V KO 75/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 75/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie C.T. oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k. w zb. z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 października 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę C.T. przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.. UZASADNIENIEDo Sądu Rejonowego w S. w dniu 12 czerwca 2019 r. wpłynął akt oskarżenia przeciwko C.T., któremu zarzucono, że:I.w piśmie z dnia 22 sierpnia 2017 r. wielokrotnie znieważył funkcjonariusza publicznego - starszego eksperta skarbowego Izby Administracji Skarbowej S.B. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe w związku i podczas pełnienia przez nią obowiązków służbowych, a ponadto w tym samym czasie i w ten sam sposób pomówił S.B., co poniżyło jej osobę w opinii publicznej i naraziło na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska i zawodu, tj. czyn z art. 226 § 1 k.k. w zb. z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. II.w okresie od 22 września 2017 r. do dnia 16 lipca 2018 r. w S., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, wielokrotnie w pismach adresowanych do Sądu Okręgowego w S. oraz do innych instytucji za pośrednictwem tegoż Sądu, znieważył sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) D.G.K., A.B.M., sędziów Sądu Okręgowego w S.D.M., T.S., I.S., D.O., R.T., A.W., A.T.T., M.E., S.K., Z.C., K.L., J.K.M., A.G., A.G.1, referendarza W.K., sędziego Sądu Rejonowego w S.B.R., sędzię Sądu Rejonowego w S. - K.C. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe podczas i w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków służbowych, tj. czyn z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV K (…), Sąd Rejonowy w S. zwrócił się na podstawie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o „rozważenie zasadności” przekazania sprawy C.T. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu wskazał, iż „okoliczność, że zarzut z punktu II aktu oskarżenia dotyczy nie tylko sędziów sądów szczecińskich, ale i pełniącej obowiązki wiceprezesa Sądu Okręgowego w S. A.T.T., przy czym siedziba Sądu Okręgowego w S. znajduje się w tym samym budynku, może stwarzać po stronie opinii publicznej uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania tej konkretnej sprawy. Możliwość zastępowania w czynnościach Prezesa Sądu Okręgowego w S. przez sędziego A.T.T. powoduje, iż istniejący stosunek podległości służbowej sędziów ze S., wynikający z unormowań Prawa o ustroju sądów powszechnych (…) obiektywnie może rodzić tego rodzaju wątpliwości”.

Zdaniem Sądu Rejonowego, „łączność podmiotowa co do obu zarzucanych w akcie oskarżenia czynów uzasadnia przekazanie sprawy w całości”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek Sądu Rejonowego w S. zasługuje na uwzględnienie.W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Zarazem jednak wyrażano pogląd, zgodnie z którym istnienie związku pomiędzy czynami zarzuconymi oskarżonemu a wykonywaniem funkcji służbowych przez sędziów z okręgu sądów właściwych do rozpoznania sprawy w obu instancjach, przemawia za skorzystaniem z instytucji odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienia z dnia: 16 grudnia 2005 r., V KO 87/05, LEX nr 222465; 20 lutego 2006 r., IV KO 8/06, LEX nr 611058; 25 kwietnia 2007 r., IV KO 24/07, LEX nr 568469).

Należy też odnotować, że w postanowieniu z dnia 21 lutego 2013 r., V KO 3/13, LEX nr 1284787 najwyższa instancja sądowa stwierdziła, że „sytuacja, w której pokrzywdzonym jest wiceprezes do spraw karnych sądu przełożonego nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy, sprawujący nadzór w zakresie orzecznictwa nad sądem meriti, uzasadnia konieczność skorzystania z instytucji zagwarantowanej w art. 37 k.p.k. W przeciwnym razie mogą pojawić się w odbiorze społecznym, wprawdzie obiektywnie nieuzasadnione, ale jednak zrozumiałe, powszechne podejrzenia o brak bezstronności sądu”.

Jakkolwiek w przedmiotowym wniosku nie podano, pracę którego pionu orzeczniczego nadzoruje wymieniona wiceprezes Sądu Okręgowego w S., wypada jednak przyjąć, że pełnienie przez nią eksponowanej funkcji kierowniczej w sądzie nadrzędnym nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy, z możliwością zastępowania prezesa tego sądu nadrzędnego, może prowadzić do pojawienia się głosów, obiektywnie niezasadnych, ale mających cechę racjonalności, podających w wątpliwości zdolność sądu miejscowo właściwego do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.

Podobnie, takie wątpliwości mogą być zgłoszone w sytuacji, gdy jako pokrzywdzeni zachowaniem oskarżonego są wskazani sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy w instancji odwoławczej.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że słuszne będzie przekazanie sprawy C.T. do rozpoznania położonemu poza obszarem okręgu […], niezbyt od niego odległemu Sądowi Rejonowemu w G..as