V KK 415/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 415/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie J. W.‎skazanego z art. 178 b k.k. i in.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu bez udziału stron (art. 532 § 3 k.p.k.)‎wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją‎wyroku Sądu Okręgowego w Z. ‎z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt VII Ka (...)‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ś. Zamiejscowy VI Wydział Karny w S. ‎z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI K (…), na podstawie art. 532 § 1 a contrario k.p.k. postanowił: wniosku nie uwzględnić.

UZASADNIENIE

W kasacji złożonej od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. VII AKa (…) przez obrońcę skazanego J. W., jej autor sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. Adw. P. M. w argumentacji wniosku wskazał na to, że jego zdaniem istnieje realna szansa na uwzględnienie kasacji z uwagi na „naruszenie prawa skazanego do obrony w postępowaniu odwoławczym”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek obrońcy nie zasługiwał na uwzględnienie.Suspensywność zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym ma charakter wyjątkowy, jedynie w zupełnie szczególnych przypadkach dopuszczalne jest wstrzymanie zaskarżonego kasacją rozstrzygnięcia.

Wyrok posiadający atrybut prawomocności podlega bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 i 2 k.k.w.). Regulacja ta bazuje na przyjęciu, że rozstrzygnięcie to korzysta z domniemania prawidłowości (res iudicata pro veritate habetur). Z kolei implikacją tego założenia dla postępowania zainicjowanego wniesieniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia  którego przedmiot stanowi weryfikacja prawomocnego orzeczenia sądu odwoławczego kończącego postępowanie, którym poddano kontroli wyrok sądu I-szej instancji  jest to, że wniesienie kasacji nie wstrzymuje w sposób automatyczny wykonania prawomocnego rozstrzygnięcia.

Przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie określa przesłanek skutkujących wstrzymaniem wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia (lub innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji). W judykaturze przyjmuje się jednak, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów. Po pierwsze chodzi o to, że ocena zarzutów wyartykułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia (dokonana, co wypada podkreślić, wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wydania rozstrzygnięcia o charakterze incydentalnym) pozwala już prima facie na stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa ich zasadności oraz postawienia — w miarę kategorycznej — prognozy co do możliwości uwzględnienia zarzutów kasacyjnych przez Sąd Najwyższy.

Niezbędne jest więc ustalenie, że postawione orzeczeniu sądu odwoławczego zarzuty (i argumentacja zaprezentowana na ich poparcie w kasacji) dają asumpt do przyjęcia poglądu o ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości zaskarżonego wyroku sądu odwoławczego. Po wtóre zaś, konieczne jest wykazanie przez autora wniosku, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego. Przy analizie potrzeby wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w związku z wniesieniem kasacji posiłkowo należy posługiwać się także rezultatem oceny, czy ewentualne wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia zarzutu bądź zarzutów sformułowanych w nadzwyczajnym środku zaskarżenia doprowadziłoby do wydania przez najwyższą instancję sądową orzeczenia skutkującego potrzebą odstąpienia od dalszego wykonywania wobec skazanego orzeczonej w stosunku do niego kary (czy środka karnego).

Nie w każdym bowiem przypadku stwierdzenia istnienia wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutów kasacyjnych nieodzowne stanie się wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia — także z uwagi na uwarunkowania wynikające z innych zaszłości współkształtujących aktualny status prawny skazanego w płaszczyźnie wykonywania orzeczonych wobec niego (innych) kar.Nie przesądzając obecnie treści rozstrzygnięcia, które po merytorycznym rozpoznaniu kasacji zapadnie w niniejszej sprawie (i finalnej oceny zaprezentowanego w niej zarzutu) należało skonstatować, że zupełnie wstępna analiza zarzutu postawionego w kasacji obrońcy skazanego J.

W.  dokonana przez Sąd Najwyższy jedynie w ograniczonym zakresie, bo tylko w płaszczyźnie niezbędnej dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia i wyłącznie na użytek rozpoznania tego wniosku  nie upoważnia do wyrażenia poglądu, iżby zarzut ten był zasadny w stopniu oczywistym („rzucającym się w oczy”) czy formułowania stanowczej prognozy o istnieniu wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia zarzutu w wyniku rozpoznania kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego. Tymczasem  jak już powiedziano wyżej  to wyłącznie stwierdzenie zaistnienia tych okoliczności otwiera drogę do rozważenia potrzeby wstrzymania wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją.

Formułując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia autor kasacji podniósł, że wniosek motywowany jest wysokim prawdopodobieństwem uwzględnienia kasacji, z uwagi na „naruszenie prawa skazanego do obrony w postępowaniu odwoławczym”, które miało polegać na rażącym naruszeniu prawa procesowego, mającym wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 6 k.p.k. oraz art. 117 § 2 k.p.k., przejawiającym się przeprowadzeniem kontroli odwoławczej na rozprawie apelacyjnej pod usprawiedliwioną nieobecność obrońcy.

Poza wyrażeniem subiektywnego zapatrywania co do charakteru (rangi) zarzutu kasacyjnego nie wskazał jednak dokładniej obrońca, na czym opiera on tezę o „prawdopodobieństwie uwzględnienia” w postępowaniu kasacyjnym podniesionego zarzutu kasacyjnego. Konkludując należy zatem stwierdzić, że brak było podstaw do uwzględnienia sformułowanego w kasacji adw. P. M. wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego w Ś. Zamiejscowy VI Wydział Karny w S. z dnia 19 sierpnia 2020 r., sygn. VI K (…), utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn.

VII AKa (…) (który to wyrok został obecnie zaskarżony kasacją obrońcy).