Legislator Case Law & Legislation
V KK 316/25 AI generated

V KK 316/25 · Sąd Najwyższy

Case Number V KK 316/25
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome wyrok

Legislator summary

AI generated

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II K 145/21 A.K. uznano za winnego popełnienia 16 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za które wymierzono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł. W tym samym wyroku K.P. uznano za winnego popełnienia 20 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 263 § 2 k.k., za które wymierzono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł.

Legislator headnote

AI generated

art. 183 § 1 k.k, art. 286 § 1 k.k, art. 284 § 2 k.k, art. 435 k.p.k, art. 294 § 1 k.k, art. 270 § 1 k.k; V KK 316/25 · Sąd Najwyższy: Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Na zakres tego związania nie może mieć wpływu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (por. m.in.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22), który jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie wykracza poza zawarty w art. 188 Konstytucji RP katalog orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, jakie z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP uzyskują moc powszechnie obowiązującą.

Keywords

AI generated
repetition of criminal offenses extensive criminal record reopening of proceedings in absentia delay in criminal prosecution criminal revision withdrawal of criminal complaint

Cited Legislation

AI generated
art. 183 § 1 k.k
skazanych z art. 183 § 1 k.k., art.
art. 286 § 1 k.k
183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art.
art. 284 § 2 k.k
286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k.
art. 435 k.p.k
akt II K 145/21, 1/ uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do A.K., K.P.i K.O., a na podstawie art. 435 k.p.k.
art. 294 § 1 k.k
z art. 294 § 1 k.k., za które wymierzono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł.
art. 270 § 1 k.k
294 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k.
art. 271 § 1 k.k
art. 273 k.k

