Legislator Case Law & Legislation
DE FR IT EN
Analyze in Legislator
V KK 635/19 AI generated

V KK 635/19 · Sąd Najwyższy

Case Number V KK 635/19
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome wyrok
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Legislator summary

AI generated

Sygn. akt V KK 635/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)‎SSN Marek Pietruszyński‎SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego w sprawie A. P. ‎uniewinnionej od popełnienie czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 stycznia 2021 r.,‎kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego‎od wyroku Sądu Okręgowego w P. ‎z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt IV Ka (…),‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.‎z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w P.;

Legislator headnote

AI generated

art. 284 § 1 k.k, art. 12 k.k, art. 46 § 1 k.k, art. 30 k.k, art. 7 k.p.k, art. 410 k.p.k; V KK 635/19 · Sąd Najwyższy: Skoro Sąd ad quem oparł uniewinnienie oskarżonej na ustaleniu, że dopuściła się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności i – jak wynikało z przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku – przyjął, że to usprawiedliwienie opiera się na fakcie zasięgnięcia opinii prawnika przed wypłaceniem pieniędzy, wcześniej powinien – czego zabrakło – dokonać należytej, zgodnej z art. 7 k.p.k. oceny dowodów, a w konsekwencji dostrzec, że w sprawie jest zbyt mało danych, by rozstrzygnąć o prawdziwości wyjaśnień oskarżonej w tym zakresie.

Keywords

AI generated
misappropriation of assets embezzlement extraordinary marital contribution undue influence deficit of the marital property unlawfully obtained evidence

