V KK 481/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 481/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Cesarz‎SSN Kazimierz KlugiewiczProtokolant Joanna Sałachewicz przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Lucjana Nowakowskiego‎w sprawie M. W.‎oskarżonego z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 7 marca 2013 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż.‎z dnia 26 października 2012 r. uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 26 października 2012 r., Sąd Rejonowy w Ż. umorzył, na podstawie art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. w zw. z art. 12 § 3 k.p.k., postępowanie karne prowadzone przeciwko M. W. o przestępstwo zakwalifikowane z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 1 września 2011 r. w Ż., działając w warunkach powrotu do przestępstwa, groził zabójstwem żonie W. W., co wzbudziło w niej uzasadnioną obawę spełnienia. Postanowienie to uprawomocniło się wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron.Obecnie Prokurator Generalny, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., zaskarżył to postanowienie kasacją wniesioną na niekorzyść M.

W. W skardze tej zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie art. 12 § 3 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k., polegające na wyrażeniu przez Sąd zgody na cofnięcie przez pokrzywdzoną wniosku o ściganie sprawcy przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoczęciu przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej i w konsekwencji niezasadnym umorzeniu postępowania karnego przeciwko M. W. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k., tj. wobec braku wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej”.

Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się w pełni zasadna, choć podnoszone w niej uchybienie – przy całkowitej słuszności wysuniętego zarzutu – zostało wyartykułowane nie do końca czytelnie. Tymczasem przebieg postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie, precyzyjnie przytoczony w uzasadnieniu kasacji, jednoznacznie wykazuje, że w istocie chodzi o to, iż do cofnięcia wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną W.

W., na rozprawie w dniu 26 października 2012 r., doszło przed rozpoczęciem przewodu sądowego – tyle że wówczas, gdy Sąd Rejonowy przystąpił do powtórnego rozpoznania sprawy. Fakty bowiem są takie, że w postępowaniu przygotowawczym pokrzywdzona złożyła wniosek o ściganie M. W. za przestępstwo określone w art. 190 § 1 k.k., prokurator wniósł o ten czyn oskarżenie i Sąd Rejonowy – dysponując wnioskiem pokrzywdzonej, którego wówczas nie cofnęła – sprawę tę (pod sygn. akt II K …/11) rozpoznał i w dniu 25 stycznia 2012 r. wydał wyrok skazujący oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo.

Orzeczenie to, wobec stwierdzenia bezwzględnej przesłanki odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k. (nieobecność na rozprawie obrońcy niezbędnego) zostało jednak uchylone wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 lipca 2012 r. i sprawa została przekazana Sądowi meriti do ponownego rozpoznania.W świetle przedstawionych faktów procesowych nie może być wątpliwości co do tego, że na tym etapie postępowania – gdy Sąd Rejonowy po raz wtóry skierował sprawę na rozprawę główną – pokrzywdzona W. W. nie miała już uprawnienia do cofnięcia wniosku o ściganie.

Przepis art. 12 § 2 k.p.k. stanowi bowiem, że w postępowaniu sądowym wniosek może być cofnięty do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Taką „pierwszą rozprawą” w tej sprawie, z całą pewnością nie jest zaś już przecież rozprawa wyznaczona ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku. Niebudząca, w istocie, wątpliwości treść omawianego unormowania jest jednolicie traktowana zarówno w doktrynie (zob. m.in. R.A. Stefański, Termin do cofnięcia wniosku o ściganie, Prok.iPr. 2001, z. 6, s. 159-163, a także dostępne komentarze do K.P.K), jak i w orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2000 r., I KZP 19/2000, lex nr 42834 ).

W pełni zatem uprawnione jest stanowisko, że na podstawie przytaczanego przepisu art. 12 § 3 k.p.k. nie jest dopuszczalne cofnięcie wniosku o ściganie, co prawda przed rozpoczęciem przewodu sądowego, ale dopiero na rozprawie głównej prowadzonej po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Poza sporem też pozostaje, że cofnięcie wniosku o ściganie wymaga, stosownie do treści art. 12 § 3 k.p.k., zgody sądu. Jest jasne, że sąd takiej zgody wydać nie może, jeżeli cofnięcie wniosku jest w świetle ustawy niedopuszczalne.

Przechodząc zatem do porządku dziennego nad niedopuszczalnością cofnięcia w niniejszej sprawie wniosku przez pokrzywdzoną W. W., i wyrażając na tę czynność zgodę, Sąd Rejonowy w rażący sposób naruszył przepis art. 12 § 3 k.p.k., a w konsekwencji jaskrawo błędnie przyjął brak przesłanki prowadzenia procesu, określonej w art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. Uchybienia te miały ewidentny wpływ na wynik sprawy, ponieważ ich skutkiem było umorzenie prowadzonego przeciwko M. W. postępowania karnego, co nie znajdowało podstaw prawnych.Z powyższych powodów zaskarżone kasacją postanowienie należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi merytorycznemu.