V KO 110/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 110/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie Z. Z.oskarżonego o czyn z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2020 r., wniosku Sądu Okręgowego w Z.z dnia 7 października 2020 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 7 października 2020 r. Sąd Okręgowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy Z. Z. oskarżonego o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.Uzasadniając wystąpienie stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd miejscowo właściwy, wobec faktu, że jedno z zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przywłaszczenia powierzonych oskarżonemu Z.

Z. (komornikowi sądowemu) środków finansowych, skierowane zostało przez Sekcję Wykonawczą II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Z., a nadto wśród 497 pokrzywdzonych w sprawie jest także Sąd Rejonowy w Ż., pozostający w okręgu sądu miejscowo właściwego, mogłoby wzbudzić wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.W sprawie nie występują okoliczności uzasadniające przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd występujący z wnioskiem nie wykazał bowiem, że nie jest ‎w stanie prawidłowo – bez szkody dla dobra wymiaru sprawiedliwości – rozpoznać przedmiotową sprawę. Obawy co do braku bezstronności nie sposób upatrywać ani w fakcie, iż jednymi z 497 pokrzywdzonych w sprawie są Sąd Okręgowy ‎w Z. oraz Sąd Rejonowy w Ż., a oskarżonym jest komornik, który działalność komorniczą - będącą przedmiotem szeregu zarzutów - prowadził w okręgu sądu miejscowo właściwego, ani też w fakcie hipotetycznego jedynie złożenia przez sędziów sądu miejscowo właściwego wniosków o wyłączenie od rozpoznania sprawy w trybie art. 42 k.p.k.

Co do pierwszej z powołanych okoliczności, wystarczy wskazać, że w zakresie zarzutów dotyczących sądu miejscowego właściwego, czy będącego w jego okręgu - Sądu Rejonowego w Ż., Sąd Okręgowy w Z. może wyłączyć sprawę w tym zakresie do odrębnego rozpoznania i wystąpić z wnioskiem o jej przekazanie. Jeżeli chodzi o drugą z nich, to gdy sędzia, któremu przydzielona została sprawa, uważa, że zachodzą wątpliwości co do jego bezstronności, powinien złożyć wniosek o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k., a obowiązkiem sądu właściwego będzie jego rozpoznanie (art. 42 § 3 k.p.k.).

Nie można zaakceptować praktyki, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, to jest, że po złożeniu aktu oskarżenia do sądu i wylosowaniu sędziego referenta, ten od razu skierował sprawę na posiedzenie w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem o przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu. Najpierw należało – jak wskazano wyżej – złożyć wniosek o wyłączenie w trybie art. 41 § 1 k.p.k., a po jego ewentualnym pozytywnym rozpoznaniu, skierować sprawę do kolejnego losowania celem przydzielenia jej innemu sędziemu spośród sędziów orzekających w tym Sądzie.

Zaniechania we wskazanym zakresie, czynią przedmiotowy wniosek co najmniej przedwczesnym.Powtórzyć ponadto należy, że przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy musi być wykładany restryktywnie. Przewidziana w nim zmiana właściwości miejscowej jest bowiem instytucją o charakterze nadzwyczajnym i nie podlega wykładni rozszerzającej. Dotyczy to zwłaszcza podstawowej przesłanki jej stosowania, a więc pojęcia dobro wymiaru sprawiedliwości, które determinuje przeniesienie sprawy, gdy cały sąd jest niewłaściwy do orzekania w myśl zasady nemo iudex re sua, a także wtedy, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego.

Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie zostały one wykazane przez sąd występujący do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.W tym stanie rzeczy, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.