Cited Legislation

AI generated
art. 284 § 1 k.k
‎uniewinnionej od popełnienie czynu z art. 284 § 1 k.k.
art. 12 k.k
z art. 12 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 stycznia 2021 r.,‎kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego‎od wyroku Sądu Okręgowego w P.
art. 46 § 1 k.k
Na podstawie art. 46 § 1 k.k.
art. 30 k.k
Działała więc ona w ocenie Sądu odwoławczego w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego czynu w rozumieniu art. 30 k.k.” Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniosła pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego.
art. 7 k.p.k
Zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając „rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k.
art. 410 k.p.k
art. 4 k.p.k
Na podstawie art. 46 § 1 k.k.
art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k
z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.
AI generated
II AKa 74/14
W. (2) została oskarżona o to, że w dniu 20 stycznia 2009 r. w W. przywłaszczyła powierzone jej pieniądze w kwocie 1.230.744,67 zł poprzez dokonanie bez żadnego upoważnienia ze strony I. W. przelewu z rachunku nr (...) należącego do I. W. prowadzonego w (...) przy ul. (...) (...)-(...) W., działając na jego szkodę oraz dziedziczącego K. W. (1),
II AKa 322/13
w dniu 25 września 2007 roku w Z.
II AKa 109/14
w okresie od dnia 22 lutego 2009r.
II AKa 272/21
Sygn. akt: II AKa 272/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2023 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Grzegorz Wątroba Sędziowie SA Wojciech Kopczyński SA Rafał Doros (spr.) Protokolant Magdalena Golyszny przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach Mariusza Lamparta po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2023 r. sprawy 1. M. B. (B.), s. H. i B., ur. (...) w J. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., art. 65 § 1 k.k. 2. M. H. , s. J. i M., ur. (...) we W. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k., art. 65 § 1 k.k., art. 62 ust. 1 cyt. ustawy, art. 263 § 2 k.k., art. 244 k.k. 3. E. N. , s. H. i M., ur. (...) we W. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k., art. 64 § 1 k.k., art. 62 ust. 1 cyt. ustawy, 4. BogdanaNawrata, s. T. i R., ur. (...) w R. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 5. I. T. , s. J. i M., ur. (...) w G. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 6. M. T. , s. J. i M., ur. (...) w G. oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 65 § 1 k.k. na skutek apelacji prokuratora i obrońców oskarżonych B. N., M. T., I. T. i M. H. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2021 roku, sygn. akt IV K 107/19 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w punkcie 22 z opisu czynu eliminuje sformułowanie „nie mniej niż”, - w punkcie 24 uznaje czyn przypisany oskarżonemu M. H. za wypadek mniejszej wagi z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na mocy art. 62 ust. 3 ww. ustawy wymierza oskarżonemu karę 30 (trzydziestu) stawek dziennych grzywny przy ustaleniu wysokości pojedynczej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych, - w punkcie 26 obniża wymierzoną oskarżonemu M. H. karę pozbawienia wolności do 3 (trzech) miesięcy, - uchyla punkt 27, - na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. łączy kary pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego M. H. w punktach 22, 25 i 26 oraz kary grzywny orzeczone wobec oskarżonego M. H. w punktach 22 oraz 24 i wymierza oskarżonemu karę łączną 3 (trzech) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 110 (stu dziesięciu) stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości pojedynczej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych; II. w pozostałej części utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; III. zwalnia oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, którymi obciąża Skarb Państwa. SSA Rafał DorosSSA Grzegorz Wątroba SSA Wojciech Kopczyński UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 272/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt IV K 107/19 (w części dotyczącej oskarżonego B. N.) 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Zeznania świadka J. H. Zeznania świadka J. H. nie dotyczyły oskarżonego B. N. i nie miały znaczenia dla rozpoznania jego sprawy. Zeznania świadka P. K. Zeznania świadka P. K. nie dotyczyły oskarżonego B. N. i nie miały znaczenia dla rozpoznania jego sprawy. Dokumenty ujawnione w postępowaniu odwoławczym. Dokumenty przedłożone przez obrońcę oskarżonego M. H. nie dotyczyły oskarżonego B. N.. 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to przepisu art. 7 w zw. z art. 410 k.p.k., które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, polegające na cząstkowym i dowolnym rozważeniu materiału dowodowego, w tym w szczególności poprzez nieuzasadnione uznanie, że w przypadku oskarżonego B. N. występuje zamiar dokonania czynu zabronionego, jak również poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że oskarżony częściowo przyznał się do popełnienia przypisywanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut apelacji obrońcy był oczywiście bezzasadny. Sąd I instancji dokonał wszechstronnej, logicznej i swobodnej w rozumieniu art. 7 k.p.k. oceny dowodów. Słusznie ustalając stan faktyczny dotyczący czynu przypisanego oskarżonemu B. N. oparł się na dowodach z wyjaśnień K. K., E. N. oraz M. B.. Dowody te znajdowały istotne wsparcie w stenogramach rozmów, które zostały uzyskane w wyniku legalnej kontroli operacyjnej oraz w nagraniu z monitoringu stacji paliw BP z dnia 27 października 2016 r. Obrońca usiłował podważyć wiarygodność wyjaśnień oskarżonego M. B., zupełnie pomijając fakt, że jego wyjaśnienia znajdowały potwierdzenie w innych dowodach, w tym także w wyjaśnieniach B. N.. Z wyjaśnień oskarżonego E. N. wynika, że poszukując odbiorcy tabletek (...) , które zawierały pseudoefedrynę zwrócił się do oskarżonego B. N., który potwierdził, że ma znajomego, który mógłby kupić tabletki. B. N. znalazł nabywcę za pośrednictwem oskarżonego M. B.. Uczestniczył też w transakcjach. W dniu 3 października 2016 r. przekazał na poczet zapłaty za tabletki (...) kwotę 25.000 złotych. B. N. był też „gwarantem” drugiej transakcji, do której doszło w dniu 27 