 r., została nadana w Urzędzie Pocztowym w W. dopiero 7 grudnia 2015 r., tj. dwa dni po terminie.

Nadmieniono, że drugi pełnomocnik oskarżyciela prywatnego (adw. W. S.) odebrał odpis wspomnianego wyroku z uzasadnieniem w dniu 9 listopada 2015 r., zaznaczając, że nie ma to wpływu na ocenę terminowości złożenia kasacji (w tekście zarządzenia w tym miejscu omyłkowo posłużono się terminem „apelacja”). Wyrażono pogląd, że „jeżeli bowiem strona jest reprezentowana przez więcej niż jednego przedstawiciela procesowego i każdy z nich złoży wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia, to termin do wniesienia kasacji, podobnie jak w przypadku apelacji, biegnie oddzielnie dla każdego od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem”.Zażalenie na to zarządzenie wniosła pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, adw.

J. T., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na treść orzeczenia (powinno być: zarządzenia), tj. art. 524 § 1 k.p.k., art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § k.p.k., poprzez niesłuszne uznanie za wniesioną po terminie kasację sporządzoną i nadaną w placówce Poczty Polskiej S.A. przez jednego z pełnomocników, na skutek nieprawidłowego przyjęcia, iż termin ten biegnie oddzielnie dla każdego z pełnomocników od daty doręczenia każdemu z nich wyroku z uzasadnieniem, w sytuacji gdy termin do wniesienia kasacji należało liczyć dla obu pełnomocników od daty późniejszego z dokonanych doręczeń, a nie dla każdego z nich oddzielnie.Podnosząc ten zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, celem dokonania przez Przewodniczącą Wydziału czynności związanych z przyjęciem kasacji.

Krótko po wniesieniu zażalenia skarżąca dodatkowo przedłożyła udzielone jej przez adw. W. S. pełnomocnictwa substytucyjne: z dnia 23 grudnia 2015 r. do sporządzenia i wniesienia zażalenia na przedmiotowe zarządzenie oraz do zastępowania go przed Sądem Okręgowym w P. i Sądem Najwyższym w tej sprawie, jak też z dnia 4 grudnia 2015 r. do sporządzenia i wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 września 2015 r., oraz do zastępowania go przed Sądem Najwyższym w tej sprawie, nadto podpisane przez wymienionego adwokata pismo, w którym potwierdza on „wszystkie dotychczasowe czynności w sprawie, dotyczące sporządzenia i wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w P. IV Wydział Karny Odwoławczy z dnia 29 września 2015 roku sygn. akt IV Ka …/15, dokonane przez adw.

J. T., jako ustanowionego przeze mnie substytuta”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie jest zasadne, bowiem wypada uznać, że pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniosła kasację przed upływem terminu określonego w art. 524 § 1 zd. pierwsze k.p.k. Odmienne w tym względzie stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu opierało się na poglądzie, że w sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez więcej niż jednego przedstawiciela procesowego i każdy z nich złoży wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia, to termin do wniesienia kasacji (także apelacji), biegnie oddzielnie dla każdego z nich od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem.

W celu wykazania błędności tego poglądu skarżąca, która podkreśliła, że jest on sprzeczny z istotą pełnomocnictwa oraz że wszyscy pełnomocnicy procesowi ustanowieni przez jedną ze stron postępowania, działają jednolicie za stronę, w jej imieniu i na jej korzyść, powołała orzeczenia Sądu Najwyższego, które wskazują, że w razie złożenia oddzielnie przez stronę oraz jej przedstawiciela procesowego wniosku o dręczenie wyroku z uzasadnieniem i otrzymania przez nich w innym czasie tego dokumentu, termin do wniesienia apelacji dla każdego z tych podmiotów należy liczyć nie dla każdego z nich oddzielnie, ale od daty późniejszego z dokonanych doręczeń (uchwała z dnia 28 kwietnia 1980 r., VI KZP 8/80, OSNKW 1980, z. 5-6, poz. 43; postanowienie z dnia 26 lutego 2015 r., III KZ 8/15, LEX nr 1646393), jak również, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem tylko przedstawicielowi procesowemu strony powoduje otwarcie terminu do wniesienia apelacji także dla strony (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1972 r., V KRN 437/72, OSNKW 1973, z. 4, poz. 2; powołane wcześniej postanowienie z dnia 26 lutego 2015 r., III KZ 8/15).

Dostrzec należy, że orzeczenia te nie zostały wydane w takiej samej sytuacji procesowej, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, w której działał nie obrońca (jeden), ale dwóch pełnomocników, z których każdy wystąpił o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zaś oskarżyciel prywatny tego nie uczynił. Nie jest jednak konieczne rozważanie, w nawiązaniu do poglądu prawnego prezentowanego przez skarżącą, kwestii odmienności relacji zachodzących pomiędzy oskarżycielem prywatnym i jego pełnomocnikiem, jak też relacji pomiędzy pełnomocnikami, gdy w sprawie występuje więcej niż jeden z nich, od relacji zachodzącej pomiędzy oskarżonym i jego obrońcą – i skutków tego dla zachowania terminu przewidzianego do wniesienia środka zaskarżenia.

Wystarczy wskazać, że wątpliwości co terminowości wniesienia kasacji przez adw. J. T. rozwiewa substytucja do sporządzenia i wniesienia kasacji, udzielona jej w dniu 4 grudnia 2015 r. przez adw. W. S. Trzeba uznać, że działając także z upoważnienia tego pełnomocnika, adw. J. T. zachowała termin przewidziany dla wniesienia kasacji, skoro wyrok Sądu odwoławczego został mu doręczony 9 listopada 2015 r. Wypada też jednak zauważyć, że dysponując takim upoważnieniem, autorka kasacji, już wnosząc tę skargę, powinna zaznaczyć, że czyni to także z substytucji adw.

W. S.Mając na uwadze przedstawione okoliczności, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, skutkiem czego będzie podjęcie przez Przewodniczącą Wydziału Karnego Odwoławczego czynności związanych z przyjęciem kasacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. kc