V KO 37/25 · Sąd Najwyższy

V KO 37/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie z zażalenia M. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi z dnia 20 listopada 2024 r. o umorzeniu śledztwa o sygn. akt […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 maja 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Kaliszu, zawartego w postanowieniu z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt II Kp 120/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Kaliszu o sygn. akt II Kp 120/25 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Koninie. [J.J.] UZASADNIENIESąd Rejonowy w Kaliszu postanowieniem wydanym na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2025 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego z inicjatywą rozważenia przekazania sprawy o sygn. akt II Kp 120/25 innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Motywując swoje wystąpienie wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy rozpoznania zażalenia pokrzywdzonego M. K. na postanowienie o umorzeniu śledztwa, którego przedmiotem jest przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków m.in. przez sędziów Sądu Rejonowego w Kaliszu, w tym jego prezesa oraz sędziów Sądu Okręgowego w Kaliszu. Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący jest referendarzem Sądu Rejonowego w Kaliszu, w ocenie sądu wnioskującego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości rozpoznania w tym sądzie sprawy w sposób w pełni obiektywny i bezstronny.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.Zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Jednym z nich jest autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd właściwy miejscowo wiązałoby się z ograniczeniem swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 27 marca 2023 r., IV KO 20/23). Sytuacja taka niewątpliwie powstaje wtedy, gdy stawiane zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego do rozpoznania sprawy lub sądu nad nim przełożonego (vide postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2003 r., IV KO 10/03, ROSNKW 2003, poz. 680; postanowienie SN z dnia 18 czerwca 2009 r., IV KO 77/09; postanowienie SN z dnia 14 października 2009 r., V KO 81/09).Tego rodzaju okoliczności zaistniały w przedmiotowej sprawie.

Sąd Rejonowy w Kaliszu rozpoznawałby bowiem zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie przestępstw, których zdaniem skarżącego mieli dopuścić się zarówno sędziowie tego sądu, w tym prezes, jak i sądu instancyjnie nadrzędnego, tj. Sądu Okręgowego w Kaliszu. Nie bez znaczenia jest również fakt, że pokrzywdzonym jest referendarz zatrudniony w sądzie właściwym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia, który ponadto sam domaga się przekazania sprawy sądowi spoza apelacji łódzkiej m.in. z uwagi na fakt, iż w związku z niniejszym postępowaniem „w przeszłości podejmowane były już działania o charakterze odwetowym”.

Niewątpliwie powyższe uwarunkowania mogą nie tylko mieć wpływ na swobodę orzekania sędziów Sądu Rejonowego w Kaliszu, lecz również powodować w odbiorze społecznym przekonanie o niezdolności tego sądu do obiektywnego i rzetelnego rozpoznana sprawy, co istotnie godzi w dobro wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy przekazał przedmiotową sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Koninie. Wskazany sąd ma siedzibę usytuowaną w odległości stosunkowo bliskiej od sądu właściwego, a jednocześnie położony jest w innej apelacji, co winno zagwarantować rozpoznanie sprawy w sposób obiektywny i wolny od jakichkolwiek nacisków, co tym samym wzmocni przekonanie o tym, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły.Z tych też względów orzeczono jak w sentencji. [J.J.][a.ł] ‎