V KK 420/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 420/13 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)‎SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca)‎SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca)Protokolant Anna Kowal przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Barbary Nowińskiej,‎w sprawie K. G., M. K., G. G., L. P., R. W.skazanych z art. 294 § 1 kk‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 21 maja 2014 r.,‎kasacji, wniesionych przez obrońców ‎od wyroku Sądu Apelacyjnego […]‎z dnia 4 kwietnia 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 23 grudnia 2011 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok odnośnie L. P. i na zasadzie art. 435 kpk także w stosunku do M. D. w zakresie wysokości solidarnego obowiązku naprawienia szkody (pkt LXXXVI ppkt 2) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, 2) w pozostałym zakresie oddala wszystkie kasacje jako oczywiście bezzasadne, 3) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanych w częściach równych.

UZASADNIENIE

Do Sądu Okręgowego wpłynął akt oskarżenia m. in. przeciwko L. P. oskarżonemu o szereg czynów wyczerpujących znamiona przestępstw z: art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (XCII, XCIII), art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. (XCIV), art. 291 § 1 k.k. (XCV, XCVI, XCVII, XCVIII, XCIX, C).Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 grudnia 2011 r., oskarżony ten został uznany winnym zarzucanych mu czynów z tym, że w zakresie czynów opisanych w pkt.

XCII i XCIII części wstępnej wyroku przyjęto, że stanowią czyn ciągły polegający na wyłudzeniu mienia o wartości nie mniejszej niż 398.708,33 zł., stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w zakresie czynu opisanego w pkt. XCIV części wstępnej wyroku stanowiącego przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w zakresie czynów opisanych w pkt. XCV, XCVI. XCVII i C części wstępnej wyroku przyjęto, że stanowią czyn ciągły polegający na wyłudzeniu mienia o wartości nie mniejszej niż 87.763,18 zł. stanowiącego przestępstwo z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., w zakresie czynu opisanego w pkt.

XCVIII i XCIX części wstępnej wyroku przyjęto, że stanowią czyn ciągły polegający na wyłudzeniu mienia o wartości nie mniejszej niż 113.214, 56 zł, stanowiącego przestępstwo z art. 291 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączono wobec oskarżonego kary jednostkowe pozbawienia wolności wymierzając mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Nadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożono na L. P. (oraz M. D.) solidarny obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem przez zapłatę na rzecz Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A. kwoty 252.306,33 zł.Na skutek wywiedzionych apelacji, Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2013 r., zmienił zaskarżony wyrok m. in. w odniesieniu do L.P. – w ten sposób, że w pkt LIV części rozstrzygającej ustalił, iż Europejski Fundusz Leasingowy S.A. został doprowadzony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 101.150 zł, a obydwie pokrzywdzone czynem firmy niekorzystnie rozporządziły kwotą 247.550 zł i przyjmując za podstawę wymiaru kary art. 294 k.k. obniżył do 2 lat karę pozbawienia wolności, stwierdzając, że kara łączna utraciła moc, w pkt LVI i LVII części rozstrzygającej zastąpiono wyrażenie „doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem pokrzywdzonych o wartości nie mniej niż” zwrotem „nabył mienie pokrzywdzonych”, na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczono nową karę łączną 2 lat pozbawienia wolności.Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wywiódł również obrońca skazanego L.

P.Obrońca L. P. zarzucił, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie rozstrzygnięcia z punktu XI dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie LIV części rozstrzygającej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku został wydany z rażącym naruszeniem prawa wyrażającym się nietrafnym i dowolnym przyjęciem, że skazany L. P. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w okresie od 4 do 8 maja 2000 roku w W., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z M. D. i R.

R., miał doprowadzić Europejski Fundusz Leasingowy do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 101.150,00 zł, w ten sposób, że po uprzednim wprowadzeniu w błąd reprezentanta leasingodawcy, co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu operacyjnego miał doprowadzić do jej zawarcia, w wyniku czego otrzymał kwotę 119.000,00 zł, a leasingodawca miał wydać dwie maszyny do naświetlania i wywoływania odbitek filmów Fuji FR 230B oraz dwie maszyny do naświetlania i wywoływania odbitek Fuji Minilab Compact IIPP540, zaś zawierający umowę leasingu nie wywiązał się z jej postanowień, czym działał na szkodę Europejskiego Funduszu Leasingowego S; nadto, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie rozstrzygnięcia z punktu XI dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie LIV części rozstrzygającej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku został wydany na skutek nietrafnego i dowolnego przyjęcia, że skazany L.

P. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w okresie od 12 do 27 maja 2000 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z M. D. i R. R. i innymi osobami, miał doprowadzić „J. Leasing” Sp. z o.o., do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 146.400,00 zł, w ten sposób, że po uprzednim wprowadzeniu w błąd reprezentanta leasingodawcy, co do zamiaru wywiązania się z umowy leasingu operacyjnego dwóch łóżek solaryjnych „Ergoline 500” i wydał przedmiot leasingu, zaś zawierający umowę leasingu nie wywiązał się z jej postanowień, czym działał na szkodę „J.