Cited Case Law

AI generated
I KZ 34/24
Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 1 czerwca 2023 r., sygn.
II KK 134/24
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn.
IV KK 134/25
Wyrokiem z dnia 27 marca 2024 r., sygn.
V KK 141/24
W dniu 26 marca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego D. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt V Ka 851/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt IV K 298/19.W wyniku losowania w dniu 27 czerwca 2024 r. do rozpoznania tej sprawy został wyznaczony SSN Zbigniew Kapiński.W dniu 12 lipca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego - adwokat B. C. - o wyłączenie sędziego SN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania niniejszej sprawy z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające przede wszystkim z uzyskania statusu sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
V KK 368/24
zobowiązać Przewodniczącą Krajowej Rady Sądownictwa do wydania kompletnej dokumentacji (w tym w wersji papierowej) dotyczącej prowadzonych przed tym organem postępowań związanych z ubieganiem się o powołanie Pana D.K. na urząd: sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi oraz sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi;
V KK 275/25
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 1 lutego 2024 r., III K 73/23, uznał S.
AI generated
III KK 357/21
Wyrokiem Sądu Okręgowego w L.
II K 513/22
UZASADNIENIE Formularz UWŁ Sygnatura akt II K 513/22 Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, wypełnić część 3–8 formularza 1. USTALENIE FAKTÓW 1.1. Wyroki wydane wobec skazanego Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny Data wyroku albo wyroku łącznego Sygnatura akt sprawy 1.1.1. Sąd Rejonowy w Obornikach 02.10.2009 II K 440/09 1.1.2. Sąd Rejonowy w Chodzieży 14.04.2010 II K 166/10 1.1.3. Sąd Rejonowy w Chodzieży 13.10.2010 II K 556/10 1.1.4. Sąd Rejonowy w Wągrowcu 15.09.2011 II K 573/11 1.1.5. Sąd Rejonowy w Jarocinie 11.09.2013 II K 316/13 1.1.6. Sąd Rejonowy w Wągrowcu 26.04.2018 II K 90/18 1.1.7. Sąd Rejonowy w Wągrowcu 17.12.2018 II K 671/18 (objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Trzciance II K 429/19) 1.1.8. Sąd Rejonowy w Trzciance 08.01.2019 II K 432/18 (objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Trzciance II K 429/19) 1.1.9. Sąd Rejonowy w Chodzieży 20.08.2020 II K 629/19 (objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda VI K 306/22) 1.1.10. Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu 09.12.2020 VI K 147/20 (objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda VI K 306/22) 1.1.11. Sądu Rejonowego w Wągrowcu 24.05.2022 II K 207/22 1.1.12. Sądu Rejonowego w Wągrowcu 03.08.2022 II K 336/22 1.2. Inne fakty 1.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.1.1. A. K. ( l. 40 ) został skazany: 1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Obornikach z dnia 02.10.2009 r. w sprawie o sygn. akt II K 440/09 skazującego za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., popełnione w okresie od 23.05.2009r. do 04.06.2009 r., na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym ; 2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 14.04.2010 r. w sprawie o sygn. akt II K 166/10 skazującego za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k., art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w dniach: 14.12.2009 r., 27.12.2009r., 30.12.2009 r., 31.12.2009r., 05.01.2010r., na karę 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, orzeczono grzywnę 50 stawek dziennych po 20 zł (art. 33 § 2 k.k.) - kara grzywny wykonana, postanowieniem z dnia 01.03.2013 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; 3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 13.10.2010 r. sygn. akt II K 556/10 skazującego za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., popełnione w okresie od listopada 2009 r. do sierpnia 2010 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, postanowieniem z dnia 11.03.2013 r. zarządzono wykonanie kary; 4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 15.09.2011 r. sygn. akt II K 573/11 skazującego za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., popełnione dnia 13.05.2011 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby - postanowieniem z dnia 29.10.2012 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; 5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 11.09.2013 r. sygn. akt II K 316/13 skazującego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione od 12.08.2012 r. do 10.10.2012 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 6. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 26.04.2018 r. w sprawie o sygn. II K 90/18 za: - przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k., popełnione w okresie od 25.09.2012 r. do 16.06.2013 r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności; - ciąg przestępstw z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 209 § 1a k.k., popełnione w okresie od 01.06.2016 r. do 09.11.2016 r. i od 14.02.2017r. do 22.11.2017r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; i karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności ; 7. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 17.12.2018 r. sygn. akt II K 671/18 skazującego za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k., popełnione od 23.11.2017 r. do 18.06.2018 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; 8. wyrokiem Sądu Rejonowego w Trzciance z dnia 08.01.2019 r. sygn. akt II K 432/18 skazującego za przestępstwo z art. 209 § 1a k.k., popełnione od 21.04.2017 r. do17.06.2018 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Trzciance z dnia 16.01.2020r. sygn. II K 492/19 połączono kary orzeczone w sprawach: II K 671/18, II K 432/18 i wymierzono karę łączną roku pozbawienia wolności; 9. Sądu Rejonowego w Chodzieży z dnia 20.08.2020 r. sygn. akt II K 629/19 skazującego za przestępstwo z art. 235 k.k. i art. 270 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., popełnione w dniu 15.06.2019r., na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; postanowieniem z dnia 30.06.2021 r. orzeczono karę zastępczą pozbawienia wolności; 10. wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 09.12.2020 r. w sprawie o sygn. VI K 147/20 za: - przestępstwo z art. 193 k.k., popełnione w dniu 16.08.2019 r., na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności; - przestępstwo z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione w dniu 16.08.2019 r., na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności; i karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda z dnia 11.07.2022r. sygn. VI K 306/22 połączono kary orzeczone w sprawach: VI K 147/20 i II K 629/19 i wymierzono karę łączną roku pozbawienia wolności; 11. