V KKN 100/99 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KKN 100/99

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 czerwca 2001 r.

Sąd Najwyższy - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia SN Stanisław Zabłocki

Sędziowie: SN

Józef Dołhy (spr.)

Piotr Hofmański

Protokolant: Piotr Wypych

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Stefana Szustakiewicza

po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2001 r.

sprawy T. D.

skazanego z art. 177 § 2 kk

z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w (…)

z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. IV Ka (…)

zmieniającego częściowo wyrok Sądu Rejonowego w S.

z dnia 21 sierpnia 1998 r., sygn. III K (…)

1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Okręgowemu

w

S. do

ponownego

rozpoznania

w

postępowaniu odwoławczym;

2. zarządza zwrot na rzecz T. D. kwoty 450 zł uiszczonej tytułem

opłaty kasacyjnej.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 21 sierpnia 1998 r. uznał T. D. za

winnego tego, że w dniu 21 sierpnia 1995 r. kierując samochodem marki

„Mitsubishi” nr rej. (…), na drodze publicznej pomiędzy miejscowościami C.-L.

nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym przez to, że

nienależycie obserwował drogę, na skutek czego potrącił stojącą na poboczu

drogi W. P., która doznała urazu głowy ze wstrząśnieniem mózgu, stłuczenia

klatki piersiowej i wieloodłamowego otwartego złamania podudzia lewego ze

znacznym stopniem uszkodzenia mięśni, co doprowadziło do powstania

zgorzeli gazowej i konieczności amputacji tej kończyny powyżej kolana,

powodując ciężkie kalectwo w rozumieniu art. 155 § 1 pkt 2 kk, to jest

popełnienia przestępstwa z art. 145 § 2 dkk, i za to na podstawie tego przepisu

wymierzył mu karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem wykonania kary na okres próby trzech lat, a nadto orzekł karę

dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na

okres trzech lat oraz wymierzył oskarżonemu – na podstawie art. 75 § 1 dkk –

grzywnę w kwocie 1000 zł.

Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego podnosząc zarzut

obrazy prawa procesowego, a w szczególności art. 4, 5, 7, 170 § 1 i 2, 193 § 2 i

3, 389 § 2, 424 § 1 kpk, i wnosząc o zmianę wyroku „poprzez uniewinnienie

oskarżonego od zarzucanego mu czynu przy przeprowadzeniu przez sąd II

instancji uzupełniającego dowodu z opinii biegłych rzeczoznawców ruchu

drogowego opartego na całym materiale dowodowym co do rekonstrukcji i

przebiegu wypadku”, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Wojewódzki w (…) wyrokiem z dnia 27 listopada 1998 r. zmienił

zaskarżony wyrok w ten sposób, że – czyn przypisany oskarżonemu

zakwalifikował z art. 177 § 2 kk i ten przepis powołał jako podstawę prawną

wymierzonej mu kary pozbawienia wolności, jako podstawę prawną

rozstrzygnięcia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia

wolności powołał przepisy art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 pkt 1 kk; za

podstawę prawną wymierzonej kary grzywny powołał przepis art. 71 § 1 kk z

tym, że określił ją w stawkach dziennych, przyjmując, że jest ona równa 40

stawkom dziennym przy czym 1 stawka wynosi 25 zł; za podstawę prawną

orzeczonego wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych

w ruchu lądowym, który określił jako środek karny, powołał przepis art. 42 § 1

kk, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.

Od tego wyroku kasację złożył obrońca skazanego zarzucając:

I „rażące naruszenie prawa oskarżonego do obrony zagwarantowanego przez

Konstytucję RP oraz w przepisach prawa procesowego art. 4 kpk, art. 5 kpk,

art. 7 kpk w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 kpk i art. 201 kpk poprzez

niedopuszczenie dowodu z opinii obiektywnego biegłego rzeczoznawcy

ruchu drogowego opartej na całokształcie zebranego materiału dowodowego,

a nawet mimo wniosku obrony w obu instancjach, nie przeprowadzenie

dowodu z uzupełniającej opinii dotychczasowego biegłego rzeczoznawcy

drogowego W. Florka, opartej na całokształcie materiału dowodowego,

powodując tym, że istotne wątpliwości w sprawie nie zostały wyjaśnione, w

efekcie zostały rozstrzygnięte na niekorzyść skazanego, a podstawa

rozstrzygnięcia została oparta na niepełnej opinii biegłego;

II. obrazę art. 457 § 2 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez:

1) nie omówienie w uzasadnieniu wyroku czym kierował się sąd II instancji

uznając za nieistotne zarzuty zawarte w pkt 1, 2 i 7 apelacji:

- iż biegły W. F. nie przeprowadził analizy i rekonstrukcji co do

wiarygodności wersji przebiegu wypadku podanej przez pokrzywdzoną

w aspekcie pozostawionych śladów,

- braku wizji miejsca wypadku mimo, iż sąd I instancji zakwestionował

rzetelność szkicu zwracając go do poprawy, a szkic jest sprzeczny z

treścią zeznań funkcjonariusza policji będącego na miejscu wypadku,

- braku uzasadnienia przyjęcia, iż niewiarygodne są zeznania 6

świadków obrony – pasażerów samochodu podających kierunek jazdy i

przebieg wypadku zgodny z wersją skazanego, poza lakonicznym

stwierdzeniem, że nie pasują do opinii biegłego i nie zmieniają

prostolinijnej jazdy samochodu;

