V KKN 502/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KKN 502/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 marca 2001 r.

Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie

następującym:

Przewodniczący: SSN Stanisław Zabłocki

Sędziowie: SSN

SSN

Jacek Sobczak (spr.)

Józef Szewczyk

Protokolant: Piotr Wypych

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Bogumiły Drozdowskiej

po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2001 r.

sprawy H. M.

skazanego z art. 166 kk w zw. z art. 58 kk z 1969 r.

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w P.

z dnia 5 września 1997 r., sygn. IV Ka […]

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.

z dnia 21 lutego 1997 r., sygn. II K […]

uchyla zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu

Rejonowego w G. i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w G.

do ponownego rozpoznania

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 lutego 1997 r. sygn. akt II K […] Sąd Rejonowy

w G. skazał H. M. na karę trzech miesięcy pozbawienia wolności

za przestępstwo z art. 166 kk w zw. z art. 58 kk popełnione w ten sposób, że

od czerwca 1995 r. do czerwca 1996 r. w J. gm. R., działając w warunkach

przestępstwa ciągłego, będąc pod wpływem alkoholu groził K., W. L.

oraz swojej żonie X. M. pobiciem, pozbawieniem życia i podpaleniem

mieszkania wywołując u zagrożonych obawę spełnienia gróźb.

Wyrok ten H. M. zaskarżył własną apelacją, którą Sąd Wojewódzki w P.

uznał za skierowaną przeciwko całości orzeczenia wydanego w I instancji

oraz podnoszącą zarzut mającego wpływ na treść wyroku błędu w ustaleniach

faktycznych przez uznanie, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Rozpoznając apelację po wznowieniu przewodu sądowego i uzupełnieniu go

na podstawie art. 402 § 2 kpk przez przeprowadzenie dowodu z akt sprawy

II K […] – Sąd Wojewódzki doszedł do wniosku, iż zmianą konieczną

w zaskarżonym wyroku jest uznanie, iż na szkodę X. M. oskarżony działał

w okresie od lipca 1995 r. do czerwca 1996 r. Zmiana ta była w ocenie

Sądu Wojewódzkiego w pełni uzasadniona skoro w sprawie II K […] H. M.

został prawomocnie skazany za fizyczne i moralne znęcanie się nad żoną – m.in.

przez kierowanie pod jej adresem gróźb – w okresie od marca 1994 r.

do czerwca 1995 r. Nie znalazł natomiast Sąd Wojewódzki podstaw

do zakwestionowania, jako błędnych, ustaleń Sądu Rejonowego co do winy

H. M..

W obszernym uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki przeanalizował

ustalenia Sądu Rejonowego – zgromadzone dowody i ich ocenę poddał kontroli

instancyjnej – i w jej rezultacie podzielił stanowisko Sądu I instancji zawarte w

zaskarżonym wyroku.

Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył kasacją obrońca oskarżonego

podnosząc wobec tego orzeczenia zarzut rażącego naruszenia prawa

procesowego – „przepisu art. 155 kpk w związku z art. 3 § 1 kpk przez

nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań L. L. i E. L. mimo, iż dowód z zeznań

tych świadków został przez sąd dopuszczony”. W konkluzji wniósł o uchylenie

orzeczeń sądów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w G.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja okazała się zasadna, a podniesione w niej zarzuty trafne.

Na wstępie wypada zauważyć, że Sąd Rejonowy w G. na rozprawie

w dniu 3 października 1996 r. istotnie dopuścił dowód z przesłuchania L. L.

i E. L. nie wskazując bliżej okoliczności, które zeznania te miałyby potwierdzić.

Wolno jedynie domniemywać, że mieli być oni przesłuchani zgodnie z tezą

zaproponowaną przez zgłaszającego ten dowód oskarżonego tj. na okoliczność

czy odgrażał się on L.. Mimo obecności na wspomnianej rozprawie prokuratora

Sąd nie zadbał o to aby wypowiedział się on w kwestii zaproponowanego

przez oskarżonego dowodu. Doszło w ten sposób do pogwałcenia dyspozycji

art. 315 § 1 kpk.

Dowód z przesłuchania świadków L. L. i E. L. mimo jego dopuszczenia

nie został przeprowadzony przez Sąd Rejonowy, który ani w treści kolejnych

protokołów ani w uzasadnieniu wyroku nie zajął w tym przedmiocie stanowiska.

W tej sytuacji niewątpliwie doszło do obrazy art. 3 § 1 kpk w zw. z art. 152 kpk

i z art. 313 § 1 kpk, której ewentualny wpływ na treść orzeczenia Sądu

Rejonowego winien być przedmiotem oceny Sądu odwoławczego.

Sąd Wojewódzki – wobec oczywistego kierunku i zakresu apelacji

oskarżonego, przy braku sprecyzowania jej zarzutu, co zrozumiałe zważywszy

autorstwo tego środka odwoławczego – zobligowany był do dokonania

kompleksowej kontroli wyroku Sądu Rejonowego – i to pod kątem

ewentualnego istnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 387

kpk. Z tak nakreślonego zadania jednak się nie wywiązał. Uchybienie ze strony

Sądu odwoławczego polegało więc nie na „zaniechaniu przeprowadzenia

dopuszczonego dowodu” lecz na braku oceny tego zaniechania.

Dostrzeżenie konkretnego uchybienia formalnego winno uruchomić

proces kontroli odwoławczej polegający, w tym konkretnym wypadku, na

ocenie czy uchybienie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia. Odpowiedź

pozytywna na tak postawione pytanie pociąga za sobą konsekwencję w postaci

rozstrzygnięcia albo o uchyleniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego i

przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania albo też o wznowieniu

przewodu sądowego i jego uzupełnieniu dopuszczonym w I instancji, a nie

przeprowadzonym dowodem z zeznań L. i E. L. i wydaniu wówczas orzeczenia

– bez przesądzania z góry o jego treści.

Tak nakreślonym zadaniom Sąd Wojewódzki jednak nie sprostał i

wspomnianego uchybienia formalnego albo nie zauważył albo przeszedł nad

nim „do porządku”.

W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu

Wojewódzkiego i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego jako

dotknięty opisanymi wyżej uchybieniami i sprawę przekazać Sądowi

Rejonowemu w G. – do ponownego rozpoznania.

Przewodniczący: SSN (Stanisław Zabłocki)

Sędziowie: SSN (Jacek Sobczak)

SSN (Józef Szewczyk)

aw

f/ak