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 24.05.2022 r. sygn. akt II K 207/22 skazującego za przestępstwo z art. 209 § 1 i 1a k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k., popełnione od 30.09.2020 r. do 21.06.2021 r., na karę roku pozbawienia wolności; 12. wyrokiem Sądu Rejonowego w Wągrowcu z dnia 03.08.2022 r. sygn. akt II K 336/22 skazującego za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 209 §1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełnione od 27.06.2021 r. do 19.01.2022 r., na karę 7 miesięcy pozbawienia wolności; odpisy wyroków i dane o skazaniach z akt spraw 7-11,25-28, 37, 54-77 oraz akta główne: II K 440/09, II K 166/10, II K 556/10, II K 573/11, II K 316/13, II K 90/18, II K 671/18, II K 432/18, II K 492/19, II K 629/19, VI K 147/20, VI K 306/22, II K 207/22, II K 336/22 wyjaśnienia skazanego 81 karta karna 12, 40 1.2.1.2. Skazany odbył kary z wyroków o sygn. II K 440/09, II K 166/10, II K 556/10, II K 573/11, II K 316/13, II K 90/18, II K 671/18 i II K 432/18 (II K 492/19). Po odbyciu w dniu 14.08.2020 r. ostatniej kary (roku pozbawienia wolności) z wyroku łącznego sygn. II K 492/19 - łączącego dwa skazania za przestępstwa tzw. niealimentacji - skazany w dalszym ciągu uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego (w okresach od 30.09.2020 r. do 21.06.2021 r. i od 27.06.2021 r. do 19.01.2022 r.). W tym czasie nie był zarejestrowany w PUP (nie stawił się), podejmował odpłatne zajęcia dorywcze. Za te kolejne dwa przestępstwa tzw. niealimentacji został skazany w sprawach o sygn. II K 207/22 i II K 336/22. Aktualnie (od 12.09.2022 r.) odbywa karę pozbawienia wolności ze sprawy o sygn. II K 336/22. Karę pozbawienia wolności z wyroku łącznego w sprawie o sygn. VI K 306/22 (II K 629/19 i VI K 147/20) odbył częściowo w okresie 11.03.2022r. do 12.09.2022r. Kara ta podlega dalszemu wykonaniu. Kara pozbawienia wolności ze sprawy o sygn. II K 207/22 - podlega wykonaniu. dane o odbyciu kar 42-43, 15-23, 78-80 dane osobo-poznawcze k. 21-22,27,65,98 akt II K 207/22 i k. 13, 43 II K 336/22 karta karna 12, 40 opinia o skazanym 44-45 wyjaśnienia skazanego 81 1.2.1.3. Skazany: - zdrowy, kawaler, przed osadzeniem mieszkał z konkubiną i jej dziećmi; na dwoje dzieci z poprzedniego związku ma obowiązek alimentacyjny; - z zawodu tapicer, zatrudniony odpłatnie poza zakładem karnym; wynagrodzenie zajęte na poczet alimentów; z obowiązków pracowniczych wywiązuje się sumiennie (wniosek o nagrodę); - w zakładzie karnym zachowuje się poprawnie (cztery razy nagradzany, relacje z współosadzonymi układa zgodnie); - karę odbywa w systemie programowanego oddziaływania, uczestniczy w rozmowach z psychologiem; deklaruje krytyczny stosunek do przestępstw; - utrzymuje kontakt z najbliższymi. opinia o skazanym 44 wyjaśnienia skazanego 81 wniosek o nagrodę 50 1.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1.2.2.1. 2. Ocena Dowodów 2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 1.2.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.2.1 odpisy wyroków, opinie o skazanym, zaświadczenia, dane o odbyciu kar, karta karna i dokumenty w aktach spraw Dokumenty te nie budziły wątpliwości pod względem autentyczności i prawdziwości zawartych w nich treści; zostały sporządzone rzetelnie i przez uprawnione do tego podmioty. Zebrany w ten sposób materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w zakresie zachowania skazanego w okresie odbywania kary pozbawienia wolności i na wolności, jego warunków rodzinnych, majątkowych i stanu zdrowia, a także danych dot. odbycia kar, a w konsekwencji do określenia stopnia zaawansowania procesu readaptacji społecznej skazanego. wyjaśnienia skazanego Skazany opisywał swoją sytuację życiową i przebieg wykonywania kary zasadniczo zgodnie z zebranym materiałem dowodowym, a zatem nie było powodów, by wyjaśnienia te kwestionować. W zakresie wyrażanego przez skazanego krytycznego stosunku do popełnianych w przeszłości przestępstw i woli poprawy, oświadczenia skazanego mają charakter deklaratoryjny. Wymagają zweryfikowania w kontekście zebranych danych dotyczących funkcjonowania skazanego w warunkach zakładu karnego i pobytu na wolności, o czym dalej (sekcja 4). 2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ----------- 3. PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ Lp. Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy Kary lub środki karne podlegające łączeniu 3.1.1. Sąd Rejonowy w Wągrowcu II K 207/22 3.1.2. Sąd Rejonowy w Wągrowcu II K 336/22 Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej W związku ze zmianą normatywną w odniesieniu do instytucji zbiegu przestępstw - wprowadzoną ustawą z 19.6.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 - określając warunki do wydania wyroku łącznego należy uwzględnić w pierwszej kolejności przepis przejściowy art. 81 cyt. ustawy, który wprowadza: a) w art. 81 ust. 2 cyt. ustawy, nakaz stosowania nowej ustawy w sytuacji, gdy wszystkie kary jednostkowe orzeczone zostały prawomocnie po dniu wejścia w życie nowelizacji, tj. od 24.06.2020 r. (na gruncie tych przepisów Sąd orzeka karę łączną z jednorodzajowych kar lub kar podlegających łączeniu, jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw). b) w art. 81 ust. 1 cyt. ustawy, nakaz stosowania ustawy w brzmieniu dotychczasowym w przypadku, gdy wszystkie łączone kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed 24.06.2020 r. (na gruncie tych przepisów kara łączna wymierzana była w odniesieniu do kar jednostkowych lub kar łącznych, które były jednorodzajowe (lub inne podlegające łączeniu) i podlegały wykonaniu (w całości lub części), a nadto co do których nie zachodziła przesłanka negatywna określona w art. 85 § 3 k.k. (popełnienie czynu w czasie odbywania innej kary). Sąd miał także na uwadze, że hipotezą art. 81 cyt. ustawy nie są objęte przypadki generujące potrzebę połączenia kar orzeczonych prawomocnie w okresie obowiązywania różnych porządków normatywnych, dla których datą graniczną jest 24.06.2020 r., dlatego też zastosowanie do nich znajdowałby art. 4 § 1 k.k. (por. tak też SA Szczecin, post. 05.05.2021 r., II AKz 167/21). Na wstępie należy wyjaśnić, że aktualnie wykonaniu podlegają kary z wyroków sygn. II K 207/22, II K 336/22 i wyroku łącznego sygn. VI K 147/20 (obejmującego jednostkowe skazania w sprawach o sygn. VI K 147/20 i II K 629/19). Kary orzeczone w/w jednostkowymi skazaniami zostały orzeczone wyrokami prawomocnymi po dniu 24.06.2020 r., a zatem zastosowanie znajdą przepisy o karze łącznej w brzmieniu aktualnym. Podstawą kary łącznej orzeczonej w niniejszej sprawie są wyłącznie kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach sygn. II K 207/22 i II K 336/22, gdyż na gruncie obecnych przepisów zachodzi odpowiednia – normatywnie wyznaczona przez art. 85 § 1 k.k.– relacja czasu popełnienia czynów do daty wyrokowania w tych sprawach (tj. czyn ze sprawy o sygn. II K 336/22 popełniony został przed wydaniem pierwszego chronologicznie w tej grupie wyroku w sprawie o sygn. II K 207/22). Przy czym za czas popełnienia przestępstw wieloczynnościowych, do których zalicza się przestępstwo nie alimentacji, należy uznać czas dokonania ostatniego z czynów składających się na realizację znamion typu (tak: SA w G. w post. z 11.8.1999 r., II AKo 199/99; wyr. SN z 15 IV 2002 r., II KKN 387/01). Wskazać należy, że takie normatywnie wyznaczone warunki temporalne nie zachodzą między tymi dwoma skazaniami a wcześniejszymi skazaniami w sprawach sygn. II K 629/19 i VIK 147/20 (objętymi wyrokiem łącznym sygn. VI K 306/22), gdyż żaden z czynów w sprawach sygn. II K 207/22 i II K 336/22 nie został popełniony przed datą wydania wyroku w sprawie sygn. II K 629/19 lub VI K 147/20. Nie zachodziły zatem warunki w rozumieniu art. 575 § 1 k.p.k., które uzasadniałyby połączenie kar orzeczonych w sprawach sygn. II K 207/22 i II K 336/22 z karami objętymi poprzednio wydanym wyrokiem łącznym sygn. VI K 306/22. Wyrok łączny w sprawie sygn. VI K 306/22 korzysta zatem z atrybutu prawomocności, a zawarte w nim rozstrzygnięcia podlegają ochronie wynikającej z powagi rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Podobne uwagi natury prawnej należy odnieść do poprzedniego wyroku łącznego w sprawie o sygn. II K 492/19 (brak warunków do wydania nowego wyroku łącznego obejmującego skazania, co do których zapadł już prawomocny wyrok łączny). 2. Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Sąd zauważa ponadto, że A. K. został skazany dwoma wyrokami za przestępstwa z art. 209 §1 w zw. z §1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., należące do ciągu przestępstw, stąd też należało w podstawie prawnej przywołać również art. 91 § 3 k.k. Zgodnie z ugruntowanym już obecnie orzecznictwem, w takiej sytuacji kara orzekana wyrokiem łącznym jest karą łączną, której podstawę stanowią kary z osobna wymierzone za te przestępstwa. Oznacza to, że kara łączna wymierzana jest w granicach powyżej dolnej granicy najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa, do sumy tych kar (art. 86 § 1 k.k.), przy czym górna granica takiej kary łącznej nie może przekroczyć górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę, przewidzianego w przepisie, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje (tak: SN wyrok z 30.04.2015 r., VKK 395/14; uchwała SN z 30.09.2014 r., I KZP 20/14). Orzeczona wobec skazanego kara łączna - której podstawą są wymienione w pkt 3.1.1. i 3.1.2. uzasadnienia kary jednostkowe pozbawienia wolności - powinna zatem mieścić się w granicach: powyżej najwyższej z tych kar (powyżej roku) do ich sumy (rok + 7 miesięcy), która to suma – w realiach niniejszej sprawy – nie przekracza górnej granicy ustawowego zagrożenia za przypisane mu przestępstwa z art. 209 §1 w zw. z § 1a k.k. zwiększonego o połowę (górna granica zagrożenia karą pozbawienia wolności za występek z art. 209 §1a k.k. wynosi 2 lata). 3. Na podstawie art. 85a k.k., orzekając karę łączną, Sąd brał pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Użycie w tekście prawnym wyrażenia „przede wszystkim” wyklucza możliwość przyjęcia, że dyrektywy prewencji indywidualnej i generalnej są jedynymi, które należy brać pod uwagę przy orzekaniu kary łącznej. W szczególności, przy wymiarze kary łącznej sąd musi kierować się także związkiem przedmiotowo – podmiotowym między zbiegającymi się przestępstwami, który może mieć zasadnicze znaczenie dla określenia zasady łączenia kar. Im ściślejszy jest ten związek, tym bardziej rozważyć należy możliwość zastosowania absorpcji czy asperacji, przy założeniu, że pełna absorpcja bądź kumulacja winny mieć – co do zasady – charakter wyjątkowy (wyrok SN z 02.02.2021 r., IV KK 426/20). 4. WYMIAR KARY Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej - skazany dopuścił się występków wymierzonych w to samo dobro prawne (rodzina, opieka), naruszone zostały prawa tych samych pokrzywdzonych (dwójka dzieci), strona przedmiotowa i podmiotowa zachowania była taka sama (zaniechanie alimentowania; zamiar bezpośredni; motywacja), oba czyny popełnione w warunkach recydywy specjalnej podstawowej; miejsce popełnienia czynu było to samo, a odstęp między kolejnymi występkami był krótki - zachodzi zatem ścisłe powiązanie między występkami; - skazany deklaruje wolę poprawy i krytyczne podejście do popełnianych przestępstw; pracuje odpłatnie (w ten sposób reguluje częściowo dług alimentacyjny) i poprawnie funkcjonuje w warunkach więziennych - to niewątpliwie istotne czynniki działające na korzyść skazanego; - prognostyczne znaczenie tych okoliczności należy jednak ważyć z umiarem, bacząc również na sposób postępowania skazanego w warunkach wolnościowych i jego dotychczasowy stosunek do porządku prawnego, w tym do obowiązku alimentowania; – wszak A. K. za niealimentację był już łącznie skazywany sześciokrotnie (w tym czterokrotnie przed analizowanymi obecnie występkami); a łączny okres niełożenia alimentów na dzieci wyniósł pond sześć i pół roku (licząc tylko okres objęty prawomocnymi skazaniami); - skazany poddawany był różnorakim odziaływaniom resocjalizującym (probacja przy warunkowym zawieszeniu i przy warunkowym przedterminowym zwolnieniu, krótkoterminowe kary pozbawienia wolności) - środki te nie odniosły jednak założonych celów; - uzasadniony jest zatem wniosek, że skazany otrzymał w przeszłości dość dużą liczbę „ostrzeżeń”, które nie dawały jednak trwałych efektów resocjalizujących; - zaledwie półtora miesiąca po opuszczeniu zakładu karnego (po odbyciu łącznie roku pozbawienia wolności za dwa występki niealimentacji) skazany ponownie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego, za co został skazany (w podlegających obecnie łączeniu sprawach) – powyższe okoliczności plasują skazanego wśród sprawców niepoprawnych; - ocena zatem obecnej postawy skazanego musi uwzględniać nie tylko jego deklaracje poprawy i prawidłowe funkcjonowanie w warunkach kontrolowanych (zakład karny), ale też sposób funkcjonowania w warunkach wolnościowych – łączna ocena w/w elementów pozwala na wyprowadzenie ostrożnej prognozy wobec przyszłego zachowania się skazanego; - wymaga bowiem podkreślenia, że skazany w warunkach kontrolowanych (więziennych) potrafi sumiennie pracować odpłatnie i regulować częściowo alimenty, podczas gdy w warunkach wolnościowych traci te umiejętności, imając się zajęć dorywczych wymykających się komorniczej egzekucji; - względy prewencyjne i wychowawcze dyktują tym samym wniosek o potrzebie ukształtowania takiej kary łącznej, która poprzez realną dolegliwość będzie w stanie przeciwdziałać dalszemu utrwaleniu się tego rodzaju negatywnego zjawiska; - to właśnie względy wychowawcze sprzeciwiały się nadmiernemu premiowaniu skazanego poprzez kształtowanie kary łącznej w sposób zbliżony do metody absorbcji, by nie wyrabiać w nim przekonania, że im więcej popełnia przestępstw, tym łagodniej jest traktowany i to w sytuacji, gdy ostatnich czynów dopuszczał się już w warunkach recydywy specjalnej; - wobec tego należało ukształtować karę łączną w oparciu o metodę asperacji, odrzucającą skrajne rozwiązania; - orzeczona kara łączna jak w pkt 1 wyroku łącznego będzie w ocenie Sądu celową, z punktu widzenia wychowawczego i prewencyjnego, reakcją na popełnione czyny, stanowiąc syntetyczną całościową ocenę zachowań skazanego, nie przekraczającą ocenianego globalnie stopnia jego zawinienia i karygodności wszystkich występków; - uwzględnia ponadto dostatecznie ścisłe związki przedmiotowo-podmiotowe między analizowanymi przestępstwami, a także to, że skazany poprawnie funkcjonuje w warunkach więziennych, sumienie pracuje i reguluje z wynagrodzenia dług alimentacyjny oraz przejawia krytycyzm wobec popełnionych występków; - ubocznie wskazać należy, że sytuacja skazanego nie uległa pogorszeniu w porównaniu z tą, w jakiej znajdowałby się, gdyby osądzany był jednym wyrokiem za ciąg przestępstw z art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., a to mając na uwadze, że orzeczona obecnie kara łączna znacznie odbiega od górnej granicy kary grożącej za ciąg przestępstw niealimentacji; - dalsze łagodzenie kary łącznej mogłoby wpływać demoralizująco na skazanego; ponadto, nie można zupełnie marginalizować względów ogólno-prewencyjnych i z zakresu kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa - zbyt łagodne traktowanie skazanych na kilka przestępstw, w tym zwłaszcza w warunkach recydywy, nie wpłynie pozytywnie na kształtowanie postaw moralnych organizujących życie społeczne, ani nie przyczyni się do budowania przekonania o celowości przestrzegania norm systemy te tworzących oraz nieuchronności kary za dość powszechne przestępstwo, jakim jest niealimentacja. 5. Wymiar Środka karnego Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego 6. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2 Na podstawie art. 577 k.p.k. – zaliczenie okresów na poczet wymierzonej kary łącznej. 3 Brak materialnoprawnych warunków do połączenia kar w pozostałym zakresie (art. 572 k.p.k.); przy czym co do skazań objętych poprzednimi wyrokami łącznymi - z uwagi na stan rzeczy osądzonej (art. 574 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. - por. sekcja 3 uzasadnienia). 7. KOszty procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 4 Kosztami został obciążony Skarb Państwa - zwolnienie skazanego od obowiązku, z uwagi na odbywanie kary pozbawienia wolności i ciążące na nim zobowiązania alimentacyjne. 8. PODPIS Sędzia Anna Filipiak
V KK 41/26
V KK 41/26 POSTANOWIENIE Dnia 2 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie A.
V KK 523/21
Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja m.
II KK 115/21
Wyrokiem Sądu Okręgowego w W.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

