V KS 22/26 · Sąd Najwyższy

V KS 22/26 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek sprawie oskarżonego K. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2026 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Ka 759/25 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Sochaczewie z 9 lipca 2025 r., sygn. akt II K 301/22 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539 e § 2 k.p.k. postanowił 1. oddalić skargę;

2. obciążyć oskarżonego kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIESąd Rejonowy w Sochaczewie wyrokiem z 9 lipca 2025 r., sygn. akt II K 301/22 uniewinnił K. K. od czynu zarzucanego mu aktem oskarżenia tj. czynu z art. 220 § 1 k.k. Na skutek apelacji prokuratora, Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Ka 759/25, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił go i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Sochaczewie do ponownego rozpoznania. Skargę na ww. wyrok wniósł obrońca K. K. i zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa procesowego, a to art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, w sytuacji, gdy sąd nie wskazał w przesądzający sposób, że zachodzą podstawy do skazania K.

K. za zarzucony mu czyn zabroniony, lecz sąd ad quem dokonał wyłącznie polemiki z ustaleniami sądu I instancji, skupiając się wyłącznie na części dowodów, pomijając całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, analizując inne możliwe scenariusze odpowiedzialności za zaistniałą tragiczną śmierć pokrzywdzonego, co w konsekwencji oznacza, że sąd II instancji powinien precyzyjnie wyartykułować, iż w oparciu o zgromadzony i w prawidłowy sposób oceniony materiał dowodowy nie ma możliwości wydania wyroku uniewinniającego, odnieść się wyłącznie do kwestii odpowiedzialności K.

K. , bez zestawiania uniewinnienia dokonanego przez sąd I instancji z innymi możliwymi scenariuszami odpowiedzialności za tragiczną śmierć pokrzywdzonego, przy czym sama tylko możliwość wydania wyroku skazującego jest niewystarczająca dla przyjęcia wystąpienia reguły ne peuis.Stawiając powyższy zarzut w obrońca wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku. W odpowiedzi na skargę, prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wywiedziona przez obrońcę skarga nie zawierała argumentacji mogącej skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.Na podstawie art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k.

Wynikający art. 539a § 3 k.p.k. nadzór Sądu Najwyższego nad przestrzeganiem normy określonej w art. 437 k.p.k. w postępowaniu odwoławczym sprowadzać się może jedynie do oceny zasadności podjęcia decyzji kasatoryjnej przez sąd odwoławczy, a nie zasadności samego środka odwoławczego (apelacji). Skarga na wyrok sądu odwoławczego nie ma też charakteru sui genesis "superapelacji", która nakazywałaby Sądowi Najwyższemu przejmować rolę sądu odwoławczego i ponownie oceniać zarzuty apelacyjne.W przedmiotowej sprawie, sąd odwoławczy jako podstawę wydania wyroku kasatoryjnego wskazał na treść 454 § 1 k.p.k., co wprost wynika z treści uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

Sąd odwoławczy podzielił stanowisko prokuratora, iż Sąd Rejonowy w Sochaczewie dokonał błędnych ustaleń faktycznych i niezasadnie uniewinnienił oskarżonego. Obrońca wyraźnie pomija argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego, który wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że oskarżony ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w dniu zdarzenia i względem pokrzywdzonego. W wywiedzionej skardze obrońca z tym stanowiskiem sądu odwoławczego polemizuje, skupiając się de facto na kwestionowaniu prawidłowości dokonanej przez sąd odwoławczy oceny dowodów, nie zaś prawidłowości uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, blokada procesowa, o której mowa w przepisie art. 454 § 1 k.p.k., aktualizuje się wszelako jedynie w sytuacji wyczerpania wszelkich możliwości dowodowych tj. zarówno w płaszczyźnie prawidłowej oceny dotychczas już dopuszczonych i przeprowadzonych dowodów, jak i po przedsięwzięciu czynności zmierzających do uzupełnienia niepełnej podstawy dowodowej sprawy (tak: wyrok Sądu Najwyższego z 24 kwietnia.2025 r., I KS 45/24, LEX nr 3861275). Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Sąd odwoławczy bowiem doszedł do odmiennych wniosków co do zgromadzanych w sprawie dowodów, podejmując równocześnie czynności zmierzające do uzupełnienia postępowania dowodowego.Słusznie więc w takim stanie rzeczy, Sąd Okręgowy w Płocku zastosował regułę ne peius, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia. Rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania skargowego znajduje uzasadnienie w treści art. 539f k.p.k. w zw. z art. 527 § 2 k.p.k. [J.J.][a.ł]