V KK 317/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 317/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 5 września 2019 r., sprawy M. B. ‎skazanego z art. 178 a § 4 kk w zw. z art. 64 § 1 kk‎z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego‎od wyroku Sądu Okręgowego w K. ‎z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt V Ka [...]‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B. - VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ś.‎z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt VII K [...] postanowił:

1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIESąd Rejonowy w B. VII Zamiejscowy Wydział Karny w Ś. wyrokiem z dnia 10 października 2018 r., sygn. VII K [...] uznał oskarżonego M. B. za winnego tego, że w dniu 27 maja 2018 r. w B. , powiat […], woj. [...], znajdując się w stanie nietrzeźwości (I badanie – 0,29 mg/l, II badanie 0,26 mg/l zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu), prowadził w ruchu lądowym samochód osobowy marki M. o nr rej. [...], będąc wcześniej prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w B.

VII Zamiejscowego Wydziału Karnego w Ś. z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt VII K [...] za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości, tj. czynu z art. 178a § 4 k.k., za który skazał go na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. uznając, że zachodzi wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, o jakim mowa w art. 42 § 3 k.k., orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkiego rodzaju pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, na poczet którego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 maja 2018 r. oraz na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 10.000 zł.Od powyższego wyroku apelacje wnieśli prokurator oraz obrońca oskarżonego.Prokurator zaskarżył wyrok w części:- określającej opis i kwalifikację prawną przypisanego czynu,- wymierzającej karę 3 miesięcy pozbawienia wolności,- orzekającej środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat.Zarzucił wyrokowi:II.obrazę art. 64 § 1 k.k. poprzez jego niesłuszne niezastosowanie pomimo popełnienia przez oskarżonego w dniu 27 maja 2018 r. przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. po odbyciu przez niego w okresie od 24 lipca 2016 r, do 19 maja 2017 r. w całości kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 6 lutego 2007 r. ,sygn. akt VII K [...] za czyn z art. 178a § 1 k.k.,III.błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, skutkujący niesłusznym uznaniem, iż w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, o którym mowa w art. 42 § 3 k.k., w wyniku czego zaniechano orzeczenia wobec oskarżonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, pomimo popełnienia przez niego przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k.,IV.rażącą niewspółmierność rzeczonej wobec oskarżonego kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, tj. kary w dolnej granicy zagrożenia ustawowego, wobec sprawcy niepoprawnego i działającego w warunkach recydywy specjalnej podstawowej, który po upływie zaledwie roku od odbycia kary 10 miesięcy orzeczonej za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, dopuścił się ponownie takiego samego przestępstwa.Oskarżyciel wniósł o:- wskazanie w opisie czynu przypisanego oskarżonemu, iż dopuścił się go po odbyciu w okresie od dnia 24 lipca 2016 r. do dnia 19 maja 2017 r. w całości kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt VII K [...] za czyn z art. 178a § 1 k.k. i uzupełnienie kwalifikacji prawnej tego czynu o przepis art. 64 § 1 k.k.,- wymierzenie mu kary 8 miesięcy pozbawienia wolności w miejsce orzeczonej kary 3 miesięcy pozbawienia wolności,- wyeliminowanie w pkt II wyroku przepisów art. 42 § 1 k.k. oraz art. 43 § 1 k.k. oraz orzeczenie wobec oskarżonego na podstawie art. 42 § 3 kk zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio w miejsce orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres lat 5.Obrońca oskarżonego zarzucił:II.

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie:a)art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w zw. z § 3 ust. 1 i § 4 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie, poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów przy ocenie rzetelności i wiarygodności procedury badania zawartości alkoholu w organizmie oskarżonego,b)przepisów art. 7 w zw. z art. 5 § 2 k.p.k., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wyników przeprowadzonego badania na zawartość alkoholu w organizmie i przyjęcie, że oskarżony znajdował się w stanie nietrzeźwości, podczas gdy prawidłowo oceniony materiał, wraz z zastosowaniem zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego, powinien prowadzić do wniosku o znajdowaniu się oskarżonego co najwyżej w stanie po użyciu alkoholu,2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez błędne przyjęcie, że oskarżony jako kierujący znajdował się w stanie nietrzeźwości, podczas gdy w okolicznościach sprawy można co najwyżej stwierdzić, że oskarżony znajdował się w stanie po użyciu alkoholu.Na tej podstawie obrońca wniósł o zmianę wyroku Sądu Rejonowego poprzez przyjęcie w opisie czynu, że M.

B. znajdował się w stanie po użyciu alkoholu, uznanie go za winnego popełnienia wykroczenia kwalifikowanego z art. 87 § 1 k.w., i wymierzenie za ten czyn kary grzywny w wysokości 3.000 zł, orzeczenie wobec obwinionego, na podstawie art. 87 § 3 k.w., zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku, z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 27 maja 2018r., zwolnienie obwinionego z obowiązku uiszczenia kosztów postępowania, zwolnienie oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania apelacyjnego.Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn.