V KK 316/25 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)‎SSN Włodzimierz WróbelProtokolant Anna Kowal przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej, Jerzego Engelkinga‎w sprawie A.K., K.P., K.O. skazanych z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k. i in‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r.,‎kasacji, wniesionych przez obrońców‎od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi‎z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt II AKa 345/23‎utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku‎z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II K 145/21, 1/ uchyla zaskarżony wyrok w stosunku do A.K., K.P.i K.O., a na podstawie art. 435 k.p.k. także w stosunku do D.L. i sprawę przekazuje Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2/ zarządza zwrot A.K. oraz K.P. wniesionych opłat od kasacji. Paweł Wiliński Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 10 lutego 2023 r., sygn. akt II K 145/21 A.K. uznano za winnego popełnienia 16 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za które wymierzono karę łączną 6 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł. W tym samym wyroku K.P. uznano za winnego popełnienia 20 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 263 § 2 k.k., za które wymierzono karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i grzywny 500 stawek po 100 zł.

Wskazany wyrokiem K.O. uznano za winnego 23 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 284 § 2 k.k., art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., art. 225 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 79 pkt 4 ustawy o rachunkowości, za które wymierzono mu karę łączną 5 lat pozbawienia wolności i grzywny 300 stawek po 100 zł. Wyrokiem tym objęto także D.L., którego uznano winnym 6 czynów, w tym z art. 183 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności i grzywny w wysokości 190 stawek dziennych po 100 zł.

