V KK 423/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 423/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 lutego 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Przemysław Kalinowski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 lutego 2014 r., sprawy A. W. skazanego z art. 158 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 22 stycznia 2013 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 10 października 2012 r. p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;

2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. kancelaria adwokacka kwotę 442,80 zł /czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy/ w tym 23 % podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z urzędu kasacji na korzyść A. W.;

3. zwolnić skazanego A. W. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego A. W. okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 § 3 k.p.k., a jej treść niezwykle lakoniczna w zakresie zarzutów i uzasadnienia, pozwala na ograniczenia pisemnych motywów jej oddalenia do wskazania najważniejszych powodów rozstrzygnięcia. Przypomnieć trzeba zatem konsekwentnie prezentowane stanowisko sądu kasacyjnego – odwołujące się do wyraźnej woli ustawodawcy (art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze.

Nie można w nim zatem kwestionować ustaleń faktycznych ani oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, albowiem ta materia jest istotą orzekania pierwszoinstancyjnego; natomiast – z woli ustawodawcy – kasacja stron procesowych ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego. Stąd też brak zachowania ustawowych wymagań dotyczących przedmiotu zaskarżenia i wyraźnie zakreślonych granic zarzutów kasacyjnych musi prowadzić do nieskuteczności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Jak to już wielokrotnie podkreślano w okresie, który minął od przywrócenia instytucji kasacji do obowiązującej procedury karnej, wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego w procedowaniu i orzeczeniu Sądu II instancji, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść tego rozstrzygnięcia.

Natomiast zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych, których nie dostrzegł lub nie uwzględnił sąd odwoławczy.W niniejszej sprawie, autorka kasacji formalnie rzecz biorąc postawiła wprawdzie zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., ale już w samej jego treści wyraźnie wskazała, że w rzeczywistości chodzi wyłącznie o zakwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy.

Do tego bowiem w istocie sprowadza się twierdzenie o naruszeniu w/w przepisów, do czego miało dojść w wyniku „nieuwzględnienia zarzutów i wniosków zawartych w apelacji skazanego i jego obrońcy”. Przypomnieć trzeba zatem, że do obrazy przepisu art. 433 § 2 k.p.k. dochodzi w wypadku braku rozpoznania zarzutów i wniosków zamieszczonych w apelacji. Nie stanowi natomiast uchybienia dyspozycji tego przepisu sam brak uwzględnienia takich zarzutów i wniosków. Podobnie, przepis art. 457 § 3 k.p.k. obliguje sąd odwoławczy do przedstawienia argumentów, jakie spowodowały uznanie zarzutów i wniosków apelacji za trafne albo bezzasadne.

Zatem, samo nieuwzględnienie środka odwoławczego nie stanowi jeszcze naruszenia wspomnianego przepisu. Tymczasem, w niniejszej sprawie skarga kasacyjna ograniczyła się wyłącznie do kontestowania treści rozstrzygnięcia sądu odwoławczego, bez wskazania na takie uchybienia, które w ogóle mogłyby wiązać się z przepisami przywołanymi przez skarżącego. Taka konstrukcja kasacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w istocie autorce chodziło o doprowadzenie do ponownej kontroli ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, a powołanie się na normy procesowe miało na celu wyłącznie stworzenie pozoru zachowania wymagań obowiązujących w postępowaniu kasacyjnym.

Zabieg taki nie mógł okazać się skuteczny albowiem wywody zaprezentowane w kasacji – wbrew jej istocie wynikającej z usytuowania w strukturze środków zaskarżenia – zostały skierowane wprost do rozstrzygnięcia sądu I instancji, kwestionując przebieg, zakres i wyniki postępowania dowodowego. Wskazano przy tym wyraźnie, że wadliwość orzeczenia miałaby wynikać z błędnej oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, niesłusznemu daniu wiary naocznemu świadkowi wydarzeń i odrzuceniu wyjaśnień składanych przez oskarżonych w tej sprawie.

Cała ta argumentacja odnosi się jednak bezpośrednio do postępowania przed Sądem Rejonowym, gdy tymczasem – z mocy wyraźnego zakazu ustawowego – wyrok tego sądu nie może być bezpośrednio przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez strony procesowe. Z punktu widzenia oceny prawidłowości kontroli apelacyjnej przeprowadzonej przez sąd odwoławczy zasadnicze znaczenie ma natomiast wykazanie, że określone źródła dowodowe w ogóle istnieją oraz posiadają wiedzę istotną dla wyrokowania w sprawie, a zarazem odmienną od tej, do jakiej odwołuje się skarżący, zaś obie wersje zostały poddane krytycznej ocenie, mieszczącej się w granicach zakreślonych w art. 7 k.p.k.W tej sprawie taką analizę Sąd Okręgowy przeprowadził w sposób należyty i przedstawił motywy swojego stanowiska odpowiadające wymaganiom ustawowym.

Na etapie postępowania kasacyjnego trudno natomiast zaakceptować koncepcję wyrażoną w kasacji, zmierzającą do uchylenia wyroków sądów obu instancji z powołaniem się na dyspozycje art. 537 § 1 i 2 k.p.k. i połączoną z wnioskiem o dokonanie odmiennej oceny relacji bezpośredniego świadka oraz oparcie się na rozbieżnych wyjaśnieniach oskarżonych. Zaprezentowana linia obrony nie uwzględnia przy tym w ogóle zeznań pokrzywdzonego, złożonych jeszcze w toku postępowania przygotowawczego, w których zidentyfikował on skazanego A.

W. jako głównego uczestnika ataku. W świetle powyższych uwag należało dojść do przekonania, że skarga kasacyjna nie wykazała jakichkolwiek wad w przedstawionej dotychczas argumentacji, ani nie zawierała uzasadnienia wniosków o jej uzupełnienie, co przemawiało za oddaleniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.