V KZ 10/24 · Sąd Najwyższy

V KZ 10/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 534 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 3 k.p.k., w sprawie M. L. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 stycznia 2024 r., o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lutego 2023 r., w sprawie o sygn. akt IV Ka 40/23, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 24 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 40/23, został utrzymany w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Radomsku z 7 października 2022 r., sygn. akt II K 641/22 (k. 590).W dniu 8 grudnia 2023 r. M. L. złożył w Administracji Aresztu Śledczego w P. (datowany na ten sam dzień) wniosek o przywrócenie terminu „do sporządzenia kasacji” (k. 697), który na zasadzie art. 118 § 1 k.p.k. uznano za pismo procesowe o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku (k. 701), gdyż skazany wcześniej nie występował jeszcze o pisemne motywy wyżej wymienionego orzeczenia.

Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2024 r. wyznaczono skazanemu obrońcę w postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.Na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 stycznia 2024 r., odmówiono M. L. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 40/23. Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku strona może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

Stosownie zaś do treści art. 126 § 1 k.p.k., jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana. W świetle powyższego, podstawą przywrócenia terminu zawitego może być jedynie uznanie, że jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych. Tymczasem, jak wynika z protokołu rozprawy przed Sądem Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lutego 2023 r. (k. 588 - 589), skazany był obecny na tej rozprawie wraz ze swym obrońcą z urzędu, wysłuchał wyroku i pouczenia o przysługującym mu prawie do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w terminie zawitym 7 dni.

Składając wniosek o przywrócenie terminu, skazany nie wskazał na żadną okoliczność, która uniemożliwiła mu dochowania terminu. W związku z treścią postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, IV Wydział Karny Odwoławczy z dnia 16 stycznia 2024 r., obrońca skazanego M. L. zaskarżył to orzeczenie w całości na podstawie art. 126 § 3 k.p.k., art. 425 § 1-3 k.p.k. oraz art. 438 § 2 i 3 k.p.k. - i zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 126 § 1 k.p.k. poprzez uznanie, że nie wystąpiła okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu zawitego, w sytuacji, gdy skazany pomimo pierwotnie wyrażonego stanowiska co do braku chęci wniesienia kasacji, następnie (tj. po około 10 miesiącach) doszedł do przekonania, iż zasadnym jest uruchomienie tejże procedury, przy czym pozostawał w błędzie co do braku czasowego ograniczenia możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a pozostając w zakładzie karnym miał obiektywne trudności z jego prawidłowym sporządzeniem, co w jego ocenie pozbawiło go możliwości skutecznego wniesienia kasacji z przyczyn od niego niezależnych.Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, na podstawie art. 437 k.p.k., obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 lutego 2023 r., sygn. akt IV Ka 40/23, celem rozważenia możliwości sporządzenia i wniesienia kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie obrońcy skazanego M. L. nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie można się było zgodzić z argumentacją przedstawioną przez obrońcę skazanego, w której wykazywał, że Sąd Okręgowy naruszył art. 126 § 1 k.p.k. Nie można uznać, że przedstawione w zażaleniu okoliczności stanowią „przyczyny od strony niezależne”, o których mowa w tym przepisie. Nie stanowi takiej przyczyny „pozostawanie w błędzie co do braku czasowego ograniczenia możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku”.

Podkreślić trzeba, że oskarżony i jego obrońca byli obecni na rozprawie odwoławczej w dniu 24 lutego 2023 r. (k. 588 - 589) i zostali wówczas pouczeni o terminie i sposobie wniesienia kasacji oraz o treści art. 457 § 2 k.p.k. Skarżący nie wykazał w zażaleniu niezawinionego niedotrzymania terminu zawitego przez skazanego oraz błędnego rozpoznania jego pierwotnego wniosku przez Sąd Okręgowy. Należy przypomnieć, że w art. 126 k.p.k. chodzi o przyczynę, której strona nie mogła usunąć i przez to stało się niemożliwe dokonanie czynności w terminie, a przedmiotem oceny musi być to, czy strona dochowała należytej staranności, by dokonać czynności w terminie.

Jest rzeczą oczywistą, że strona winna dbać o swoje interesy procesowe w sposób, jaki w danych okolicznościach jest racjonalny.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżonego postanowienie. [PGW][ał] ‎