2) nie rozpatrzenie zarzutu zawartego w pkt. 5 apelacji w aspekcie opinii

biegłego ds. ruchu drogowego, przy jednoczesnej zmianie treści opinii

ZMS poprzez zastąpienie zwrotu „raczej po stronie lewej” (k. 11 opinii)

na zwrot „niezbędnym byłoby umiejscowienie uszkodzeń samochodu po

jego lewej stronie”, co spowodowało bezpodstawne ustalenie sądu II

instancji, iż biegli lekarze tę wersję wykluczyli,

3) uznanie,

iż

okoliczności

co

do

braku

wiarygodności

zeznań

pokrzywdzonej zawarte w 3 i 4 zarzucie apelacji, mimo ich zasadności są

indyferentne dla prawidłowej oceny dowodów,

4) niewłaściwe zrozumienie podniesionej przez obronę kwestii braku śladów

„zarzucenia” wskutek naniesienia ze skrzyżowania piasku na drogę...”.

Stawiając

powyższe

zarzuty

autor

kasacji

wnosił

o

uchylenie

zaskarżonego wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie można odmówić słuszności tym zarzutom skargi kasacyjnej, które odnoszą

się do kompletności opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz trafności

oceny tego dowodu.

Zauważyć należało, że w złożonej apelacji obrońca domagał się wydania przez

biegłego

z

zakresu

ruchu

drogowego

opinii

uzupełniającej,

celem

ustosunkowania się do materiału dowodowego zgromadzonego po wydaniu

pierwotnej opinii, w szczególności danych wynikających z opinii Zakładu

Medycyny Sądowej z dnia 25 sierpnia 1997 r. (biegły W. F. składał opinię

przed sądem w dniu 19 czerwca 1997 r.) oraz zeznań świadków przesłuchanych

na rozprawie w dniu 15 kwietnia 1998 r. Nadto obrońca wnioskował o

dopuszczenie dowodu z opinii innych biegłych. Apelacja kwestionowała

zaniechanie przez sąd pierwszej instancji przeprowadzenia oględzin miejsca

wypadku z udziałem biegłego. Sąd odwoławczy nie uwzględnił wniosków

dowodowych obrońcy oskarżonego.

Oddalenie wniosków dowodowych zawartych w apelacji obrońcy uznać należy

za niezasadne, zaś ocenę opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego za rażąco

sprzeczną z normą art. 7 kpk.

Bezsporne jest, że biegły W. F. złożył opinię na rozprawie w dniu 19 czerwca

1997 r., natomiast ostateczna opinia Zakładu Medycyny Sądowej została

wydana w dniu 25 sierpnia 1997 r. Biegły W. F. przyjął w swej opinii, że

pokrzywdzona w chwili uderzenia musiała być usytuowana lewą stroną swojego

ciała w kierunku nadjeżdżającego samochodu. W ślad za tą opinią sądy

orzekające przyjęły, że pokrzywdzona stała na poboczu, samochód kierowany

przez oskarżonego uderzył stojącą pokrzywdzoną, impet uderzenia skierowany

był w lewą część jej ciała. Z opinii lekarzy Zakładu Medycyny Sądowej wynika

natomiast, że pokrzywdzona przechodziła z prawej strony jezdni na lewą i

została potrącona w lewy bok ciała.

Z powyższego wynika, że przyjęta w opinii biegłego z zakresu ruchu

drogowego metoda określenia miejsca uderzenia pokrzywdzonej przez pojazd

kierowany przez oskarżonego i kierunku, w jakim pojazd ten się poruszał, co

miało wpływ na rekonstrukcję wypadku, a dalej, na ocenę techniki jazdy

oskarżonego oraz zachowania się pieszej, pozostaje w oczywistej sprzeczności z

ustaleniami i wnioskami opinii lekarskiej. Oczywiste jest zatem, że opinia

biegłego z zakresu ruchu drogowego była niepełna w rozumieniu art. 201 kpk,

gdyż nie uwzględniała wszystkich istotnych dla ustalenia przebiegu

analizowanego wypadku drogowego okoliczności. Sytuacja tego rodzaju

wymagała rozważenia możliwości dopuszczenia dowodu z kompleksowej opinii

instytutu naukowego zajmującego się opiniowaniem w sprawach o wypadki

drogowe. Sąd odwoławczy nie usunął wątpliwości co do istotnych okoliczności,

których stwierdzenie wymagało wiadomości specjalistycznych.

Powyższe wykazuje jednoznacznie, że rażąca obraza przepisów art. 7 i

art. 201 kpk mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku, co

powodowało konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania w postępowaniu odwoławczym przez Sąd Okręgowy w S.