października 2016 r. Zapłacił osobiście za tabletki 40.000 złotych. Fakt uczestniczenia oskarżonego B. N. jako pośrednika w obu transakcjach potwierdził także w złożonych wyjaśnieniach oskarżony M. B.. Wyjaśnił, że B. N. miał dostać od niego pieniądze za pomoc w obu transakcjach. B. N. nie przyznał się do zarzucanych mu czynów, ale potwierdził swój udział w obu transakcjach sprzedaży tabletek (...) , w tym także swoją obecność na miejscu transakcji w dniu 27 października 2016 r. (k. 2385). Przyznał, że wyłożył na zakup tabletek własne pieniądze. Zupełnie dowolne, bowiem oderwane od pozostałego materiału dowodowego było kwestionowanie przez obrońcę wyjaśnień M. B. z uwagi na jego rzekome deficyty poznawcze, związane z leczeniem psychiatrycznym. Oskarżony M. B. był w toku postępowania badany przez biegłych lekarzy psychiatrów. Biegli opiniowali stanowczo, że oskarżony M. B. nie jest chory psychicznie, ani upośledzony umysłowo. Rozpoznany u oskarżonego parkinsonizm toksyczny nie wpłynął na osłabienie funkcji poznawczych oskarżonego, którego biegli uznali za w pełni poczytalnego, a także zdolnego do prowadzenia obrony w sposób samodzielny i rozsądny (opinia k. 2007). Słusznie Sąd Okręgowy nie dał wiary oskarżonemu B. N. w części w jakiej kwestionował swój zamiar popełnienia zarzucanego mu czynu. B. N. już w okresie znacznie poprzedzającym czyn przypisany mu zaskarżonym wyrokiem miał świadomość możliwości przestępczego wykorzystania lekarstw, zawierających w swoim składzie pseudoefedrynę. B. N. jest prawomocnie skazany za wprowadzenie do obrotu pseudoefedryny zawartej w lekach (...) , a to w celu wytworzenia przez inne osoby metamfetaminy, który to czyn popełnił w październiku 2010 r. (k. 5113). Już ten bezsporny fakt wskazuje, że doskonale wiedział o przeznaczeniu tabletek (...) , które również zawierały pseudoefedrynę. Oskarżony przyznał w czasie przesłuchania, że miał „taką sprawę”. Oskarżeni M. B., E. N. i K. K. potwierdzili, że mieli świadomość do czego mają posłużyć tabletki (...) . Nie budzi więc najmniejszych wątpliwości działanie oskarżonego w sposób umyślny z zamiarem bezpośrednim. O pełnej wiedzy oskarżonego w przedmiocie przeznaczenia tabletek świadczą także okoliczności zawarcia kolejno dwóch transakcji sprzedaży tabletek (...) w dniach 3 i 27 października 2016 r. Obie odbyły się w charakterystycznych dla tzw. przestępstw narkotykowych okolicznościach. W neutralnym miejscu publicznym, przy zachowaniu anonimowości końcowego nabywcy. Oskarżony M. H. udostępnił pojazd, w którym przywiózł tabletki K. K., który następnie przepakował je do kolejnego pojazdu. W innym miejscu przekazał towar nabywcy, który miał za towar zapłacić. Sprzedaż tabletek obywała się bez żadnego potwierdzenia, bez umowy i bez wystawienia rachunku. Wobec powyższych argumentów należało podzielić w całości ustalenia Sądu I instancji dotyczące zamiaru sprawcy. Kwestia uznania tabletek (...) za prekursory w rozumieniu obowiązujących w czasie czynu przepisów nie ma natomiast znaczenia dla przypisania oskarżonemu przestępstwa z punktu 45 zaskarżonego wyroku. Dla wyczerpania znamion czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii kwestia ta jest nieistotna. Biegły sądowy z zakresu kryminalistycznych badań obszaru nielegalnego laboratorium narkotykowego A. J. (k. 312) opiniował, że ze stanowiących przedmiot obu transakcji tabletek (...) można było wytworzyć łącznie 3880,9 gram chlorowodorku metamfetaminy o wartości rynkowej 679.000 złotych. Mając to na uwadze, nie budzi wątpliwości, że ilość substancji psychotropowej, którą można było wytworzyć była znaczna, co uzasadniało przyjętą przez Sąd I instancji kwalifikację prawną. Nie sposób mając na uwadze ugruntowaną linię orzeczniczą Sądu Najwyższego i sądów powszechnych uznać, że 3880,9 gram amfetaminy nie stanowi ilości znacznej w rozumieniu art. 53 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Prawie cztery kilogramy amfetaminy stanowią ilość, za pomocą której można odurzyć co najmniej kilka tysięcy osób, a do stwierdzenia tej okoliczności nie są wymagane wiadomości specjalne. Sąd Apelacyjny w całości zaaprobował przypisanie oskarżonemu popełnienia czynu opisanego w punkcie 45 zaskarżonego wyroku w formie zjawiskowej pomocnictwa. Pomocnictwo stanowi bowiem odrębny typ czynu zabronionego, którego znamiona określone zostały w dwóch przepisach, a to w art. 18 § 3 k.k. oraz w odpowiednim przepisie przewidującym czyn zabroniony, którego popełnienie przez inną osobę ułatwia zachowanie pomocnika. Pomocnictwo jest samodzielnym typem czynu zabronionego, do którego dokonania nie jest niezbędne dokonanie przestępstwa przez sprawcę głównego. Odpowiada za pomocnictwo, kto w zamiarze, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego, swoim zachowaniem ułatwia jego popełnienie, w szczególności dostarczając narzędzie, środek przewozu, udzielając rady lub informacji; odpowiada za pomocnictwo także ten, kto wbrew prawnemu, szczególnemu obowiązkowi niedopuszczenia do popełnienia czynu zabronionego swoim zaniechaniem ułatwia innej osobie jego popełnienie. Udzielający pomocy musi obejmować świadomością to, że podejmując określone czynności czyni to w odniesieniu do scharakteryzowanego w odpowiednim przepisie części szczególnej lub w przepisie pozakodeksowym czynu zabronionego. Musi więc obejmować swoją świadomością zarówno prawną charakterystykę czynu zabronionego, którego popełnienie ma zamiar ułatwić, oraz mieć świadomość znaczenia swojego zachowania, w tym w szczególności tego, że stanowi ono ułatwienie popełnienia tego czynu zabronionego przez inną osobę. Pomocnictwo jest możliwe przed dokonaniem czynu sprawcy głównego lub w trakcie jego realizacji, ale go nie warunkuje. Chodzi o wywołanie takiej sytuacji, że popełnienie czynu będzie przez sprawcę realizującego znamiona czynu łatwiejsze, niż gdyby zachowanie pomocnika nie miało miejsca, a przy tym nie stanowi warunku sine qua non dokonania czynu. Pomocnictwo jest więc ułatwieniem w sensie obiektywnym i nie ma potrzeby ustalenia, że udzielona pomoc rzeczywiście się przydała, ani tego, że bez niej do dokonania czynu zabronionego by nie doszło. Sąd Apelacyjny nie podziela poglądu, że udzielający pomocy musi znać osobę, która ma zamiar popełnić czyn główny lub popełnia ten czyn. Jest to pogląd błędny i nie znajduje uzasadnienia zarówno w treści art. 18 § 3 k.k. jak i w świetle powyższych argumentów. Udzielający pomocy musi mieć jedynie świadomość znaczenia swojego zachowania dla ułatwienia określonego typu czynu zabronionego. Oskarżony B. N. wiedział, że tabletki (...) , w których sprzedaży pośredniczył mają służyć do wytworzenia metamfetaminy. Nie musiał więc znać wytwórcy, a popełnienie lub nie czynu przez sprawcę głównego nie stawi warunku przypisania mu odpowiedzialności karnej za pomocnictwo. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego. Wniosek o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek był niezasadny z powodu nieuwzględnienia zarzutu obrońcy. Nie budziła także najmniejszych wątpliwości orzeczona wobec oskarżonego B. N. za przypisany mu czyn kara 3 lat pozbawienia wolności i kara 100 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu wysokości pojedynczej stawki na kwotę 40 złotych. Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności w dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Jej wymiar nie przekracza stopnia społecznej szkodliwości czynu i stopnia winy oskarżonego, które były wysokie. Wymiar kary uwzględnia okoliczność, że oskarżony jest karany za przestępstwo podobne z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Także wymiar kary grzywny w zakresie liczby stawek uwzględnia powyższe okoliczności. Wysokość pojedynczej stawki dziennej została ustalona blisko dolnej granicy i odpowiada przeciętnym możliwościom majątkowym i zarobkowym oskarżonego. 3.2. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść orzeczenia poprzez bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa, podczas gdy materiał dowodowy nie daje podstaw do takiego przyjęcia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia był bezzasadny. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika albo z niepełności postępowania dowodowego, bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów. Może być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów (art. 7 k.p.k.), np. błąd logiczny w rozumowaniu, pominięcie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach nieudowodnionych. Sąd I instancji nie dopuścił się ani błędu braku, ani błędu dowolności. Zapoznał się ze wszystkimi dowodami, rozważył je oraz dokonał wyboru, którym z nich daje wiarę, a którym tej wiary odmawia i z jakiego powodu. Na tej podstawie w sposób trafny ustalił stan faktyczny. Należy w tym miejscu uzupełnić, że Sąd I instancji nie dopuścił się także obrazy art. 410 k.p.k. Stan faktyczny ustalił bowiem na uznanych w wyniku prawidłowej i swobodnej w rozumieniu art. 7 k.p.k. oceny dowodach. Przy czym oparcie się przez sąd, po przeprowadzeniu kompleksowej oceny dowodów, na wybranych dowodach, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym nie stanowiło naruszenia dyspozycji wskazanego przepisu. Sąd I instancji nie obraził przepisów postępowania, z powodów opisanych szerzej w rubryce 3.1 formularza. Z wymienionych tam powodów należało ocenić zarzut błędu w ustaleniach za bezpodstawny. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego. Wniosek o uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek był niezasadny z powodu nieuwzględnienia zarzutu obrońcy. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. -------------- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------- 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymano zaskarżony wyrok w części dotyczącej oskarżonego B. N. w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z powodów opisanych w rubrykach 3.1 i 3.2 formularza. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany ----------- Zwięźle o powodach zmiany ---------- 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ----------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------- 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------- 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------ 5.3.1.4.1. ------------ ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ----------- 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ------------ 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Punkt 3 Sąd z uwagi na wymiar orzeczonej bezwzględnej kary łącznej pozbawienia wolności zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa. 7. PODPIS SSA Rafał Doros SSA Grzegorz Wątroba SSA Wojciech Kopczyński 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego B. N. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Punkt 45 zaskarżonego wyroku. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
II K 847/18
od 2016r. pozostawała w związku partnerskim z oskarżycielem posiłkowym W. S. (1). Oskarżona wychowywała swojego syna z poprzedniego związku. Początkowo para mieszkała osobno, lecz po bliższym poznaniu się oskarżona i pokrzywdzony postanowili zawrzeć związek małżeński i rozbudować nieruchomość w której mieszkała w G. przy ul. (...), by wspólnie w niej zamieszkać. Początkowo związek pary był udany. W. S. upoważnił swoją partnerkę do własnych rachunków bankowych, udzielając jej pełnomocnictwa. Godził się z tym, że pieniądze będą przeznaczone na rozbudowę domu. Para uzgodniła, że to właśnie oskarżona będzie zajmować się finansami w związku, stąd też to oskarżona dysponowała wszelkimi pieniędzmi, zarówno swoimi, jak i W. S.. Oskarżona przekazywała tygodniowo pokrzywdzonemu niewielką sumę pieniędzy, którą ten przeznaczał na drobne wydatki. Życie pary finansowane było głównie z wynagrodzenia pokrzywdzonego, jak również z otrzymywany przez niego bonów żywnościowych z pracy.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Sygn. akt V KK 635/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący)‎SSN Marek Pietruszyński‎SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Sobieszczańska przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego w sprawie A. P. ‎uniewinnionej od popełnienie czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 5 stycznia 2021 r.,‎kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego‎od wyroku Sądu Okręgowego w P. ‎z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt IV Ka (…),‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.‎z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w P.;

