V KK 208/13 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt V KK 208/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 sierpnia 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu z urzędu, na posiedzeniu bez udziału stron ,w dniu 13 sierpnia 2013 r., w sprawie R. T. J. skazanego z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i innych ,z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 października 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 kwietnia 2012 r., na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 531 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł I. pozostawić bez rozpoznania kasację obrońcy skazanego R. T. J.; II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 26 kwietnia 2012 r., R. T. J. został skazany:- za ciąg dwóch przestępstw z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i art. 33 § 1 i 2 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i 150 stawek dziennych grzywny;- za przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 200 stawek dziennych grzywny;- za przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 218 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;- na podstawie art. 86 k.k. i art. 87 § 1 k.k. orzeczono wobec oskarżonego łączną karę pozbawienia wolności w rozmiarze 2 lat i 6 miesięcy oraz grzywny w rozmiarze 300 stawek dziennych przy ustaleniu, iż wysokość jednej stawki wynosi 100 zł.Apelacje od tego wyroku wnieśli obrońca oskarżonego oraz prokurator na jego niekorzyść.

Po ich rozpoznaniu Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 4 października 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok w następujący sposób:- uchylił rozstrzygnięcie dotyczące skazania za czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 218 § 1 k.k. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. postępowanie w tym zakresie umorzył, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa;- poprawił błędną kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonemu w pkt III, ppkt 2, 3 i 4 wyroku przyjmując w miejsce art. 18 § 1 k.k. przepis art. 18 § 2 k.k.,- uchylił rozstrzygnięcie o karach łącznych pozbawienia wolności i grzywny;- uchylił wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze co do czynów przypisanych R.

J. w pkt III, ppkt 2, 3 i 4 wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania;- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w części, a to w zakresie, w jakim utrzymano wyrok Sądu I instancji w mocy. Zarzucił rażące naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i w konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Zarządzeniem upoważnionego sędziego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 30 kwietnia 2013 r., kasacja została przyjęta na podstawie art. 530 § 1 k.p.k. jako odpowiadająca warunkom formalnym (k. 5664, tom 28). Wpłynęła ona do Sądu Najwyższego w dniu 1 lipca 2013 r.W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o jej pozostawienie bez rozpoznania, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. W zaistniałej sytuacji procesowej zaszła zatem potrzeba rozstrzygnięcia z urzędu, czy przedmiotowa kasacja została prawidłowo przyjęta i czy jest prawnie dopuszczalna.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Należy stwierdzić, że kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego R.

J. jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako wadliwie przyjęta podlegała pozostawieniu bez rozpoznania. Zgodnie z przepisem art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje tylko od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie. Jednocześnie przepis art. 523 § 2 k.p.k. określa przedmiotowe ograniczenia i wskazuje kategorie spraw, w których kasacja może być wniesiona przez strony. Stanowi, że kasację na korzyść oskarżonego można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

A zatem a contrario, dyspozycją tego przepisu nie są objęte przypadki prawomocnego skazania, jeżeli takiemu skazaniu nie towarzyszy jednocześnie prawomocne orzeczenie o wymierzeniu kary bezwzględnej pozbawienia wolności. W konsekwencji kasacja nie przysługuje stronie w sytuacji, gdy sąd odwoławczy utrzyma w mocy rozstrzygnięcie w przedmiocie winy i kwalifikacji prawnej czynu, lecz uchyli orzeczenie w przedmiocie kar i w tym zakresie przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Prawomocne rozstrzygnięcie o uznaniu winy oskarżonego co do przestępstwa zarzuconego mu w akcie oskarżenia, przy braku orzeczenia o karze, nie kończy postępowania w zakresie rozstrzygnięcia co do odpowiedzialności karnej oskarżonego.

W takiej sytuacji niemożliwa jest bowiem ocena dopuszczalności kasacji ze względu właśnie na wskazane wcześniej ograniczenia przedmiotowe, zaś prawomocnym wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie będzie dopiero prawomocny wyrok, wydany po ponownym rozpoznaniu sprawy i rozstrzygnięciu o karze (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 marca 2011 r., II KK 244/10, OSNKW 2011, z. 5, poz. 46; z dnia 30 grudnia 2011 r., IV KK 403/11, Lex Nr 1112352; z dnia 16 maja 2007 r., III KK 46/06, OSNKW 2008, z. 4, poz. 24). Reasumując należy stwierdzić, że kasacja nie przysługuje od prawomocnych wyroków sądu odwoławczego, które nie kończą postępowania, a więc od wyroków uchylających zaskarżony wyrok i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż sformułowanie "kończące postępowanie" użyte w art. 519 k.p.k., nie dotyczy zakończenia postępowania w danej instancji, lecz całego postępowania stanowiącego przedmiot procesu.

Uznać zatem należy, że stronie nie będzie przysługiwała kasacja także od wyroku sądu odwoławczego, którym choćby w odniesieniu do jednego z zawartych w nim rozstrzygnięć dotyczących tego samego przestępstwa uchylono wyrok i sprawę przekazano do ponownego postępowania. Tym bardziej, iż zgodnie z przepisem art. 442 § 1 zd. 2 k.p.k. uchylenie wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze albo innym środku nie stoi na przeszkodzie uniewinnieniu oskarżonego lub umorzeniu postępowania. Z uwagi na treść tego przepisu powszechnie przyjmuje się, że wprawdzie wyrok w zakresie winy jest prawomocny, ale jest to tzw. prawomocność względna.

Dopuszczenie kasacji od wyroków względnie prawomocnych w istocie rzeczy stanowiłoby obejście przepisu art. 523 § 2 i 3 k.p.k. i w rezultacie prowadziłoby do przyznania stronie prawa do wniesienia kasacji, zanim w sprawie zapadłaby decyzja, czy wobec oskarżonego w ogóle zostanie wymierzona jakakolwiek kara, a jeśli tak, to jaki będzie jej charakter.Na zakończenie tych rozważań należy przypomnieć, iż zgodnie z przepisem art. 530 § 2 k.p.k., prezes sądu odwoławczego, do którego wniesiono kasację, powinien odmówić jej przyjęcia m.in. wówczas, gdy jest niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.).

Z kolei na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli nie odpowiada ona kryteriom z art. 530 § 2 k.p.k. Ponieważ w przedmiotowej sprawie kasacja obrońcy skazanego J. została wadliwie przyjęta, pomimo tego, że była niedopuszczalna z mocy ustawy, należało rozstrzygnąć w trybie art. 531 § 1 k.p.k. o jej pozostawieniu bez rozpoznania.Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej utrzymania w mocy wyroku Sądu I instancji, odnosiło się wyłącznie do przypisania winy skazanemu J. w zakresie trzech zarzucanych mu przestępstw oraz ich kwalifikacji prawnej.

Jednocześnie należy zauważyć, że odrębną kwestią, której jednak w tym postępowaniu nie ma potrzeby obecnie rozstrzygać, jest problem dopuszczalnego zakresu zarzutów kasacyjnych zawartych w kasacji od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego ostatecznie rozstrzygającego o karze.O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 626 § 1 k.p.k. i art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.