V KK 246/23 · Sąd Najwyższy

V KK 246/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Małgorzata GierszonProtokolant Małgorzata Czartoryska w sprawie P.O. ‎skazanego za występki określone w art. 244 k.k. ‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,‎w dniu 24 sierpnia 2023 r.,‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Krotoszyniez dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II K 407/22, uchyla zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Krotoszynie i sprawę P.O. przekazuje do ponownego rozpoznania temu sądowi.

UZASADNIENIE

Wyrokiem nakazowym z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II K 407/22, Sąd Rejonowy w Krotoszynie uznał oskarżonego P.O. za winnego popełnienia dwóch występków z art. 244 k.k., za które wymierzył mu odpowiednio kary po 3 miesiące pozbawienia wolności oraz środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku i dwóch lat.Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych w punkcie 1 i 3 wymierzył oskarżonemu karę łączną 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby roku.

Nadto na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. wyrokiem tym zobowiązano oskarżonego w okresie próby do informowania kuratora sądowego o jego przebiegu co 3 miesiące, a na podstawie art. 90 § 1 i § 2 k.k. w miejsce jednostkowych orzeczeń o środku karnym w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierzono oskarżonemu łączny środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu, wskutek czego uprawomocnił się on z dniem 15 listopada 2022 r.

W tej sprawie kasację złożył Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść skazanego wskazał na: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 i § 2 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec P.O. w postępowaniu nakazowym nieprzewidzianej w katalogu kar możliwych do orzeczenia w tym trybie kary zasadniczej pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, podczas gdy wyrokiem nakazowym można orzec wyłącznie kary łagodniejszego rodzaju, tj. ograniczenia wolności lub grzywny ze stosownym jej ograniczeniem oraz na nałożeniu na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. niebędącego środkiem karnym, przepadkiem lub środkiem kompensacyjnym przewidzianym do orzeczenia wyrokiem nakazowym obowiązku probacyjnego w postaci informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby co trzy miesiące”.

Wskazując na ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Krotoszynie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwia jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł. Treść tego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że wykluczone jest wymierzenie wyrokiem nakazowym kary pozbawienia wolności.

Orzekając zatem w przedmiotowej sprawie karę pozbawienia wolności, chociaż z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, Sąd Rejonowy w Krotoszynie rażąco naruszył dyspozycję wskazanego na wstępie przepisu (por. także np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2021 r., V KK 198/21).Zasadnie też zwraca uwagę skarżący na brak podstaw do orzeczenia wobec P.O. środka probacyjnego w postaci obowiązku informowania kuratora o przebiegu próby. Powyższe uchybienie jest jednak konsekwencją wadliwego orzeczenia w przedmiocie orzeczonej kary.

Skoro bowiem niemożliwym było wymierzenie kary pozbawienia wolności, której to jako jedynej z kar, wykonanie może zostać warunkowo zawieszone, to tym bardziej brak było podstaw do orzeczenia obowiązku informowania kuratora o przebiegu okresu próby na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. W tej sytuacji zasadność zarzutu kasacji musiała prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Krotoszynie.[M.S][ł.n]