Nałożono ponadto solidarnie na oskarżonych obowiązek naprawienia szkody wobec pokrzywdzonych.Po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych i prokuratora na niekorzyść D.L. Sąd Apelacyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 16 września 2024 r., sygn. akt II AKa 345/23 utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.Kasacje od tego wyroku wnieśli obrońcy K.P., A.K. i K.O.Obrońca K.P. zaskarżyła wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść skazanego i zarzuciła:„naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez udział a w orzekaniu sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, zaś wadliwość ich powołania doprowadziła w niniejszej sprawie do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, a tym samym występowanie w niniejszej sprawie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia w postaci nienależytego obsadzenia sądu”.Podnosząc powyższe obrońca wniosła o uchylenie wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.Obrońca A.K. zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść skazanego i zarzucił:„I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak jakiegokolwiek rozpoznania poszczególnych zarzutów w postaci nr 1 do 18 zawartych w apelacji, w sytuacji gdy Sąd II instancji miał bezwzględny obowiązek rozpoznać indywidualnie wszystkie zarzuty zawarte w apelacji; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie skazanego w zakresie czynów określonych nr 1 do 17 oraz nr 73 do 82 wyroku Sądu I instancji, ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w części;II. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., poprzez brak właściwego i rzetelnego rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji, tj. poszczególnych zarzutów nr 1 do 18 oraz wniosków zawartych w apelacji, w sytuacji gdy Sąd II instancji miał bezwzględny obowiązek merytorycznego i należytego rozpoznania wszystkich zarzutów zawartych w apelacji oraz zawartych w niej wniosków, a nie jedynie lakonicznego ich opisania (znaczna część uzasadnienia); powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku rozpoznania tych zarzutów Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie skazanego w zakresie czynów określonych w nr 1 do 17 oraz nr 73 do 82 wyroku Sądu I instancji, i zmniejszyć karę, ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w całości lub w części;III. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 2 k.p.k., poprzez nieprzytoczenie wszystkich okoliczności, które Sąd miał na względzie przy wymiarze poszczególnych kar, podczas gdy Sąd miał obowiązek ich powołania; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd II instancji powinien był wydać odmienny wyrok i zmienić zaskarżony wyrok poprzez uniewinnienie skazanego w zakresie czynów określonych w nr 1 do 17 oraz nr 73 do 82 wyroku Sądu I instancji i zmniejszyć karę, ewentualnie uchylić zaskarżony wyrok w całości lub w części;IV. zaistnienie uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w związku z art. 536 k.p.k., a więc bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego w Łodzi, poprzez udział w składzie orzekającym zaskarżonego wyroku sędziów powołanego przez Prezydenta RP do orzekania w Sądzie Okręgowym w Łodzi na wniosek i przy udziale w procesie powoływania Krajowej Rady Sądownictwa w składzie sprzecznym z art. 187 Konstytucji, a ukształtowanym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa;V. rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez nierozpoznanie z urzędu, poza granicami zaskarżenia, poprawności należytej obsady Sądu I instancji w związku z art. 77 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych poprzez obecność w składzie orzekającym sędziego Sądu Rejonowego, delegowanego do Sądu Okręgowego w Płocku do pełnienia obowiązków sędziego w związku z artykuł .9 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywany w świetle art. z TUE oraz art. 6 ust.. i 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 2 dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym, zgodnie z którymi minister sprawiedliwości państwa członkowskiego może, na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, z jednej strony delegować sędziego do sądu karnego wyższej instancji na czas określony albo na czas nieokreślony, zaś z drugiej strony w każdym czasie, na podstawie decyzji, która nie zawiera uzasadnienia, odwołać sędziego z tego delegowania, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono na czas określony, czy na czas nieokreślony.”Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji oraz wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi.Obrońca W.O. zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości na korzyść skazanego i zarzucił:„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa, a mianowicie przepisów postępowania karnego, tj. art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k. poprzez pominięcie zarzutów w zakresie:a) pkt 1 apelacji obrońcy skazanego, poprzez uznanie przez Sąd odwoławczy, że „Sąd Okręgowy w Płocku prawidłowo i rzetelnie ustalił jakie okoliczności wpływają na wymiar kar jednostkowych i łącznych wymierzonych oskarżonemu w sensie obciążającym.

