V KK 328/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 328/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie D. W.skazanego z art. 200 §1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 13 listopada 2018 r. kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu Apelacyjnego w […]z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II AKzw […]utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w O.z dnia 28 lipca 2017 r., sygn. akt IV Kow […]na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł:

1. pozostawić kasację bez rozpoznania;

2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 28 lipca 2017 r. Sąd Okręgowego w O., sygn. akt IV Kow […], udzielił D. W. zezwolenia na odbycie reszty kary 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt VII K […] poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Nadto, w postanowieniu określono sposób odbywania kary w tym systemie oraz nałożono na skazanego obowiązki. Z postanowieniem tym nie zgodził się prokurator, stawiając zarzut „błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż wykonanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności – orzeczonej na podstawie art. 37 b k.k. w systemie dozoru elektronicznego jest wystarczające dla osiągnięcia celów kary, podczas gdy w stosunku do sprawcy skazanego na karę tzw. mieszaną zasadne jest, aby sprawca najpierw rzeczywiście odbył karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym a następnie wykonywał karę ograniczenia wolności poza zakładem karnym”.

Podnosząc ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i odmowę zastosowania dozoru elektronicznego.Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II AKzw […], zaskarżone orzeczenie sądu I instancji utrzymał w mocy. Od wyżej wymienionego postanowienia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wywiódł Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny zaskarżając je w całości na niekorzyść skazanego. W kasacji zarzucił:„rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 98 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Apelacyjny w […] prawidłowej oraz wszechstronnej kontroli odwoławczej, nienależytym rozważeniu i ustosunkowaniu się w uzasadnieniu orzeczenia do wszystkich zarzutów i wniosków podniesionych w zażaleniu oraz wspierającej je argumentacji, wskazującej na wadliwą, pozbawioną wszechstronności, kompletności i wnikliwości ocenę dokonaną przez Sąd I instancji ustawowych przesłanek z art. 43 la k.k.w., uzasadniających udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i oparcie pozytywnej dla skazanego decyzji w tym przedmiocie jedynie na podstawie warunków o charakterze obiektywnym takich jak wymiar kary, posiadanie stałego miejsca pobytu, zgoda osób pełnoletnich zamieszkujących wspólnie ze skazanym oraz istnienie warunków technicznych, bez wnikliwej oceny pozostałych warunków o charakterze ocennym, związanych z cechami sprawcy, jego postawą, warunkami i właściwościami osobistymi, oraz bez należytego wykazania, że dozór elektroniczny, w kontekście okoliczności czynu przypisanego D.

W. i względów bezpieczeństwa będzie wystarczający dla osiągnięcia celów kary, w następstwie, czego doszło do utrzymania w mocy niezasadnego, bo wydanego na podstawie dowolnej oceny dowodów i przy błędnym przyjęciu spełnienia przez D. W. wszystkich ustawowych przesłanek udzielenia zezwolenia na obywanie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, postanowienia Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 lipca 2017 roku o udzieleniu skazanemu tego zezwolenia”. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o „uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w […] do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, jako niedopuszczalną z mocy ustawy należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 529 k.p.k. wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. A contrario, wystąpienie którejkolwiek z tych okoliczności nie tylko uniemożliwia rozpoznanie kasacji o kierunku "na niekorzyść", ale stanowi przeszkodę do jej wniesienia.

W piśmiennictwie trafnie wskazuje się, że gdy okoliczności „blokujące” możliwość wniesienia kasacji na niekorzyść zaistniały przed datą jej wniesienia, to kasacja jest niedopuszczalna i powinno zostać wydane zarządzenie o odmowie jej przyjęcia. Jeżeli jednak kasacja taka została przyjęta, to powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania, bez badania ewentualnej możliwości przełamania kierunku (por. J. Matras [w:] Dudka Katarzyna [red], Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 1183-1184). Rzecz jasna pogląd ten w całości zaktualizuje się w układzie procesowym, w którym zgodnie z art. 525 § 1 k.p.k. kasacja strony zostanie wniesiona do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu odwoławczego, jak i w wypadku kasacji podmiotów kwalifikowanych (określonych w art. 521 k.p.k.), wnoszonej bezpośrednio do Sądu Najwyższego.

Z tą jednak różnicą, że w tej ostatniej sytuacji, wstępnej kontroli dopuszczalności skargi, dokonuje przewodniczący wydziału lub upoważniony sędzia w Sądzie Najwyższym po wpływie kasacji wraz z aktami sprawy. Jeżeli jednak kasacja taka została przyjęta (art. 530 § 1 k.p.k.), jak to miało miejsce w tej sprawie, to konieczne jest pozostawienie jej bez rozpoznania, bez badania możliwości przełamania kierunku (art. 531 § 1 k.p.k.), albowiem była ona niedopuszczalna już w momencie jej wniesienia. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego została złożona w dniu 18 lipca 2018 r., a zatem już po zakończeniu odbywania przez skazanego kary w systemie dozoru elektronicznego.

Jak wynika z informacji znajdującej się na k. 17-18 akt SN, nadesłanej przez Sąd Okręgowy w O. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych, powyższe nastąpiło w dniu 15 lutego 2018 r. Skoro zatem kara, której kasacja dotyczy już została wykonana w całości, to kasacja wniesiona do Sądu Najwyższego w dniu 18 lipca 2018 r. jest niedopuszczalna, z uwagi na treść art. 529 k.p.k. a contrario.Orzeczenie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego uzasadnia treść art. 638 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.