V KO 69/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 69/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 sierpnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie zażalenia K. N. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego o czyny z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 sierpnia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę zażalenia K.N. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 11 czerwca 2019 r., PR Ds. (…) przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIESąd Rejonowy w S. , postanowieniem z dnia 16 lipca 2019 r., IV Kp (…), wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy zażalenia K.N. na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego o czyny z art. 231 § 1 k.k.W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że sprawa jaką ma rozpoznać ten Sąd Rejonowy dotyczy zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w D. z dnia 11 czerwca 2019 r., PR Ds. (…), którym odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez prokuratorów prokuratur rejonowych i okręgowych okręgu (…), oraz sędziów sądów okręgu (…) w okresie od dnia 16 grudnia 2009 r. do dnia 18 marca 2019 r., tj. przestępstwa określonego w art. 231 § 1 k.k. Podkreślono, że zawiadomienie dotyczyło sędziów Sądu Okręgowego w S. (IV Wydziału odwoławczego), prokuratorów Prokuratury Rejonowej w S. oraz sędziów Sądu Rejonowego w S., orzekających zarówno w wydziale, w którym zażalenie to miałoby zostać rozpoznane, jak i z wydziałów cywilnych tego sądu.

Zaznaczono przy tym, że wiele z tych osób utrzymuje ze sobą kontakty służbowe i koleżeńskie. W tej sytuacji rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy, z pominięciem powyższych okoliczności, mogłoby rodzić wątpliwości co do tego, czy sprawa zażalenia została rozpoznana w sposób bezstronny.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Przekonanie sądu występującego z wnioskiem jakoby dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało w tej sprawie przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu znajduje oparcie w art. 37 k.p.k. i okolicznościach tej sprawy.

Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego we wskazanym wyżej unormowaniu, jako wyjątek od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji), może nastąpić co prawda tylko wyjątkowo – gdy występują takie okoliczności, które mogą negatywnie wpływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na ocenę sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, bez względu na rodzaj i treść ostatecznie wydanego orzeczenia. Dobro wymiaru sprawiedliwości może być podstawą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu między innymi w takich sytuacjach, w których postronny, obiektywnie oceniający okoliczności procesowe sprawy, obserwator postępowania, świadomy jednak podstawowych reguł rządzących procesem karnym, oraz roli i umiejscowienia organów postępowania, miałby uzasadnione wątpliwości co do tego, czy właściwy sąd jest w stanie sprawę taką w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać.

Nie chodzi tu więc tylko o odbiór rozstrzygania sprawy przez sąd właściwy przez którąkolwiek ze stron postępowania, choć odczucie to także powinno zostać uwzględnione przy dokonywaniu szerokiej oceny badania sprawy przez taki sąd.Z takimi właśnie okolicznościami mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Osób, których dotyczyło zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, wykonywane przez nich funkcje i relacje służbowe, powodują, że sprawę zażalenia powinien rozpoznać sąd inny niż występujący z inicjatywą Sąd Rejonowy w S..Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak na wstępie i przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..