2. nakazuje zwrot oskarżycielowi posiłkowemu M. P. wniesionej opłaty od kasacji. UZASADNIENIEM. P. subsydiarnym aktem oskarżenia oskarżył A. P. o popełnienie czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2018 r., sygn. akt II K (…), uznał A. P. za winną tego, że w dniu 2 grudnia 2016 r. w K. i M., działając ze z góry powziętym zamiarem, w krótkich odstępach czasu, wielokrotnie przy użyciu karty bankomatowej wypłaciła z konta bankowego nr (…), do którego była upoważniona, pieniądze w łącznej kwocie 40.000 zł, które w części pochodziły z otrzymanego przez M.

P. zachowku, którą to kwotę następnie przywłaszczyła na szkodę M. P. , tj. przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to wymierzył jej karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby, zobowiązując oskarżoną do informowania kuratora o przebiegu okresu próby co 6 miesięcy listem poleconym. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonego M. P. kwotę 40.000 zł. Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonej oraz prokurator. Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok „w części, na korzyść oskarżonej”.

Podniósł zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogącego mieć wpływ na jego treść, polegającego na jednostronnej i wybiórczej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego – poprzez nieuzasadnione nadanie przymiotu wiarygodności jedynie dowodom przemawiającym na niekorzyść oskarżonej, przy jednoczesnej dyskwalifikacji dowodów przemawiających na jej korzyść, co w konsekwencji doprowadziło do uznania A. P. za winną zarzucanego jej czynu. Obrońca oskarżonej wyrok zaskarżył w całości, zarzucając:

„1.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżona wypłaciła pieniądze przy użyciu karty bankomatowej wiedząc o fakcie przynależności tychże środków do majątku osobistego pokrzywdzonego M. P. , podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna prowadzić do wniosku, że oskarżona nie wiedziała, iż świadczenie otrzymane z tytułu zachowku stanowi składnik majątku osobistego pokrzywdzonego, pozostając w przekonaniu o przynależności tego składnika majątkowego do majątku wspólnego małżonków, 2.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że oskarżona wypłacając pieniądze z konta bankowego, do którego była upoważniona przez pokrzywdzonego będącego jej współmałżonkiem, działała wbrew jego woli, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów winna prowadzić do wniosku, że M.

