V KO 52/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 52/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2015 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt V Ds. 134/14, o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne.Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy prawidłowości bądź nieprawidłowości postępowania Prezesa oraz przewodniczącego wydziału cywilnego Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie.Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451).Nie można, co do zasady uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi sędziów orzekających w danej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego.

Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tych okolicznościach mogłoby w konsekwencji prowadzić do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (podobnie: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829).Podobnie nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” stanowiącym, w rozumieniu art. 37 k.p.k., przesłankę do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania tej sprawy, powzięta przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny.

Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517).W świetle powyższego, nieuzasadnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez W.

L. zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.