Leasing” Sp. z o.o.; także , że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie rozstrzygnięcia z punktu XI dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie LIV części rozstrzygającej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą przepisu art 286 § 1 k.k., albowiem zachowaniu skazanego L. P. opisanemu szczegółowo w punkcie XCII i punkcie XCIII części wstępnej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku nie można przypisać sprawstwa i winy popełnienia występku z art. 286 § 1 k.k. w typie podstawowym, gdyż zachowanie skazanego L.

P. nie wypełnia znamion strony przedmiotowej występku określonego w art. 286 § 1 k.k., która polega na oprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzeniem własnym lub cudzym mieniem oraz nie wypełnia też znamion strony podmiotowej występku określonego w art. 286 § 1 k.k. w postaci zamiaru bezpośredniego kierunkowego oraz, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania Wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku w zakresie rozstrzygnięcia z punktu LIV i LVI części rozstrzygającej został wydany z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie z obrazą art. 170 § 1 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie uznał za zbędne i nieistotne dla rozpoznania sprawy i oceny wiarygodności wyjaśnień M.

D. wnioskowane do przeprowadzenia dowody z zeznań świadka D. W., z zeznań świadka P. J., z zeznań świadka M. Z., z zeznań świadka D. C. oraz z akt Sądu Rejonowego w L. II Wydział Karny oznaczonych sygn. akt II K …/02; nadto, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku co do rozstrzygnięcia z punktu LIV i LVI części rozstrzygającej został wydany z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie z obrazą art 170 § 1 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie uznał, że istnienie protokołu oględzin wraz z kopią akt Sądu Rejonowego w L. oznaczonych sygn. akt II K …/02 uzasadnia oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w ww. aktach; również, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 4 kwietnia 2013 roku, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 grudnia 2011 roku co do rozstrzygnięcia z punktu LV części rozstrzygającej został wydany z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie z obrazą art 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił wadliwą i dowolną ocenę Sądu Okręgowego, że skazany L.

P. działając wspólnie i w porozumieniu z E. C., M. D. i innymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, miał usiłować doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości firmę „E.” Sp. z o.o. w W., w ten sposób, że dążąc do wydania dwóch łóżek solaryjnych o łącznej wartości 171.257,40 zł i wprowadzając w błąd przedstawiciela pokrzywdzonej firmy, co do zamiaru dokonania za nie zapłaty, miał posłużyć się kopią przerobionego potwierdzenia wpłaty na konto „E. L.” Sp. z o.o. w W. kwoty 20.000,00 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na wstrzymanie wydania towaru; także, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LV części rozstrzygającej został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie z obrazą przepisu art 286 § 1 k.k., albowiem zachowaniu skazanego L.

P. nie można przypisać sprawstwa i winy popełnienia występku z art 286 § 1 k.k. i art 270 § 1 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k. w formie stadialnej usiłowania, gdyż zachowanie skazanego L. P. nie wypełnia strony przedmiotowej występku określonego w art 286 § 1 k.k. oraz nie wypełnia też strony podmiotowej występku określonego w art 286 § 1 k.k. w postaci zamiaru bezpośredniego kierunkowego; oraz że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku został wydany z rażącym naruszeniem prawa poprzez oczywiście dowolne i nietrafne przyjęcie, że skazany L.

P. w sierpniu 2002 roku w B. i L. nabył od R. W. osprzęt elektryczny o łącznej wartości 37.447,64 zł; również, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCV części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art. 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który odmówił wiarygodności zeznaniom świadka R.

C. (str. 257 uzasadnienia), a także wyjaśnieniom R. W., w zakresie w jakim zeznania te i wyjaśnienia wykluczały jakikolwiek udział skazanego L. P. w nabywaniu wyłudzonych uprzednio towarów oraz bezpodstawnie dał wiarę pomówieniom skazanej M. D., według której skazany L. P. nabywał uprzednio wyłudzane towary. Obrońca podniósł także, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCVI części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art. 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał, że skazany L.

P. w sierpniu 2002 roku w B. i L. nabył od R. W. drzwi antywłamaniowe pochodzące z przestępstwa o łącznej wartości 5.826,15 zł; nadto, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCVII części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał, że skazany L.P. we wrześniu 2002 roku w B. i L. nabył od R.

W. przewody elektryczne pochodzące z przestępstwa o łącznej wartości 20.301,01 zł; oraz, że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCVIII części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art. 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał, że skazany L. P. w okresie od kwietnia do maja 2003 roku w W. i L. nabył od R.