P., upoważniając oskarżoną do dysponowania środkami znajdującymi się na rachunku bankowym wyraził zgodę, by oskarżona wypłacała zgromadzone na nim środki wedle swojego uznania, 3.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na uznaniu, że oskarżona miała pełną świadomość tego, iż podejmowane przez nią pieniądze pochodzić musiały nie ze wspólnego majątku, lecz z majątku osobistego jej współmałżonka, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego materiału, a w szczególności dokumentów bankowych, w tym pełnomocnictwa do rachunku bankowego, w zestawieniu z przewidzianymi w przepisach k.r.o. uregulowaniami dotyczącymi przynależności danych przedmiotów majątkowych do majątku wspólnego małżonków bądź też do majątku osobistego danego małżonka, prowadzi do wniosku, że oskarżona pozostawała w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swego zachowania, co skutkowało błędnym niezastosowaniem przepisu art. 30 k.k.” Podnosząc te zarzuty, autorzy obu apelacji wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu.

Pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego M. P. w odpowiedzi na apelacje wniósł o ich nieuwzględnienie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt IV Ka (…), wyrok Sądu I instancji zmienił w ten sposób, że uniewinnił oskarżoną od popełnienia zarzucanego jej przestępstwa z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W uzasadnieniu wskazał, że „to głównie środek odwoławczy wniesiony przez obrońcę oskarżonej doprowadził do wnioskowanej przez obu apelujących zmiany zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienia podsądnej od zarzucanego jej czynu”, w szczególności dlatego, że ten skarżący trafnie wskazał, iż dopuszczając się przedmiotowego czynu A.

P. pozostawała w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności. Sąd ad quem podkreślił, że „nie bez znaczenia dla oceny zachowania A. P. pozostaje fakt, że przed podjęciem pieniędzy z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz jej męża, a do którego miała upoważnienie, zasięgnęła ona porady prawnika. Z niezakwestionowanych w tym zakresie wyjaśnień (k. 47v akt 2 Ds. […].2017 w zw. z k. 116) wynikało, że uzyskała poradę, iż kwotę zgromadzoną na koncie może podzielić na cztery części i wypłacić trzy części (swoją i dwóch córek, które zabrała ze sobą wyprowadzając się ze wspólnego mieszkania).

Aktualnie nie sposób ustalić jakie informacje oskarżona przekazała prawnikowi zasięgając jego porady. Niemniej jednak wskazania prawnika utwierdziły podsądną w przekonaniu, że ma prawo wypłacić z konta 3/4 tego co się na nim znajduje, tj. część swoją i córek, z którymi odeszła w dniu 2 grudnia 2016 r. Z powyższego wynika, że A. P. przed dokonaniem wypłat szukała porady osoby posiadającej wiedzę prawniczą i na tą drogą uzyskanych informacjach się opierała zabierając ze wspólnego konta 40 000 zł, a pozostawiając na nim 12 000 zł.

Działała więc ona w ocenie Sądu odwoławczego w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego czynu w rozumieniu art. 30 k.k.” Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniosła pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego. Zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając „rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegające na: •wydaniu orzeczenia w oparciu jedynie o część ujawnionego materiału dowodowego, ocenionego dowolnie, a nie swobodnie, wbrew zasadom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego, •bezpodstawnym, nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Okręgowy wyjaśnień oskarżonej za wiarygodne w części, w jakiej oskarżona wyjaśniła, że przed podjęciem pieniędzy z rachunku bankowego prowadzonego na rzecz jej męża zasięgnęła porady prawnika, w związku z czym działała w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności swojego czynu w rozumieniu art. 30 k.k., •bezpodstawnym, nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Okręgowy za wiarygodnych wyjaśnień oskarżonej również w części, w jakiej wyjaśniała, że pobrała środki z rachunku bankowego w celu zabezpieczenia finansowego siebie i dzieci, a nadto w obawie przed pozostawieniem jej bez środków do życia przez oskarżyciela, który rzekomo znęcał się nad nią i nadużywał alkoholu, •braku należytego uzasadnienia wyroku, które w przypadku wyroku reformatoryjnego winno spełniać wymogi wskazane w art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., a zaskarżone orzeczenie tych wymogów nie spełnia”.

Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w P. wniosła o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Stanowiska tego nie podtrzymał na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej, który postulował uwzględnienie przedmiotowej skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja jest zasadna, przy czym o takiej ocenie skargi zadecydowało podzielenie zastrzeżeń jej autorki co do dokonanej przez Sąd odwoławczy oceny wyjaśnień oskarżonej w zakresie skorzystania przez nią z porady prawnika przed wypłaceniem z rachunku bankowego przedmiotowej kwoty 40.000 zł [sądy orzekające nie były zgodne, czy był to wspólny rachunek małżonków (tak Sąd Rejonowy), czy też rachunek prowadzony na rzecz M. P., do którego oskarżona miała upoważnienie (tak Sąd II instancji, który jednak nadmienił też o wypłatach pieniędzy ze „wspólnego konta” – s. 8 uzasadnienia)].

