V KZ 14/26 · Sąd Najwyższy

V KZ 14/26 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie K.I. skazanego za czyn z art. 212§2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2026r. zażalenia skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2026r. w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji na podstawie art. 439§1 pkt 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku V Wydział Karny Odwoławczy.

UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 23 lutego 2026r. wyznaczony sędzia Sądu Okręgowego w Gdańsku odmówił przyjęcia kasacji wywiedzionej przez skazanego K.I.W złożonym zażaleniu skazany wskazał, że niezasadnie i przedwcześnie odmówiono przyjęcia jego kasacji, skoro nie rozpoznano jego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a także nie rozpoznano wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego A.H. Argumenty te należy uznać za zasadne.Jak wynika z akt sprawy pismo skazanego z 19 stycznia 2026r. w pkt 3 (k. 1024) zawiera wniosek o wyłączenie Sędziego A.H., a także wszystkich sędziów i asesorów Sądu Okręgowego w Gdańsku od rozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy.

Wniosek ten nie został rozpoznany, a pomimo tego, Sędzia której wniosek ów dotyczył, podjęła dalsze czynności w sprawie, uznając że pismo skazanego stanowi zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu, który to środek odwoławczy nie przysługuje z mocy ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 42§3 k.p.k. sędzia którego dotyczy wniosek o wyłączenie może podejmować czynności w sprawie, a stają się one bezskuteczne dopiero po zapadnięciu decyzji o wyłączeniu tego sędziego. Niemniej rozpoznanie wniosku o wyłączenie musi nastąpić niezwłocznie.

Skoro zaś rozpoznanie takiego wniosku nie nastąpiło w ogóle, czynności procesowe sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie, również muszą być uznane za bezskuteczne. Powyższe wprost rzutuje na zarządzenie z dnia 4 marca 2026r. Trudno jednak nie dostrzec i tego, że pismo skazanego, w którym wnosi o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu i wyłączenie sędziego, wpłynęło do Sądu Okręgowego w dniu 22 stycznia 2026r., a więc przed dniem wydania skarżonego zarządzenia - 23 lutego 2026r.Tymczasem reakcją na nie było dopiero zarządzenie z dnia 4 marca 2026r.

Zarządzeniem tym, wbrew jednoznacznej treści pisma skazanego, uznano je za zażalenie na zarządzenie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu. Trzeba w tym miejscu zatem postawić pytanie, czy pismo mogło być uznane za środek odwoławczy skoro taki środek odwoławczy, w tej materii, nie istnieje w polskiej procedurze karnej? A więc, czy logiczna analiza tego pisma (która zawsze ma na celu odtworzenie rzeczywistych intencji autora) mogła prowadzić do wniosku ad absurdum? Co więcej, zwyczajowo przyjmuje się, że o zamiarze skarżenia świadczy najlepiej złożenie pisma w terminie do zaskarżenia decyzji sądu.

W tym jednak wypadku, pismo skazanego w takim terminie (zakładając, że dla zażaleń wynosi on 7 dni) nie zostało złożone. Jakie zatem względy przemawiały za tym, że pismo to nie jest nowym wnioskiem o wyznaczenie obrońcy, a nieprzysługującym zażaleniem? Szczególnie, że zawierało ono rozbudowaną w stosunku do poprzedniego wniosku argumentację i załączone dokumenty.W tej sytuacji, w ocenie Sądu Najwyższego, przyjąć należało, że pismo skazanego jest nowym wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu i że zawiera wniosek o wyłączenie od jego rozpoznania Sędziego SO A.H.Z tych powodów konieczne stało się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Obowiązkiem Sądu Okręgowego będzie rozpoznanie wniosków skazanego, we właściwym składzie.Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. Jerzy Grubba[WB][a.ł]‎