V KO 41/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 41/20 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z zażaleń D. L. i G. L. oraz ich pełnomocnika złożonych na postanowienie Prokuratora Okręgowego w O. z dnia 25 lipca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa sygn. akt PO Ds. (…) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 maja 2020 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. z dnia 21 kwietnia 2020 r. o przekazanie sprawy II Kp (…) innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 21 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy w L. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. sprawy wszczętej na skutek zażaleń D. L. i G. L. oraz ich pełnomocnika (k. 127), złożonych na postanowienie z dnia 25 lipca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego Sądu Rejonowego w J. w toku postępowania zażaleniowego sygn. akt II Kp (…) dotyczącego rozpoznania zażaleń G.

L. i jego pełnomocnika na postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie mającego mieć miejsce okresie od 2007 r. do 10 maja 2016 r. w K. przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez nierzetelne i nieprawidłowe wykonywanie czynności procesowych w toku postępowania karnego, w którym G. L. miał status podejrzanego, poprzez niezapoznanie się z aktami postępowania II K (…), czym miano działać na szkodę interesu publicznego i interesu G. L. , tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k.W uzasadnieniu postanowienia sąd ten odwołał się do stanowiska wyrażonego przez reprezentującego skarżących pełnomocnika, który domagał się rozważenia przez sąd rozpoznający sprawę wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Za przekazaniem sprawy innemu sądowi, w ocenie pełnomocnika, przemawia fakt, że sprawa dotyczy zbadania zasadności odmowy wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez sędziego z obszaru okręgu [...], a nadto okoliczność, iż na etapie czynności sprawdzających sprawa była prowadzona przez Prokuraturę Okręgową spoza obszaru J.Zdaniem sądu występującego z wnioskiem wskazane okoliczności, w szczególności podmiotowe uwarunkowania tej sprawy determinują konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w L..Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie jest zasadny.

Nie sposób podzielić stanowiska sądu występującego z wnioskiem, że dobro wymiaru sprawiedliwości, wymaga przeniesienia sprawy do rozpoznania w sądzie innym, niż sąd wskazany postanowieniem Sądu Okręgowego w J. z dnia 19 grudnia 2018 r. (k. 69 akt II Kp (…)).Podkreślić trzeba, że przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. winno co do zasady nastąpić w sytuacji, gdy występują okoliczności, które mogą negatywnie oddziaływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na dobro wymiaru sprawiedliwości (pomija się tu kwestie przekazania sprawy z uwagi na niemożność sprawnego rozpoznania sprawy w sądzie właściwym).

Chodzi tu zwłaszcza o tego rodzaju sytuacje, których ocena może stwarzać w opinii społecznej przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08). Chodzi tu zatem nie o jakiekolwiek wątpliwości, w szczególności wątpliwości stron postępowania, stron zainteresowanych korzystnym rozstrzygnięciem sprawy, lecz takie okoliczności zaistniałe w sprawie, które w sposób ewidentny mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego rozpoznania sprawy.Analizując dane tej sprawy Sąd Najwyższy wystąpienia takich okoliczności jednak nie stwierdził.

Trzeba mieć bowiem na uwadze, że o fakcie zaistnienia przestępstwa, zawiadamiający wnioskowali wyłącznie w oparciu o własne oceny co do nieprawidłowego i naruszającego procedury prawne sposobu prowadzenia postępowania zażaleniowego przez sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w J. – J. P. . Działanie tego sędziego nastąpiło więc w ramach przysługujących kompetencji związanych z orzekaniem w sprawie dotyczącej rozpoznania wniesionych środków odwoławczych na postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o niedopełnienie obowiązków przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. .

Stawiane obecnie przez skarżących zarzuty, przybierające postać zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego Sądu Rejonowego w J. w toku postępowania zażaleniowego sygn. akt II Kp (…), dotyczą sposobu prowadzenia tego postępowania (w sprawie II Kp (…)), a więc wykonywania obowiązków służbowych, których ocena nastąpiła w decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, przy czym ta decyzja procesowa oparta jest na okolicznościach stricte prawnych, a zatem nie związanych z osobą, co do której skierowano podejrzenie popełnienia przestępstwa.Zważywszy zatem na zakres postępowania odwoławczego oraz przedmiot kontroli w tym postępowaniu (poprawność oceny prawnej w zakresie procedowania w postępowaniu zażaleniowym) nie ma podstaw do twierdzenia, że sędziowie sądu występującego z wnioskiem nie mogą rozpoznać wniesionego zażalenia bezstronnie, tym bardziej, iż sędzia, której zawiadomienie dotyczy, nie orzeka w Sądzie Rejonowym L. ale w J. .

To zaś, że sąd właściwy wchodzi w obszar właściwości Sądu Okręgowego w J. , trudno uznać za powód uzasadniający przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu.W tym miejscu podnieść trzeba, że ewentualne powiązania sędziów orzekających w sądzie występującym z wnioskiem, z osobą sędziego J. P., wykraczające poza sferę relacji czysto zawodowych, mogą stanowić podstawę do złożenia stosownych oświadczeń i w rezultacie skutkować ich wyłączeniem od rozpoznania takiej sprawy. Analiza akt sprawy wskazuje, że część sędziów orzekających w sądzie występującym z wnioskiem takie oświadczenia złożyła (k. 249 - 250, k. 252, k. 273), przy czym sytuacja ta nie dotyczy sędziego wyznaczonego do rozpoznania sprawy, bowiem jak sam wskazał, nie zachodzą okoliczności do wyłączenia go od rozpoznania przedmiotowej sprawy (por. k. 279).Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.