Skoro Sąd ad quem oparł uniewinnienie oskarżonej na ustaleniu, że dopuściła się czynu zabronionego w usprawiedliwionej nieświadomości jego bezprawności i – jak wynikało z przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku – przyjął, że to usprawiedliwienie opiera się na fakcie zasięgnięcia opinii prawnika przed wypłaceniem pieniędzy, wcześniej powinien – czego zabrakło – dokonać należytej, zgodnej z art. 7 k.p.k. oceny dowodów, a w konsekwencji dostrzec, że w sprawie jest zbyt mało danych, by rozstrzygnąć o prawdziwości wyjaśnień oskarżonej w tym zakresie.

W kwestii uznanej przez Sąd odwoławczy za kluczową, wyjaśnienia A. P. były nader zdawkowe. Przesłuchana w postępowaniu przygotowawczym w dniu 15 marca 2017 r. podała cyt. „Radziłam się prawnika czy mam prawo wziąć pieniądze z konta tytułem zabezpieczenia mnie i dzieci. Z porady którą otrzymałem, powiedziano mi, że kwotę zgromadzoną na koncie mogę podzielić na 4 części (tyle osób ile wchodzi w skład rodziny) i tak też zrobiłam, wypłacając trzy części” (k. 47 odw.). Składając wyjaśnienia na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r., o tym fakcie nie wspomniała, natomiast potwierdziła odczytane wyjaśnienia z postępowania przygotowawczego (k. 116).

Nikt nie zadał jej pytań zmierzających do ustalenia bliższych okoliczności skorzystania z owej porady prawnika, z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika też, że kwestia ta nie była traktowana przez ten organ jako istotna. W części przedstawiającej poczynione ustalenia faktyczne nie wspomniano bowiem, że oskarżona rozmawiała z prawnikiem, zaś przytaczając jej wyjaśnienia podano okoliczności, którymi usprawiedliwiała swoje zachowanie, jednak nie wymieniono wśród nich faktu przeprowadzenia tej rozmowy; w konsekwencji Sąd meriti w ogóle nie wypowiedział się co do wiarygodności wyjaśnień oskarżonej w tym zakresie.

Z kolei oskarżyciel posiłkowy, usatysfakcjonowany wyrokiem tego Sądu, odstąpił od wniesienia apelacji, w której ewentualnie podważałby fakt zasięgnięcia przez oskarżoną porady prawnika, gdyby z tego powodu Sąd wydał korzystny dla niej wyrok. Trudno też nie zauważyć, że w apelacji obrońca A. P. tezę o zaistnieniu przesłanek do oceny jej zachowania przez pryzmat art. 30 k.k. nie opierał na fakcie zasięgnięcia przez oskarżoną porady prawnika. Kwestię tę pominął, a pośrednio wręcz zanegował, by oskarżona w ten sposób się zachowała, skoro argumentował, że „nie ma ogólnego obowiązku znajomości przepisów prawa” oraz że „trudno wymagać od oskarżonej, by dysponując pełnomocnictwem do rachunku bankowego, podejmowała próby weryfikacji swego przekonania o przynależności świadczeń z tytułu zachowku do majątku wspólnego (…)”.

W takim razie przejawem powierzchownego podejścia Sądu ad quem do zagadnienia jest podkreślenie w uzasadnieniu wyroku, że „w tym zakresie” wyjaśnienia oskarżonej nie były kwestionowane. Z uwagi na realia procesowe, dopiero w kasacji uczyniła to pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego podnosząc, że ocena tego fragmentu wyjaśnień oskarżonej jest „całkowicie dowolna, a wręcz naiwna”, skoro A. P. nie podała kiedy i gdzie miała skorzystać z porady prawnika, kto miał jej udzielić, nadto w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego nie można przyjąć, że porada w wersji przedstawionej przez oskarżoną mogłaby zostać udzielona przez osobę posiadającą wykształcenie prawnicze.

