V KO 111/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 111/19 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski w sprawie dotyczącej zażalenia T. K. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa sygn. akt PR Ds. (…), po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II Kp (…) w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIESąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia 29 listopada 2019 r., sygn. akt II Kp (…), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zażalenia T.

K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 5 listopada 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego Sądu Rejonowego w O. P. W. , do czego miało dojść w związku z rozpoznaniem przez tego sędziego szeregu spraw karnych T. K. .Uzasadniając przedmiotowe wystąpienie wskazano, że sędzia, którego dotyczyły czynności sprawdzające Prokuratury orzeka w Sądzie Rejonowym w O., jest znany orzekającym tam sędziom, a z niektórymi spośród nich łączą go więzy towarzyskie i koleżeńskie.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu występującego z wnioskiem, „rozpoznanie niniejszej sprawy przez Sąd Rejonowy w O. nie byłoby właściwe”.Okoliczność powyższa miałaby – w myśl uzasadnienia wniosku – przemawiać za przekazaniem sprawy rozpoznania obecnego zażalenia T. K. innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, a zwłaszcza potrzebę uniknięcia wątpliwości w odbiorze społecznym co do bezstronności sądu właściwego miejscowo oraz zapewnienia warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.Odnotować jeszcze trzeba, że przedmiotem zarzutów podnoszonych przez autora zażalenia był sam fakt rozpoznawania przez sędziego P. W. kilku spraw skarżącego na przestrzeni kilkunastu lat.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o przekazanie zażalenia T.

K. innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. nie zasługiwał na uwzględnienie. Argumenty przytoczone w jego części motywacyjnej nie przekonują, że w niniejszej sprawie występują wątpliwości co do możliwości prawidłowego rozpoznania środka odwoławczego przez sąd właściwy do rozpoznania zażalenia T. K. . W istniejącej sytuacji procesowej zadaniem sądu karnego jest jedynie przeprowadzenie kontroli orzeczenia, które zostało wydane przez zupełnie inny – niesądowy – organ procesowy właściwy dla prowadzenia postępowania przygotowawczego.

Sąd występujący z wnioskiem o zmianę właściwości nie wykazał, że nie jest w stanie – bez szkody dla wymiaru sprawiedliwości – wykonać prawidłowo tego zadania. Natomiast zagadnienie relacji koleżeńskich istniejących między sędziami Sądu Rejonowego w O. – w wypadkach, gdy osiągnęły one poziom odpowiadający dyspozycji art. 41 § 1 k.p.k. – można rozwiązać w trybie przewidzianym w rozdziale 2 Kodeksu postępowania karnego.Natomiast zmiana właściwości miejscowej przewidziana w art. 37 k.p.k., jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym i nie podlega wykładni rozszerzającej.

Dotyczy to zwłaszcza podstawowej przesłanki jej stosowania, jaką jest pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, które determinuje przeniesienie sprawy, gdy cały sąd jest niewłaściwy do orzekania, a także wtedy, gdy zachodzą rzeczywiste obawy co do bezstronności sądu właściwego. W realiach tej sprawy takiej obawy nie wykazano.Jak podkreślono w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2018 r. IV KO 22/18, „tej ostatniej nie można upatrywać każdorazowo w podniesieniu wobec sędziego prowadzącego inne postępowania przez stronę niezadowoloną z ich przebiegu lub treści kończącego orzeczenia – zarzutu niedopełnienia obowiązków lub przekroczenia uprawnień i skierowania go do organów ścigania.

Prowadziłoby to bowiem w konsekwencji do stworzenia swego rodzaju pozaustawowego sposobu sterowania przez strony właściwością miejscową sądów”.Etap kontroli postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego jest stadium na tyle wczesnym, że rola Sądu ogranicza się do skontrolowania zakresu, zasadności i kompletności czynności przeprowadzonych przez organy ścigania – w kontekście zarzutów zażalenia. Wniosek przedstawiony przez Sąd Rejonowy w O. nie zawiera konkretnych argumentów wskazujących na to, że ten Sąd nie jest w stanie przeprowadzić takiej kontroli w sposób obiektywny i bezstronny.Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.