Choć w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia znalazło się stwierdzenie, iż nie doszukał się w przypadku K.O. istotnych okoliczności łagodzących", co uzasadniło odstąpieniem od zmiany kar jednostkowych i łącznych, w sytuacji gdy Sąd Odwoławczy jednocześnie stwierdził, że takie okoliczności, tj. łagodzące wymiar kary miały miejsce, co pozwala na uznanie, ze Sąd odwoławczy w swojej ocenie jest niekonsekwentny, czego wyrazem są analogiczne naruszenia przepisów prawa poprzez pominięcie wytycznych art. 4 kpk i art. 7 kp.k.;b) 2 i 3 apelacji obrońcy skazanego, poprzez uznanie przez Sąd odwoławczy, że „wymierzenie zań kar wyraźnie łagodniejszych niż orzeczone przez Sąd Okręgowy w Płocku godziłoby w zasady prewencji indywidualnej i generalnej, w sytuacji gdy komplementarne uwzględnienie okoliczności wyraźnie wskazanych w środku zaskarżenia z dnia 15 sierpnia 2023 r, tj. uregulowanie sytuacji osobistej, rodzinnej i zawodowej, oderwanie się od środowiska przestępczego, podjęcie dobrowolnie opieki nad niepełnosprawną osobą, nienaganna opinia w miejscu zamieszkania, zainicjowanie terapii odwykowej, jego prawidłowej postawy w toku postępowania przygotowawczego i sądowego, w tym podjęcia współpracy z wymiarem sprawiedliwości oraz jego postawy w jednostce penitencjarnej w trakcie stosowania środka zapobiegawczego, a także zbieżności czasowej czynów, winno prowadzić do orzeczenia kary łącznej w wymiarze 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.”Podnosząc powyższe obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.W odpowiedzi na kasacje Prokurator Prokuratury Okręgowej w Płocku wniósł o oddalenie wszystkich kasacji jako oczywiście bezzasadnych.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniesione kasacje okazały się skuteczne w zakresie wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.Jak podkreśla to Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie w zakresie oceny standardu bezstronności i niezawisłości sędziego Sąd Najwyższy jest związany uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20.

Wykładnia prawa zawarta w tej uchwale jest obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym, Sąd Najwyższy pozostaje nią związany jako zasadą prawną. Na zakres tego związania nie może mieć wpływu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61 (por. m.in.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22), który jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie wykracza poza zawarty w art. 188 Konstytucji RP katalog orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, jakie z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP uzyskują moc powszechnie obowiązującą.

Nie uzyskał zatem mocy powszechnie obowiązującego orzeczenia i co oczywiste nie mógł uchylić uchwały trzech połączonych Izb SN (BSA I-4110-1/20), ani przesądzić o jej obowiązywaniu. Podobnie nieskuteczne w podważeniu mocy obowiązującej wskazanej uchwały 3 Izb Sądu Najwyższego są próby kwestionowania utrwalonych standardów działania państwa prawa w zakresie prawa do sądu i jego gwarancji, przez sędziów dotkniętych wadliwością powołania z udziałem niekonstytucyjnie ukształtowanego organu (Krajowej Rady Sądownictwa), a więc obarczonych wadą wypowiadania się we własnej sprawie i dla ochrony własnego interesu (zob. postanowienie SN z 6 sierpnia 2024 r., I KZ 34/24).

Orzeczenia wydawane przez składy orzekające sądów krajowych obsadzone sędziami dotkniętymi tą samą wadą, a zatem orzekającymi w istocie wprost we własnym interesie nie mogą zatem zmienić tej oceny ani zwolnić Sądu Najwyższego z konieczności ochrony praw jednostki, niezależności sędziego i bezstronności sądu (zob. wyrok z 17 października 2024 r. II KK 134/24, postanowienie SN z 7 sierpnia 2024 r., I KZ 34/24).We wspomnianej uchwale BSA-I-4110-1/20 Sąd Najwyższy orzekł, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.” W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwość procedury nominacyjnej nie powoduje automatycznie, iż sąd z udziałem sędziego powołanego w takiej procedurze jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

– o ile wada nominacyjna nie dotyczy sędziego Sądu Najwyższego.Pogląd niniejszy został następnie potwierdzony w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, z której wynika, że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”.

Jednocześnie Sąd Najwyższy uznał na łamach tej uchwały, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3; dalej: „ustawa nowelizująca KRS”), nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art.187 ust. 1.Jednocześnie dostrzec należy, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w sprawie IV KK 134/25, że kadencyjna aktywność tych organów władzy wykonawczej, w tym przede wszystkim Ministra Sprawiedliwości, które m.in. w latach 2017-2023 podejmowały intensywne, wykraczające poza konstytucyjne ramy trójpodziału władzy, działania zmierzające do podporządkowania swojej woli sądów i orzekających w nich sędziów, została już zakończona.

Jednak ryzyko takich zachowań i naruszenia trójpodziału władzy nie ustało, a założyć należy z ostrożności, że w dającej się przewidzieć przyszłości nie zniknie. Równocześnie, z punktu widzenia wymiaru sprawiedliwości, sprawowanego przez sądy jako jednego z trzech organów władzy w państwie, koniecznym jest i wymaganym nieprzerwane stanie na straży przestrzegania sędziowskiej bezstronności i niezależności. Obowiązek ten jest tym ważniejszy do realizacji, że smutną spuścizną lat walki władzy wykonawczej z niezależnymi od nich sądami jest obniżający się etos sędziego.