Istotnie, kwestii tych Sąd odwoławczy nie miał w polu widzenia, chociaż nie może ulegać wątpliwości, że decyzja o daleko idącej zmianie wyroku Sądu I instancji powinna zostać poprzedzona wnikliwą analizą okoliczności przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, tym bardziej, że odraczając wydanie wyroku, Sąd Okręgowy wskazał na zawiłość sprawy (k. 237). Skoro uznano, iż za zmianą zaskarżonego wyroku przemawia ogólnikowe twierdzenie oskarżonej, że wypłacając pieniądze kierowała się poradą prawnika, a to zagadnienie nie było przedmiotem zainteresowania Sądu meriti i uczestników postępowania, należało podjąć próbę weryfikacji wspomnianego twierdzenia w drodze przesłuchania oskarżonej na rozprawie odwoławczej.

Wizyta u prawnika w celu zasięgnięcia porady przed podjęciem ważnej decyzji nie jest zdarzeniem codziennym dla przeciętnego człowieka, zatem można było oczekiwać, że jeżeli oskarżona nie mija się z prawdą, to będzie w stanie podać takie szczegóły, jak sposób wybrania tego a nie innego prawnika, jego dane personalne, umiejscowienie kancelarii, wysokość uiszczonej zapłaty za poradę, a także jakich konkretnie informacji mu udzieliła co do pochodzenia pieniędzy na rachunku bankowym. Przy odstąpieniu od dodatkowego przesłuchania oskarżonej przedwczesne jest bowiem twierdzenie Sądu Okręgowego, że „aktualnie nie sposób ustalić, jakie informacje oskarżona przekazała prawnikowi zasięgając jego porady”.

W efekcie trzeba uznać, że zarzucając Sądowi Rejonowemu, iż „mało wnikliwie przyjrzał się wyjaśnieniom oskarżonej”, Sąd odwoławczy sam nie ustrzegł się tego uchybienia. Wypada też odnotować, że świadek Z. P., ojciec oskarżonej, zeznał cyt. „Byłem przy takiej rozmowie, kiedy M. rozmawiał z A. odnośnie dysponowania pieniędzmi, które M. miał otrzymać z tytułu spadku …” (k. 134), co może sugerować, że uczestnicy tej rozmowy nie odróżniali pojęć prawnych (spadek, dziedziczenie, zachowek) i uznawali oskarżyciela posiłkowego za spadkobiercę w potocznym znaczeniu tego słowa.

W takim razie traciłby na znaczeniu wywód Sądu odwoławczego tłumaczący brak orientacji oskarżonej co do pojęcia „zachowek” oraz jej niezdolność do samodzielnego ustalenia, że art. 33 k.r.o. precyzujący, co należy do majątku odrębnego małżonka, ma również zastosowanie do przysługującego małżonkowi zachowku. Zresztą wywód ten wydaje się zbędny, skoro ostatecznie Sąd ad quem przyjął, że oskarżona skorzystała z porady prawnika, co do którego trudno przyjąć, iż wypowiedział się bez uzyskania chociażby podstawowych informacji.

Inną sprawą jest, że Sąd odwoławczy pominął odnotowaną przez Sąd I instancji okoliczność, iż nie jest wykluczone przypisanie małżonkowi występku z art. 284 k.k., gdy przedmiotem przywłaszczenia jest rzecz należąca do majątku wspólnego małżonków oraz że nadmierną wagę przywiązał do wykazania, iż należało dać wiarę oskarżonej, że wypłaciła pieniądze w celu zabezpieczenia potrzeb swoich i dzieci, skoro tej okoliczności słusznie nie uznano za uchylającą bezprawność czynu. Stwierdzenie powyższych uchybień było wystarczające dla uznania, że zachodzą przesłanki do postulowanego w kasacji uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

W tej sytuacji zbędne było odnoszenie się do podniesionych w skardze innych aspektów rażącego naruszenia przez Sąd ad quem art. 7 i innych przepisów k.p.k., zwłaszcza, że odnosiły się one do okoliczności, które nie rzutowały na przyjęcie przez ten organ, że oskarżona działała w usprawiedliwionej nieświadomości bezprawności czynu. Uwzględnienie kasacji skutkowało zwróceniem oskarżycielowi posiłkowemu uiszczonej przez niego opłaty (art. 527 § 4 k.p.k.). Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd Okręgowy uwzględni poczynione wyżej uwagi, w szczególności, o ile uzna, że jest zasadne badanie, czy oskarżona działała w warunkach określonych w art. 30 k.k., podejmie w tym zakresie czynności wzbogacające materiał dowodowy przez odebranie od oskarżonej wyjaśnień, a także przez przesłuchanie wspomnianego prawnika, o ile A.

P. będzie w stanie podać jego dane. Dowody te oceni w sposób respektujący wskazania zawarte w art. 7 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.