V KK 25/19 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 25/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący)‎SSN Barbara Skoczkowska‎SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. M., skazanego z art. 280 i in. k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2019 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w Z.z dnia 18 stycznia 2018 r., VII Ka […], utrzymującego w mocy Sądu Rejonowego w K.z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o karach za przestępstwo z pkt. 1 wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II K […] i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 października 2017 r. (sygn. akt II K […]) M. M. został uznany winnym czynu z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 283 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 3 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz czynu z art. 245 k.k. za który wymierzono mu karę 1 roku ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie.

Kary te połączono węzłem kary łącznej w wymiarze 2 lat ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej i kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Ponadto na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę grzywny w kwocie 100 stawek dziennych, każda po 20 zł.Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 18 stycznia 2018 r. (sygn. akt VII Ka […]). Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na korzyść skazanego w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów art. 440 k.p.k. w zw. z art. 433 § 1 k.p.k., polegające na tym, że Sąd II instancji, rozpoznając apelację oskarżyciela publicznego wniesioną na niekorzyść oskarżonego, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów nie przekroczył z urzędu granic środka zaskarżenia i utrzymał rażąco niesprawiedliwe orzeczenie Sądu I instancji, wydane z obrazą art. 33 § 2 k.k., polegające na wymierzeniu na tej podstawie – skazanemu M.

M. - kary grzywny obok kary ograniczenia wolności, podczas gdy przepis ten dopuszcza możliwość wymierzenia grzywny kumulatywnej tylko obok kary pozbawienia wolności.”Podnosząc powyższy zarzut Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi II instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna.Rację ma Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, iż żaden przepis części ogólnej kodeksu karego nie przewiduje możliwości orzeczenia obok kary ograniczenia wolności dodatkowo grzywny.

Art. 33 § 2 k.k., na jaki powołał się Sąd I instancji, stanowi jedynie, że sąd może wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności, jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął.Sąd odwoławczy, pomimo, że apelacja prokuratora na niekorzyść nie zawierała zarzutu w tym zakresie, powinien, przeprowadzając kontrolę odwoławczą, wyjść poza granice środka odwoławczego i na podstawie art. 440 k.p.k. zmienić orzeczenie w tym przedmiocie. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie sądów powszechnych, kara rażąco niewspółmierna to wyłącznie taka kara, której nie da się zaakceptować z powodu różnicy o randze zasadniczej (tak trafnie Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II AKa 572/17).

W niniejszej sprawie niewątpliwie, pomimo wymierzenia kary ograniczenia wolności w najwyższym możliwym wymiarze (2 lata) dodatkowo orzeczono grzywnę, której ustawodawca w takiej konfiguracji wyroku skazującego nie przewidział. Nie ma więc wątpliwości, że skazanemu wymierzono karę ponad to, co wedle regulacji ustawowych mógłby otrzymać.Z uwagi na przedstawione powyżej argumenty oraz kierunek kasacji nie ma potrzeby uchylania całości orzeczenia. W ponownym postępowaniu rozpoznanie sprawy powinno ograniczyć się do wymiaru kary za czyn z pkt. 1 wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II K […] oraz ew. rozstrzygnięcia co do kary łącznej.