V KK 143/23 · Sąd Najwyższy

V KK 143/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)‎SSN Dariusz Kala w sprawie M. J., oskarżonego z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 46/22 1. uchyla zaskarżony wyrok i oskarżonego M. J. uniewinnia od zarzucanych mu czynów;

2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Antoni Bojańczyk Wiesław Kozielewicz Dariusz Kala

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią z dnia 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 46/22, M. J. został uznany winnym tego, że w dniu […] 2019 r. około godziny […] w budynku Komendy Powiatowej Policji w N. podczas czynności przesłuchania jako podejrzanego dokonał znieważenia podkomisarza D. P. w trakcie wykonywania przez niego czynności służbowych w ten sposób, że na protokole przesłuchania podejrzanego w miejscu podpisu podejrzanego oraz w prawym dolnym rogu pierwszej i drugiej strony wpisał kierowane do policjanta słowa obraźliwe i powszechnie uważane za obelżywe, to jest popełnienia czynu z art. 226 § 1 k.k. (czyn z pkt.

I aktu oskarżenia) i za to na podstawie ww. przepisu wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 1) oraz winnym tego, że w dniu […] 2019 r. około godziny […] w budynku Komendy Powiatowej Policji w N. podczas czynności zatrzymania osoby dokonał znieważenia aspiranta sztabowego M. C. oraz młodszego aspiranta T. Z. w trakcie wykonywania przez niego czynności służbowych w ten sposób, że na pouczeniu o uprawnieniach zatrzymanego oraz na oświadczeniu w miejscu podpisu wpisał kierowane do policjantów słowa obraźliwe i powszechnie uważane za obelżywe, to jest popełnienia czynu z art. 226 § 1 k.k. (czyn z pkt.

II aktu oskarżenia) i za to na podstawie ww. przepisu wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 2). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. sąd połączył orzeczone wyżej wobec oskarżonego jednostkowe kary ograniczenia wolności i wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt 3), a także orzekł o kosztach postępowania (pkt 4).

Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 8 lipca 2022 r. na skutek jego niezaskarżenia.Kasację od wyroku wywiódł obecnie Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżając go w całości na korzyść skazanego, podnosząc w niej zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na jego treść naruszenia prawa karnego materialnego, to jest przepisu art. 226 § 1 k.k., polegającego na jego błędnym zastosowaniu i przypisaniu oskarżonemu odpowiedzialności za występki, podczas gdy zachowanie oskarżonego nie wyczerpało wszystkich znamion czynów zabronionych tym przepisem.

Podnosząc taki zarzut, autor nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja wniesiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się zasadna, co uzasadniało jej uwzględnienie.W pełni podzielić należy stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 226 § 1 k.k., w sposób podany w zarzucie kasacji.Zgodnie z art. 226 § 1 k.k., kto znieważa funkcjonariusza publicznego lub osobę do pomocy mu przybraną, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Zachowania przypisane i zarzucane skazanemu, choć podjęte podczas (w trakcie) wykonywania przez funkcjonariuszy Policji czynności służbowych, nie wyczerpują wszystkich niezbędnych znamion przestępstwa stypizowanego w przepisie art. 226 § 1 k.k. Warunkiem odpowiedzialności sprawcy jest bowiem to, aby znieważenie funkcjonariusza nastąpiło nie tylko podczas, ale i w związku z wykonywaniem przez niego czynności służbowych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., II KK 287/12, LEX nr 1228543). Rację ma zatem Rzecznik Praw Obywatelskich wskazując, że zawarte we wskazanym przepisie sformułowanie „podczas i w związku” wymaga jednoczesnego wystąpienia obu znamion w zachowaniu oskarżonego.

Tymczasem Sąd Rejonowy ustalił jedynie, że do znieważenia funkcjonariuszy Policji: podkomisarza D. P. (I), jak i aspiranta sztabowego M. C. oraz młodszego aspiranta T. Z. (II) doszło podczas (w trakcie) wykonywania przez nich działań służbowych. Nie ustalił zaś, że do ich znieważenia doszło w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Tym samym brak jest kompletu znamion niezbędnych dla przypisania określonego w Kodeksie karnym występku znieważenia funkcjonariusza publicznego.Zważywszy zatem na to, że w czynach przypisanym skazanemu M.

J. brak jest kompletu znamion przestępstwa stypizowanego w przepisie art. 226 § 1 k.k., bowiem opis przypisanych skazanemu czynów mających wypełnić znamiona tego występku nie zawiera ustalenia, że znieważenie funkcjonariuszy Policji nastąpiło nie tylko podczas, ale i w związku z pełnieniem przez nich obowiązków służbowych, zatem jego skazanie było oczywiście niesłuszne (art. 537 § 2 k.p.k.), dlatego należało zaskarżony kasacją wyrok uchylić, zaś oskarżonego uniewinnić od zarzuconych mu przestępstw.O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k. [J.J.][ms] Antoni Bojańczyk Wiesław Kozielewicz Dariusz Kala