V KO 10/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KO 10/13 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Przemysław Kalinowski‎SSN Barbara Skoczkowska w sprawie B. S. oskarżonego z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 lutego 2013 r. wniosku Sądu Rejonowego w K.‎o przekazanie sprawy o sygn. akt VI K …/12 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

Do Sądu Rejonowego w K. wpłynął subsydiarny akt oskarżenia przeciwko B. S., który stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art 231 § 1 kk. a polegającego na tym że w dniu 5 października 2010 r. w K., jako funkcjonariusz publiczny - Burmistrz Miasta K., przekroczył uprawnienia służbowe poprzez bezprawne ograniczenie przepływu wody w Kanale M. bez wymaganego prawem pozwolenia wodno-prawnego, czym wyrządził szkodę prowadzonej przez Z. B. Małej Elektrowni Wodnej, przy ul. Z. w K. w wysokości 234 616,80 złotych.Uzasadniając swój wniosek o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy w K. podniósł, że kwestia realizowanej inwestycji dotyczącej kanału M. i otaczającego go terenu, która ma bezpośredni związek ze stawianym oskarżonemu zarzutem, była przedmiotem sporów lokalnej społeczności, szeroko komentowaną na łamach nie tylko lokalnej prasy i innych mediów, budząc liczne kontrowersje i wiele emocji.W tej sytuacji, w ocenie Sądu, z uwagi na charakter sprawy powstać może, zarówno wśród osób bezpośrednio zainteresowanych sposobem jej rozstrzygnięcia jak i wśród postronnych obserwatorów, przekonanie o braku warunków do jej rozpoznania w sposób w pełni obiektywny w sądzie ustawowo do tego powołanym.

Jego zdaniem, niezależnie od sposobu merytorycznego rozpoznania sprawy, tak po stronie uczestników postępowania, ale przede wszystkim w odbiorze społecznym, pojawić się mogą wątpliwości co do tego, czy rozpoznanie sprawy było wolne od jakichkolwiek poza procesowych wpływów, a sędziowie zachowali przy rozpoznaniu sprawy bezstronność i obiektywizm.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. nie zasługuje na uwzględnienie.Instytucja określona art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i powinna mieć zastosowane jedynie w szczególnych przypadkach, albowiem jej nadużywanie może – wbrew celowi regulacji – stanowić istotne zagrożenie dla wymiaru sprawiedliwości, osłabiając zaufanie do sądów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., IV KO 131/10, OSNwSK 2010/1/2339).

Powinnością sądów jest nieuleganie nieuzasadnionym lub mało uzasadnionym obawom o ich wizerunek i podjęcie wyzwania bezstronnego rozpoznania sprawy poprzez jakość przeprowadzonego postępowania oraz wnikliwość i logikę wywodu zawartego w uzasadnieniu.Przywołanie samej tylko okoliczności, że oskarżony pełni funkcję burmistrza zaś zarzut dotyczy istotnej dla lokalnej społeczności jego decyzji jako uzasadnienia dla wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jawi się więc jako oczywiście wadliwe i wskazujące na niezrozumienie na czym polega istota sprawowania wymiaru sprawiedliwości.Gdyby Sąd miejscowo właściwy miał uchylać się od rozpoznania sprawy za każdym razem, gdy rozstrzygana jest ważna lokalnie sprawa z udziałem osób pełniących funkcje publiczne w miejscowej społeczności, występujących w roli oskarżonych, to autorytet wymiaru sprawiedliwości zostałby znacząco obniżony.

Poza tym sprawiałoby to wrażenie istnienia niejasnych relacji pomiędzy sądem i organami samorządu terytorialnego.Dobro wymiaru sprawiedliwości, wyznaczane przez postulat bezstronności sądu byłoby zagrożone wtedy, gdyby istniały konkretne przesłanki choćby tylko uprawdopodabniające istnienie indywidualnych relacji między oskarżonym, pełniącym funkcję organu samorządu terytorialnego, a konkretnymi sędziami lokalnego sądu. Nawet jednak i wówczas takie ryzyko musiałoby odnosić się do wszystkich sędziów tego sądu, albowiem w przeciwnym razie wystarczające byłoby skorzystanie z instrumentu gwarancyjnego, unormowanego w art. 41 k.p.k.Należy podkreślić, że zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia postąpienie wg art. 37 k.p.k. musi być realne, a nie jedynie hipotetyczne.Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.