V KK 566/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 566/19 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie J. J. skazanego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 10 stycznia 2020 r. wniosku pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych o zasądzenie na ich rzecz od skazanego kosztów zastępstwa adwokackiego poniesionych w postępowaniu kasacyjnym p o s t a n o w i ł: zasądzić od skazanego J. J. na rzecz oskarżycieli posiłkowych: J. B. i S. B. po 300 (trzysta) zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego poniesionych w związku ze sporządzeniem przez ich pełnomocnika odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt V KK 566/19, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 31 stycznia 2019 r., II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt III K (…), którym J. J. został skazany za dokonanie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. na szkodę J. B. , S. B. i S. B. . Nadto obciążył skazanego J. J. kosztami postępowania kasacyjnego.W dniu 30 grudnia 2018 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych:

J. B. i S. B. nazwane „wnioskiem o uzupełnienie postanowienia z dnia 12 grudnia 2019 r.” w którym wniósł on o „ustalenie kosztów postępowania kasacyjnego dla oskarżycieli posiłkowych, zgodnie ze złożonym w odpowiedzi na kasacje wnioskiem o ich przyznanie”. Dodać należy, iż w odpowiedzi na kasację pełnomocnik wniósł o zasądzenie od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym „według norm przepisanych”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest zasadny.Przywołanym postanowieniem Sądu Najwyższego skazany został obciążony kosztami za postępowanie kasacyjne.

W świetle uregulowania z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. nie ma wątpliwości, iż koszty te obejmują także wydatki stron z tytułu ustanowienia w sprawie jednego pełnomocnika. Ten pełnomocnik – reprezentujący w dotychczasowym postępowaniu oskarżycieli posiłkowych – w postępowaniu okołokasacyjnym sporządził (w ich imieniu) odpowiedź na kasację obrońcy skazanego. W związku z tym oskarżyciele ponieśli wydatki na jego rzecz za wykonanie tej czynności. Innych czynności procesowych ani oskarżyciele posiłkowi, ani też sam pełnomocnik w postępowaniu kasacyjnym nie wykonywali.

Jest zatem oczywiste, że oskarżycielom posiłkowym należy się zwrot wydatków tylko z tego tytułu poniesionych. Stosownie do przywołanego rozstrzygnięcia zawartego w nadmienionym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2019 r. to skazany J. J. jest zobowiązany te koszty ponieść. Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych w przedmiotowym wniosku nie złożył oświadczenia o wysokości kosztów obciążających – z tytułu wykonanej na ich rzecz przez niego czynności - skazanego, mimo, że miał taką możliwość (por. § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. - Dz.U. poz. 1800), ograniczając się do stwierdzenia ich zasądzenia według norm przepisanych.

Stosując więc odnoszące się do tej kwestii uregulowania zauważyć należy, iż:1.Stosownie do treści § 15 w/w rozporządzenia opłaty stanowiące podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2 – 4 w/w rozporządzenia;2.Stawki minimalne określone w rozdziale trzecim obowiązujące w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia nie dotyczą wprost czynności procesowej w postaci sporządzenia odpowiedzi na kasację. Jednakże § 12 ust. 1 stanowi, ze stawki minimalne wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego – 25 % stawki minimalnej przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana.

Równocześnie z treści ust. 3 tego paragrafu wynika, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do opłat za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika m.in. oskarżyciela posiłkowego, tak więc wskazany w tym przepisie sposób naliczenia kwoty należnej oskarżycielom posiłkowym będzie miał in concreto zastosowanie. Wobec tego, iż pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych sporządził odpowiedź na kasację obrońcy skazanego w toku postępowania kasacyjnego, to stawki minimalne dotyczące tego postępowania, przewidziane w § 11 ust. 3 pkt 2 w/w rozporządzenia, będą podstawą do obliczenia – zgodnie z regułą wskazaną w cytowanym już § 12 ust. 1 tego rozporządzenia - kwoty należnej oskarżycielom posiłkowym, z tytułu poniesionych przez nich na pełnomocnika kosztów.

Skoro stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd okręgowy wynosi 1200 zł. – to 25 % tej stawki stanowi kwota 300 zł. i taką też kwotę należało zasądzić od skazanego na rzecz każdego z oskarżycieli posiłkowych.3.Dokonując wyboru owej minimalnej stawki jako podstawy liczenia należnej od skazanego oskarżycielom posiłkowym kwoty Sąd Najwyższy miał na względzie także regulację z § 20 w/w rozporządzenia, stosownie do której wysokość stawki minimalnej w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując, za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.Mając wszystkie te okoliczności na względzie postawiono jak wyżej.