V Ka [...]:1.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a)wskazał w opisie czynu przypisanego oskarżonemu, iż dopuścił się tego przestępstwa po odbyciu w okresie od dnia 24.07.2016 r. do dnia 19.05.2017 r. kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie VII K [...] za czyn z art. 178a § 1 k.k. i kwalifikację prawną przypisanego mu czynu uzupełnił o przepis art. 64 § 1 k.k.,b)wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności podwyższył do 6 miesięcy,c)uchylił orzeczenie o środku karnym z punktu II i na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio i na poczet tego środka karnego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 27.05.2018 r.,2.w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy,3.zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.Od tego wyroku kasację wniósł obrońca, zarzucając rażące naruszenie prawa i mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.:1.art. 174 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przyjęcie za podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania zapisków z notatek urzędowych obejmujących oświadczenia skazanego (co do tego, że wcześniej spożywał piwo oraz, że nie wnosił o pobranie krwi do badań laboratoryjnych), co stanowi w istocie zastąpienie dowodu z wyjaśnień oskarżonego, dodatkowo w sytuacji kiedy oskarżony w toku postępowania odmówił składania wyjaśnień, a organ prowadzący nie odczytał na rozprawie wspomnianych notatek urzędowych;2.art. 433 § 2 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu zarzutów apelacyjnych wskazanych w pkt II.

1. a i b oraz II. 2 apelacji.Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Prokurator w pisemnej odpowiedzi wniósł o oddalenie kasacji, jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście bezzasadna, dlatego wobec niestwierdzenia podstaw, które Sąd Najwyższy zobligowany jest uwzględnić z urzędu (art. 536 k.p.k.), została rozpoznana na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.).Wbrew temu, co zarzucił obrońca, nie doszło w niniejszej sprawie do uchybienia procesowego, polegającego na obrazie przepisów art. 174, 175 § 1 w zw. z art. 410 k.p.k. Podstawę ustaleń faktycznych stanowił materiał dowodowy wskazany w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji i jego zakres nie obejmował zapisów notatek urzędowych. Stan trzeźwości skazanego w czasie prowadzenia pojazdu został ustalony na podstawie protokołu badania analizatorem wydechu (k.

2) odpowiednio wzorcowanym (k. 74). W tym protokole odbierane jest również stanowisko badanego odnośnie spożywania alkoholu, które nie stanowi notatki (art. 174 k.p.k.), lecz oświadczenie zawarte w dokumencie w rozumieniu art. 393 § 1 k.p.k., który skazany podpisał i który w całości stanowi pełnowartościowy materiał dowodowy. Został on w toku rozprawy głównej prawidłowo ujawniony (art. 393 i 394 k.p.k.), a strony nie składały w tej materii żadnych wniosków czy zastrzeżeń. Przypomnieć należy, że skazany był reprezentowany przez obecnego na rozprawie obrońcę oraz prawidłowo pouczony o swoich prawach (k. 99 – 100 i 115).

Skoro odmówił składania wyjaśnień, to liczył się z tym, że dowodem w sprawie będzie przedmiotowy dokument oraz zeznania świadków – policjantów przeprowadzających czynność badania stanu trzeźwości.Odnosząc się do zarzutu nierzetelnej kontroli odwoławczej dostrzec należy, że zwięzłe pisemne motywy zaprezentowane przez Sąd odwoławczy nie odnoszą się szczegółowo do wymienionych w apelacji mankamentów badania stanu trzeźwości skazanego. Nie miało to jednak żadnego wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia, nie stanowiło wobec tego przeszkody do uznania kasacji za oczywiście bezzasadną.W sprawie niekwestionowany był fakt, że badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu przeprowadzone u M.

B. nie spełniało wszystkich wymogów określonych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie, nie zostało bowiem zweryfikowane urządzeniem, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego w myśl dyspozycji § 4 ust.

4. Nie powodowało to jednak dyskwalifikacji przedmiotowego badania, a dowód z jego przeprowadzenia podlegał takiej samej ocenie w granicach zakreślonych przepisem art. 7 k.p.k., jak pozostałe. Pierwsze badanie wykonane 3 minuty po zatrzymaniu wykazało zawartość alkoholu wynoszącą 0,29 mg/l, zaś drugi pomiar wykonany nieomal 15 minut od poprzedniego ujawnił 0,26 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W tej sytuacji, wobec tendencji spadkowej, wykonanie kolejnych pomiarów po upływie dalszego czasu, nie stanowiłoby koniecznej weryfikacji powyższego wyniku, który – co należy przypomnieć - odnoszony być musi do chwili zdarzenia (prowadzenia pojazdu), a nie czasu wykonywania badania.

Został on zatem oceniony w powiązaniu z oświadczeniem skazanego, że ponad dwie godziny wcześniej spożył 1,5 litra piwa (k. 2v). Pierwszy pomiar niewątpliwie wskazywał na stan nietrzeźwości, drugi został wykonany nie z upływem 15 minut, lecz w 15 minucie, co nie zmienia faktu co do stanu skazanego w czasie zdarzenia, lecz wskazuje na absorpcję alkoholu przez jego organizm. Oznacza to, że w momencie prowadzenia pojazdu zawartość alkoholu w organizmie skazanego przekraczała próg stanu nietrzeźwości.Wobec powyższego twierdzenie o wystąpieniu wątpliwości (art. 5 § 2 k.p.k.) odnośnie tego, w jakim stanie znajdował się skazany w chwili czynu (nietrzeźwości w rozumieniu art. 115 § 16 kodeksu karnego czy po użyciu alkoholu w rozumieniu art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowywaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi), nawet przy uwzględnianiu dopuszczalnego błędu pomiarowego (0,01 mg/l – k. 3v), pozbawione było zasadności.

W realiach tej sprawy problem ewentualnego korzystania z powyższego przepisu nie wchodził w grę.Mając na uwadze, należało orzec jak w dyspozytywnej części postanowienia. l.n