V KO 45/23 · Sąd Najwyższy

V KO 45/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 maja 2023 r. wystąpienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2023 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia sporu o właściwość miejscową pomiędzy Sądem Apelacyjnym w Łodzi a Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu na postawie art. 38 § 1 k.p.k. postanowił: rozstrzygnąć spór o właściwość między Sądem Apelacyjnym w Łodzi a Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu w ten sposób, że wskazać Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jako właściwy do rozpoznania sprawy.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 lutego 2023 roku, sygn. akt III Kp 35/23, Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze przedłużył stosowanie wobec podejrzanego M. B. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Na to postanowienie zażalenie wniósł obrońca podejrzanego. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, któremu przedstawiono do rozpoznania wniesiony środek odwoławczy, postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 roku stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania przedmiotowego zażalenia i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, powołując się na okoliczność, że śledztwo w sprawie wszczęto w Łódzkim Wydziale Zamiejscowym Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej w Łodzi, co w świetle art. 31 § 3 k.p.k. miałaby determinować właściwość sądu odwoławczego.Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r., II AKz 182/23, Sąd Apelacyjny w Łodzi wszczął spór kompetencyjny z Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu i wystąpił do Sądu Najwyższego o jego rozstrzygnięcie poprzez uznanie, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu jest właściwy do rozpoznania zażalenia obrońcy podejrzanego Michała Bieli na postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 2 lutego 2023 r. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania.

Uzasadniając swoje wystąpienie Sąd wskazał, że kryteria określone w art. 31 k.p.k. nie mają zastosowania do określenia właściwości sądu odwoławczego, którą wyznacza miejsce wydania zaskarżonego orzeczenia, czyli siedziba sądu, który orzekał w I instancji. Co do zasady właściwy w takiej sprawie jest ten sąd odwoławczy, na którego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, który wydał zaskarżone orzeczenia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 31 k.p.k., podstawowym kryterium określania właściwości miejscowej sądu jest miejsce popełnienia przestępstwa.

Czyn jest popełniony w miejscu, w którym sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był zobowiązany, albo gdzie skutek stanowiący znamię czynu nastąpił lub według zamiaru sprawcy miał nastąpić (art. 6 § 2 k.k.). Jeśli – tak jak w badanej sprawie – czyn został popełniony w kilku miejscach, które stanowią o właściwości miejscowej kilku równorzędnych rzeczowo sądów, to stosowana jest tzw. reguła wyprzedzania wynikająca z 31 § 3 k.p.k. Wówczas właściwy jest ten sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

W badanej sprawie postępowanie przygotowawcze zostało wszczęte przez Prokuraturę Krajową – Łódzki Wydział Zamiejscowy Departamentu ds. Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Łodzi. Przepis art. 31 k.p.k. zawiera jednak reguły ogólne, które nie dotyczą m.in. sposobu wyznaczania właściwości miejscowej sądu odwoławczego. Przyznać należy rację Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, że co do zasady zatem właściwym miejscowo do rozpoznania środka odwoławczego jest ten sąd odwoławczy, na którego obszarze właściwości ma siedzibę sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie (zob.: postanowienie SA w Krakowie z 29.07.1999 r..

II AKz 332/99, KZS 1999, nr 8-9, poz. 58; D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, teza 10 komentarza do art. 31; S. Steinborn [w:] J. Grajewski, P. Rogoziński, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz do wybranych przepisów, LEX/el. 2016, teza 2 komentarza do art. 31).Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.