Tymczasem niewzruszonym obowiązkiem sędziego jest być niezależnym, zaś każdy dowód braku tej niezależności, podległości wobec władzy politycznej, sprzyjania podporządkowania sądów interesom innych podmiotów, musi być szczególnie wnikliwie badany i oceniany. Co jednak nie mniej ważne, z punktu widzenia jednostki, która w sądzie realizuje swoje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy przed sądem niezależnym, bezstronnym i niezawisłym (art. 45 ust. 1 Konstytucji) nakaz zapewnienia tego standardu nie traci nigdy na aktualności.

Każdy uczestnik postępowania i każdy zewnętrzny obiektywny obserwator winien mieć pewność oraz przekonanie, że sprawa rozpoznana będzie niezależnie od oczekiwań polityków, woli przedstawicieli organów władzy wykonawczej, ustawodawczej, a nawet także sądowniczej. Dodać należy przy tym, że utrata niezależności przez sędziego, ujawnienie podległości wobec władzy wykonawczej w zamian za awanse zawodowe, nominacje, stanowiska, czy wykazana współpraca przy dekonstrukcji niezawisłości sądownictwa nie mają w istocie charakteru jednorazowego, lecz podważają w ujęciu szerszym zaufanie do konkretnego sędziego w wykonywaniu przez niego funkcji arbitra, jako podmiotu bezstronnego i niezależnego.

Wszystkie powyższe powody wskazują na konieczność kontynuowania także obecnie szczególnie dbałej kontroli standardów bezstronności, wyznaczonych uchwałą 3 połączonych Izb SN w 2020 r., BSA I-4110-1/2020.Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że sędzia X. Y. wielokrotnie był poddawany testowi bezstronności i niezależności. Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeń wydanych w sprawach V KK 141/24, V KK 368/24, V KS 7/25, V KK 275/25, V KK 240/25, V KK 269/25, V KK 558/24, V KK 299/25 stwierdził brak zapewnienia przez w/w sędziego standardu niezawisłości i bezstronności.

Ocenę tę Sąd Najwyższy, w składzie orzekającym w tej sprawie podziela, odwołując się do szczegółowych ustaleń w zakresie oceny sędziego X. Y. przedstawionych w sprawie V KK 141/24, a wskazujących na: nietransparentne warunki konkursu na urząd sędziego Sądu Okręgowego w Łodzi i przesłanki do podjęcia przez KRS uchwały powołania na urząd sędziego tego Sądu, kilkukrotne delegowanie sędziego do Sądu Okręgowego mimo braku jednoznacznego poparcia ze strony Kolegium, bądź przy wręcz negatywnej w tej mierze opinii, czy też dalsze postępowanie sędziego, który mimo krótkiego stażu w tym Sądzie ubiegał się z powodzeniem o awans na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w Łodzi, mimo negatywnej opinii Kolegium, powściągliwej opinii wizytatora oraz negatywnej oceny zespołu opiniującego Krajowej Rady Sądownictwa.

Podkreślić przy tym należy, że miało to miejsce w czasie kiedy nie było już wątpliwości co do wadliwości procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Przedstawione we wcześniejszych orzeczeniach okoliczności dają podstawę do przyjęcia, iż sędzia X. Y. nie tylko korzystał z wprowadzanych zmian w wymiarze sprawiedliwości, ale również je akceptował. Wywołuje to uzasadnione i poważne wątpliwości odnośnie do bezstronności i niezależności sądu z udziałem tego sędziego, którego ścieżka zawodowej kariery oraz działania wskazują na bliskie związki z władzą wykonawczą w okresie w jakim zmierzała ona do podporządkowania sobie władzy sądowniczej.Sąd Najwyższy dokonał także w ramach podniesionych zarzutów oceny wystąpienia art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. w odniesieniu do SSO del.

X.1 Y.1, powołanej z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sadownictwa na stanowisko w Sądzie Okręgowym w Łodzi w 2020 r. i SSA X.2 Y.2, powołanego do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, w takiej samej wadliwej procedurze w 2021 r. Jednak ani okoliczności wskazane w kasacjach obrońców, ani informacje z urzędu znane Sądowi Najwyższemu nie prowadzą do stwierdzenia okoliczności potwierdzających wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co wprawdzie nie wyklucza możliwości odmiennych ustaleń w razie ujawnienia nowych nieznanych faktów, lecz na tym etapie nie prowadzi do stwierdzenia wystąpienia wskazanych uchybień.

Dostrzec należy, że sędzia X.1 Y.1 jeszcze przed wydaniem zaskarżonego wyroku ustąpiła z dniem 17 stycznia 2024 r. z delegacji do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, a na podstawie obowiązujących przepisów miała obowiązek zakończenia spraw przydzielonych, w tym orzekania w niniejszej sprawie. Nadto Sąd Najwyższy w sprawach V KO 57/25, V KO 45/25, V KO 162/25, V KO 171/25, V KO 102/25 nie stwierdził istnienia podstaw do przeprowadzenia testu bezstronności w odniesieniu do SSA X.2 Y.2, zaś w odniesieniu do sędzi X.1 Y.1 w sprawie V KO 178/25.Ze wskazanych wyżej powodów, związanych z udziałem w składzie Sądu odwoławczego SSA X.

Y., konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Sąd ten, rozpoznając ponownie sprawę zadba, aby uczynić to w składzie nie rodzącym wątpliwości co do jego niezależności, niezawisłości i bezstronności. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Paweł Wiliński Jerzy Grubba Włodzimierz Wróbel [WB][r.g.]