W. i M. W. parkiet o łącznej wartości 23.540,00 zł; zarzucił, że zaskarżony wyrok w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCVIII części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art. 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał, że skazany L. P. w kwietniu 2003 roku w W. i L. nabył od R.W. i M. W. materiały budowlane w postaci zapraw klejowych, fug tytanowych, także że zaskarżony wyrok, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego co do rozstrzygnięcia z punktu LVI ww. wyroku dotyczącego zarzutu opisanego w punkcie XCVIII części wstępnej tego wyroku, został wydany z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie z obrazą art. 7 k.p.k., albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał, że skazany L.

P. we wrześniu 2003 roku w L. nabył od R. W. wkłady kominowe ze stali chromowo-niklowej o łącznej wartości 24.188,38 zł; oraz że zaskarżony wyrok, w zakresie nieuwzględniającym zarzutu apelacji dotyczącego wydania wyroku Sądu Okręgowego z obrazą przepisu postępowania, a mianowicie z obrazą art 7 k.p.k., został wydany z tożsamą obrazą przepisu postępowania, albowiem Sąd Apelacyjny błędnie podzielił ocenę Sądu Okręgowego, który uznał wyjaśnienia skazanej M. D. z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, oceniając je w sprzeczności z doświadczeniem życiowym, zasadami logicznego rozumowania i przypisując tym wyjaśnieniom walor pełnej wiarygodności; nadto że zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego, został również wydany z rażącym naruszeniem prawa albowiem Sąd Apelacyjny pomimo zmiany wyroku Sądu Okręgowego - w punkcie XI ww. wyroku - nie dokonał zmiany orzeczenia o obowiązku naprawienia szkody z punktu LXXXVI Wyroku Sądu Okręgowego.

Nadto, niezależnie od ww. zarzutów na wypadek ich nieuwzględnienia, na zarzucił, że zaskarżony wyrok, został również wydany z rażącym naruszeniem prawa albowiem ww. Sąd odstąpił od możliwości warunkowego zawieszenia wykonania wymierzonej skazanemu L. P. kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności w żaden sposób nie uzasadniając takiego rozstrzygnięcia.W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Apelacyjnego i o przekazanie sprawy tego skazanego do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w odpowiedzi m. in. na kasację obrońcy L.

P. wniósł o jej uwzględnienie w części dotyczącej wysokości zasądzonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. solidarnego obowiązku naprawienia szkody i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu, na zasadzie art. 435 k.p.k. wniósł o uchylenie w tej samej części powyższego wyroku wobec skazanej M. D. i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji, a w pozostałym zakresie wniósł o oddalenie kasacji tego obrońcy jako oczywiście bezzasadnej. Obecny za rozprawie kasacyjnej Prokurator Prokuratury Generalnej poparł wniosek złożony w odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego L.

P.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja obrońcy skazanego L. P. w zakresie (pkt XVI ) w jakim podnosi zarzut niedokonania zamiany orzeczenia Sądu I instancji (pkt LXXXVI) co do wysokości orzeczonego obowiązku naprawienia szkody okazała się zasadna, co skutkowało wydaniem orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. W pozostałej zaś części kasacja tego obrońcy jest bezzasadna w stopniu oczywistym i podlegała oddaleniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Rozstrzygnięcie tego rodzaju zapadłe na rozprawie nie wymaga pisemnego uzasadnienia.Bezspornym jest, że Sąd Apelacyjny w toku kontroli instancyjnej zmienił wyrok Sądu Okręgowego wobec L.

P. m. in. w pkt LIV części rozstrzygającej wyroku w ten sposób, że ustalił, iż Europejski Fundusz Leasingowy S.A. został doprowadzony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 101.150 zł, a nie jak to przyjął Sąd I instancji w kwocie 252.306,33 zł. Tym samym Sąd Apelacyjny utrzymując w mocy wyrok Sądu I instancji, w tym w pkt LXXXVI ppkt 2, zasądzającym na podstawie art. 46 § 1 k.k. m. in. od L. P. wyżej wskazaną kwotę zaniechał korekty wyroku Sądu Okręgowego we wskazanym zakresie. Brak korekty orzeczenia Sądu odwoławczego w pełni uzasadnia w tej części uchylenie wyroku Sądu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zasadnie wskazał w odpowiedzi na kasację prokurator, że potrzeba uchylenia wyroku Sądu II instancji w wymienionym zakresie dotyczy także skazanej M. D., albowiem oskarżona ta została solidarnie z L. P. zobowiązana do naprawienia szkody na rzecz Europejskiego Funduszu Leasingowego S.A. w kwocie 252.306,33 zł. Skoro zatem zmieniające orzeczenie Sądu Apelacyjnego co do wysokości wartości wyrządzonej przestępstwem szkody dotyczyło i tej skazanej bezwzględnie zachodzi potrzeba uchylenia z urzędu w tej części zaskarżonego wyroku w oparciu o przepis art. 435 k.p.k. w odniesieniu do współoskarżonej M.

D.W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Apelacyjny uwzględni powyższe uwagi i na podstawie poczynionych na tej podstawie ustaleń wyda wolne od wad rozstrzygnięcie.Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej wyroku.